II SA/Wa 146/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. K. adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 146/09 oddalił skargę M.i K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Pismem z dnia 26 czerwca 2009 r. wnioskodawczyni wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 czerwca 2009 r., którym oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata. Skarżąca nie zgodziła się z ustaleniami dotyczącymi wysokości dochodu w prowadzonym przez nią gospodarstwie domowym. Oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Załączyła zaświadczenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D., z którego wynika, że osoba zamieszkująca ze skarżącą prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na podstawie informacji przedstawionych przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczeniu z dnia 26 czerwca 2009 r. ustalono, co następuje. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z zasiłku w wysokości 113,50 zł uzyskiwanego z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Dodatkowo korzysta ze środków przeznaczonych na dożywianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy wymieniona sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Na mocy powołanego przepisu skarżąca z mocy prawa zwolniona jest zatem w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, w tym przed sądem drugiej instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek określonych w ustawie i winien być oddalony. Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1 oraz art. 239 pkt 1 lit. e w zw. z art. 260 ppsa orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa). Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w dodatkowym oświadczeniu stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona znajduje się aktualnie w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Uzyskiwany dochód stanowiący świadczenie z tytułu opieki społecznej nie pozwala na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb. Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Strona nie dysponuje środkami umożliwiającymi ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, zaś przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia sądu I instancji obowiązuje przymus adwokacko – radcowski. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 2 postanowienia.