II SA/Wa 1463/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie K.J. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji (dalej, jako: organ lub Komendant) z dnia [...] lipca 2025 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. oraz postanowienia Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] września 2019 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2019 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] odmówił K.J. wydania zaświadczenia o treści przez niego wskazanej. W dniu [...] sierpnia 2024 r. skarżący skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w [...], wystąpienie, w którym wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1422/24 odrzucił skargę strony. Następnie skarżący w dniu [...] listopada 2024 r. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w [...], o stwierdzenie nieważności postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] września 2019 r. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] września 2019 r. W wyniku złożonego przez stronę zażalenia na powyższe postanowienie, Komendant postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. utrzymał je w mocy. Postanowienie to stało się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W dniu [...] czerwca 2025 r. K.J. skierował do Komendanta Głównego Policji wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. Organ podał dalej, że w doktrynie i orzecznictwie funkcjonuje zaś pogląd, zgodnie z którym nie jest możliwe stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 K.p.a. wyłącznie rozstrzygnięcia organu I instancji w sytuacji, gdy w sprawie zostało wydane co do tego rozstrzygnięcia w oparciu o art. 138 K.p.a. rozstrzygnięcie organu odwoławczego. W ocenie organu, rozpatrzenie zatem wniosku z dnia [...] czerwca 2025 r. wymaga objęcia postępowaniem zarówno postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. jak i utrzymującego go w mocy postanowienia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2025 r. Organ uznał, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Organ przywołał sentencję uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2017 r. sygn. akt II GPS 1/17, w myśl której w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu, załatwienie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia przez organ będzie bowiem możliwe dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia. Rozpatrzenie sprawy przez sąd powinno być traktowane, tak jak rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu powołanych przepisów. Przedmiotowa sprawa będzie mogła zatem zostać rozpatrzona dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi K.J. na postanowienie nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2025 r., utrzymujące w mocy postanowienie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący opisał stan sprawy, uznając za niezgodne z prawem wydane postanowienie o zawieszeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. oraz postanowienia Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] września 2019 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że aktualnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zawisła sprawa o legalność postanowienia Komendanta Głównego Policji nr [...] dnia [...] stycznia 2025 r. w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] września 2019 r. Sprawa toczy się pod sygn. akt II SA/Wa 320/25. W ocenie organu powyższe stanowi uzasadnioną przesłankę do zawieszenia postępowania, gdyż wynik sprawy sygn. akt II SA/Wa 320/25 wpłynie bezpośrednio na byt postępowania zainicjowanego wnioskiem strony z dnia [...] czerwca 2025 r. Innymi słowy jeśli w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 320/25 Sąd uchyli postanowienie nr [...] i poprzedzające je postanowienie nr [...], to postępowanie wywołane wnioskiem strony z dnia [...] czerwca 2025 r. stanie się bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. O zagadnieniu wstępnym (prejudycjalnym) mówimy w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, wpływa na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Elementem zagadnienia wstępnego z jest istnienie zależności (związku przyczynowego) między uprzednim rozstrzygnięciem, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 września 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 625/25). Dla przyjęcia zaistnienia sytuacji, o jakiej mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. konieczne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaniem konkretnej sprawy, a wcześniejszym wyjaśnieniem określonej kwestii prawnej; brak jej wyjaśnienia stanowi bezwzględną przeszkodę dla wydania decyzji w prowadzonym przez organ postępowaniu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 września 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 389/25). Przede wszystkim jednak aby móc zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego – postępowanie musi być w toku. Innymi słowy nie można zawiesić postępowania, które nigdy nie zostało wszczęte. W rozpoznawanej sprawie organ zaskarżonym postanowieniem zawiesił postępowanie w sprawie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. oraz postanowienia Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] września 2019 r. W ocenie Sądu, taka konstrukcja jest niedopuszczalna. Aby należycie wypełnić dyspozycję art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. najpierw należałoby wszcząć postępowanie, następnie stwierdzić, że istnieją przeszkody w wydaniu rozstrzygnięcia merytorycznego, innymi słowy - istnieją podstawy do zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, a następnie zawiesić postępowanie. W ocenie Sądu, zawieszeniu może podlegać jedynie skutecznie wszczęte postępowanie administracyjne. Nie można bowiem ani zawiesić ani umorzyć postępowania, które nie zostało wszczęte. Zawiesić, czy też umorzyć można jedynie wszczęte postępowania, są to bowiem rozstrzygnięcia proceduralne, które dotyczyć mogą biegu wszczętego już postępowania w sprawie. Z powyższych przyczyn Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. dlatego należało wyeliminować je z obrotu prawnego. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko Sądu zaprezentowane w niniejszym wyroku, w tym także rozumienie pojęcia "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 powołanej ustawy.