II SA/Wa 1469/17
WyrokWSA w Warszawie2018-09-21
Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz, Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zgody na zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego może zostać uznana za wydaną z naruszeniem prawa, jeśli organ błędnie ocenił materiał dowodowy w zakresie zamieszkiwania wnioskodawcy w lokalu i zakłócania porządku domowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zgody na zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ organ błędnie ocenił zebrany materiał dowodowy. Brak było dowodów potwierdzających, że skarżąca zakłócała porządek domowy, a organ akceptował jej zamieszkiwanie w lokalu przez ponad 10 lat, pobierając opłaty. Z uwagi na upływ ponad roku od podjęcia uchwały, sąd stwierdził jej niezgodność z prawem, a nie nieważność.Stan faktyczny
Zarząd Dzielnicy odmówił B.Z. zgody na zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego, powołując się na jej zamieszkiwanie w lokalu bez wymaganego zezwolenia oraz zakłócanie porządku domowego. B.Z. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów, uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy oraz przepisów KPA. Skarżąca podniosła, że spełnia kryteria do najmu lokalu, a organ nie poddał ich analizie.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono wydanie zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa. 2. Zasądzono od W. na rzecz skarżącej B.Z. kwotę 497 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2018 r. sprawy ze skargi B. Z. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr : [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego 1. stwierdza wydanie zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa; 2. zasądza od W. na rzecz skarżącej B. Z. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zarząd Dzielnicy [...] podjął w dniu [...] kwietnia 2017 r. uchwałę nr [...] w sprawie zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...].
Powołując w podstawie prawnej m.in. § 12, § 22 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz § 24 ust. 1 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937), organ nie wyraził zgody na zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego z B.Z. (§ 1). Wykonanie uchwały powierzono Naczelnikowi Wydziału [...] dla dzielnicy [...] Urzędu [...] (§ 2). Określono, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 3).
W uzasadnieniu ww. uchwały organ wskazał, że B.Z. wystąpiła z wnioskiem o najmem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu [...], podając adres ul. [...]. We wniosku umieściła córkę A.Z. ur. w 2001 r.
Organ wskazał, że najemcą lokalu jest G.W. - brat wnioskodawczyni. Wyjaśnił, że zgodnie z § 12 uchwały, umowa najmu lokalu socjalnego może zostać zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1 uchwały oraz znajduje się w niedostatku.
Jednocześnie Zarząd Dzielnicy [...] - odwołując się do przepisu § 22 ust. 2 pkt 1 i 2 uchwały - zwrócił uwagę, że na skutek interwencji mieszkańców budynku najemca lokalu nr [...] przy ul. [...] został wezwany do natychmiastowego zaprzestania łamania zasad współżycia społecznego oraz porządku domowego.
B.Z., reprezentowana przez adwokata, pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., zarzucając jej naruszenie:
• art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150),
• § 12 w związku z § 22 ust. 5 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy Nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy,
• § 22 ust. 2 pkt 1 i 2 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy Nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy,
• przepisów postępowania administracyjnego, określonych w art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - poprzez całkowicie dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, orzeczenie, że uchwała nie podlega wykonaniu i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W motywach skargi skarżąca powołała treść § 4 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. Podniosła, że od wielu lat zamieszkuje lokal nr [...] przy ul. [...] i regularnie wnosi opłaty za jego użytkowanie, zatem organ z jednej strony akceptuje jej zamieszkiwanie w lokalu, a z drugiej - w zaskarżonej uchwale kwestionuje legalność i możliwość jej zamieszkiwania w tym lokalu.
Skarżąca zaznaczyła również, że nie była adresatem wezwania do zaprzestania łamania zasad współżycia społecznego i porządku domowego. Podniosła też, że spełnia wszelkie kryteria, pozwalające ubiegać się o najem lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, a Zarząd Dzielnicy w ogóle nie poddał analizie kwestii wypełnienia przez nią tych kryteriów.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...]wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy [...] w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Przepis art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Przechodząc do oceny niniejszej sprawy uznać należało, że organ wydając skarżoną uchwałę, dokonał błędnej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie, a co za tym idzie błędnie uznał, że skarżąca B.Z. zamieszkiwała w lokalu położonym na terenie gminy [...] przy ul. [...] bez wymaganego zezwolenia oraz zamieszkując w powyższym lokalu łamała zasady współżycia społecznego i porządku domowego. Wskazać bowiem należy, że zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy nie wskazuje, aby powyższe okoliczności miały miejsce.
Po pierwsze, jak wynika z notatki służbowej sporządzonej przez inspektor D. K. (k-145 akt administracyjnych), organ doskonale wiedział od co najmniej 2005 r., a więc od ponad 10 lat, że skarżąca mieszka ww. lokalu położonym przy ul. [...] i akceptował to, choćby poprzez zgłoszenie i pobieranie opłat za zimną wodę, ścieki i odpady komunalne, związane z korzystaniem z ww. lokalu, od skarżącej i jej córki. Jeżeli zatem skarżąca od ponad 10 lat mieszkała w lokalu położonym przy ul. [...], a mimo to organ nie podejmował żadnych kroków, aby usunąć ją zajmowanego mieszkania, co więcej wliczał ją wraz z jej dzieckiem do osób, od których popierane są opłaty - uznać należy, że w istocie co najmniej akceptował fakt zamieszkiwania przez skarżącą w lokalu położonym przy ul. [...].
Po drugie, żaden z zebranych w sprawie dowodów nie potwierdza, aby skarżąca zakłócała porządek i zasady współżycia w domu położonym przy ul. [...]. Z pisma z dnia [...] lipca 2016 r., skierowanego przez kierownika Administracji Nieruchomości nr [...] - A. Z., do Komendy Rejonowej Policji nr [...] w [...] wynika, że wizyty administratