II SA/Wa 1467/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-21
Skład orzekający: Joanna Kube, Ewa Grochowska-Jung, Bronisław Szydło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa pełnienia służby na równorzędnym stanowisku służbowym przez żołnierza zawodowego, będącego jednocześnie nauczycielem akademickim w uczelni wojskowej, stanowi obligatoryjną przesłankę do zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej?Ratio decidendi
Odmowa pełnienia służby na równorzędnym stanowisku służbowym przez żołnierza zawodowego, będącego nauczycielem akademickim w uczelni wojskowej, stanowi obligatoryjną przesłankę do zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej. W przypadku takich stanowisk należy stosować wyłącznie przepisy pragmatyki wojskowej, a przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nie wyłączają stosowania tych zasad.Stan faktyczny
Skarżący, J. B., został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek odmowy pełnienia służby na równorzędnym stanowisku służbowym w Wyższej Szkole [...]. Decyzja ta została wydana po tym, jak skarżący odmówił przyjęcia nowego stanowiska. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra Obrony Narodowej, argumentując, że przepisy prawa o szkolnictwie wyższym powinny być brane pod uwagę przy ocenie hierarchii stanowisk. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę i oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), WSA Bronisław Szydło, Protokolant Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., działając na podstawie art. 111 pkt 7 w zw. z art. 115 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), § 10 ust. 1 i § 19 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137), zwolnił J. B. z dniem [...] czerwca 2009 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy kadrowej wskutek odmowy pełnienia służby na równorzędnym stanowisku służbowym.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż decyzją nr [...] (punkt [...]) z dnia [...] grudnia 2008r., Minister Obrony Narodowej zwolnił [...] J. B. z zajmowanego stanowiska służbowego [...] w Wyższej Szkole [...] i wyznaczył go z dniem [...] stycznia 2009 r. na równorzędne stanowisko służbowe [...] w Wyższej Szkole [...]. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r. Przedmiotową decyzję doręczono zainteresowanemu w dniu 18 marca 2009 r.
W dniu 24 marca 2009 r. J. B. złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia stanowiska służbowego [...] w Wyższej Szkole [...]. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 111 pkt 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek odmowy pełnienia służby na równorzędnym lub wyższym stanowisku służbowym.
Biorąc pod uwagę treść złożonego oświadczenia, organ uznał, że [...] J. B. odmówił pełnienia służby na równorzędnym stanowisku służbowym, a zatem spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 111 pkt 7 wojskowej ustawy pragmatycznej do zwolnienia ww. oficera z zawodowej służby wojskowej.
Od powyższej decyzji J. B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] lipca 2009 r. w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, iż podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 111 pkt 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), zgodnie z którym żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek odmowy pełnienia służby na równorzędnym lub wyższym stanowisku służbowym. Podstawą obligatoryjnego zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej jest zatem sam fakt odmowy pełnienia służby na równorzędnym stanowisku służbowym.
W opisanym przypadku fakt odmowy przez J. B. pełnienia zawodowej służby wojskowej na stanowisku służbowym [...] w Wyższej Szkole [...] jest udokumentowany pisemnym oświadczeniem oficera, złożonym w dniu 24 marca 2009 r.
Organ podniósł, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 wymienionej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przez równorzędne stanowisko służbowe rozumie się stanowisko służbowe, którego stopień etatowy jest równy stopniowi etatowemu poprzednio zajmowanego stanowiska służbowego.
Tym samym, skoro stanowisko służbowe [...], jest zaszeregowane do takiego samego stopnia etatowego co stanowisko służbowe [...], to niewątpliwie oba te stanowiska są równorzędne.
Powyższe okoliczności uzasadniają obligatoryjne zwolnienie oficera z zawodowej służby wojskowej.
Odnosząc się do kwestii podnoszonych przez skarżącego, Minister Obrony Narodowej wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U, nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), uczelnie wojskowe są jednocześnie jednostkami wojskowymi w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) i realizują zadania związane z obroną narodową.
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, której przepisy stosuje się również do wyższych uczelni wojskowych, nie wyłącza stosowania zasad zawartych w pragmatyce wojskowej w stosunku do nauczycieli akademickich będących jednocześnie żołnierzami zawodowymi.
Z powyższego wynika, że dla oceny równorzędności stanowisk służbowych przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych – nauczycieli akademickich w uczelni wojskowej, należy zatem posługiwać się wyłącznie pragmatyką wojskową.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. B. wniósł o uchylenie zarówno decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., jak i decyzji ją poprzedzającej, jak również decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., utrzymującej w mocy decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] (punkt [...]) z dnia [...] grudnia 2008 r. o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska i wyznaczeniu na równorzędne stanowisko służbowe.
W piśmie z dnia 16 października 2009 r. wskazał, iż skargą objęte jest również dodatkowo pismo Ministra Obrony Narodowej, podpisane przez B. K., nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. o odmowie wykonania lotu pożegnalnego w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż decyzje w jego przypadku były niesłuszne i krzywdzące, naruszyły jego żywotne interesy. Wskazywał, iż żołnierz zawodowy będący nauczycielem akademickim z jednej strony podlega ustawie pragmatycznej, a z drugiej zaś ustawie o szkolnictwie wyższym. Z tego powodu decyzja Ministra Obrony Narodowej narusza art. 110 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym, która określa hierarchię stanowisk w uczelni wyższej, w szczególności zaś, jakie stanowisko jest wyższe, a jakie niższe.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 20 października 2009 r. zarządzono, na podstawie art. 57 § 3 p.p.s.a., rozdzielenie skargi J. B. ze skargą na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], w przedmiocie wyznaczenia na równorzędne stanowisko skargą na pismo Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie odmowy wykonania lotu pożegnalnego w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpoznawana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], którą to decyzją uchylono decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalono nową datę zwolnienia na dzień [...] lipca 2009 r., w pozostałej części utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję dotyczącą zwolnienia J. B. z zawodowej służby wojskowej wskutek odmowy pełnienia służby na równorzędnym stanowisku służbowym.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonych decyzji są przepisy art. 111 pkt 7 w związku z art. 115 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) oraz § 10 ust. 1 i § 19 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137).
Przepisy te stanowią, że żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek odmowy pełnienia służby na równorzędnym lub wyższym stanowisku służbowym. Podstawą obligatoryjnego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jest zatem sam fakt odmowy pełnienia służby na równorzędnym stanowisku służbowym.
Decyzją nr [...] (punkt [...]) z dnia [...] grudnia 2008 r., Minister Obrony Narodowej zwolnił J. B. z zajmowanego stanowiska służbowego [...] w Wyższej Szkole [...] i wyznaczył go z dniem [...] stycznia 2009 r. na równorzędne stanowisko służbowe [...] w Wyższej Szkole [...]. Rozkaz ten został wydany w związku z likwidacją zajmowanego stanowiska służbowego wprowadzoną wykazem zmian [...] z dnia [...] lipca 2008 r. do etatu nr [...] – od powyższego rozkazu skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po rozpatrzeniu wymienionego odwołania, Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009 r., utrzymał w mocy decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] (punkt [...]) z dnia [...] grudnia 2008 r. Decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. doręczono zainteresowanemu w dniu 18 marca 2009 r.
W dniu 24 marca 2009 r. J. B. złożył pisemne oświadczenie, którym odmówił pełnienia zawodowej służby wojskowej na stanowisku służbowym [...] w Wyższej Szkole [...]. W zaistniałej sytuacji Rektor – Komendant Wyższej Szkoły [...] rozkazem dziennym nr [...] (punkt [...]) z dnia [...] marca 2009 r. anulował punkt [...] rozkazu dziennego nr [...] z dnia [...] marca 2009 r., stwierdzający objęcie przez J. B. obowiązków służbowych na wymienionym stanowisku służbowym. Powyższe oznacza, że decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] (punkt [...]) z dnia [...] grudnia 2008 r. nie została wykonana. W tej sytuacji podjęto działania zmierzające do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (punkt [...]) z dnia [...] grudnia 2008 r. na zasadzie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r.
Decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] lipca 2009 r.
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 wymienionej ustawy pragmatycznej przez równorzędne stanowisko służbowe rozumie się stanowisko służbowe, którego stopień etatowy jest równy stopniowi etatowemu poprzednio zajmowanego stanowiska służbowego.
Tym samym, skoro stanowisko służbowe [...], jest zaszeregowane do takiego samego stopnia etatowego co stanowisko służbowe [...], to niewątpliwie oba te stanowiska są równorzędne.
Odnosząc się do kwestii podniesionych w skardze, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) uczelnie wojskowe są jednocześnie jednostkami wojskowymi w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) i realizują zadania związane z obroną narodową.
Dodać w tym miejscu należy, że powołana ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, której przepisy stosuje się również do wyższych uczelni wojskowych, nie wyłącza stosowania zasad zawartych w pragmatyce wojskowej w stosunku do nauczycieli akademickich będących jednocześnie żołnierzami zawodowymi.
Z powyższego wynika, że dla oceny równorzędności stanowisk służbowych przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych – nauczycieli akademickich w uczelni wojskowej, należy zatem posługiwać się wyłącznie pragmatyką wojskową.
Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że w art. 108 wymienionej ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, wprowadzono jedynie rozróżnienie nauczycieli akademickich na kategorie: pracowników naukowych, pracowników naukowo-dydaktycznych, pracowników dydaktycznych oraz dyplomowanych bibliotekarzy i dyplomowanych pracowników dokumentacji i informacji naukowej, w zależności od charakteru wykonywanych zadań i nałożonych obowiązków. Nie ustanowiono jednak – wbrew sugestii skarżącego – żadnych zależności hierarchicznych pomiędzy poszczególnymi kategoriami nauczycieli akademickich. Należy zatem stwierdzić, że zwolnienie oficera ze stanowiska służbowego oznaczonego w etacie jednostki wojskowej nazwą [...] i wyznaczenie go na stanowisko służbowe oznaczone w etacie jednostki wojskowej nazwą [...] nie oznaczało, iż został on w ten sposób wyznaczony na niższe stanowisko służbowe w rozumieniu zarówno pragmatyki wojskowej, jak i w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło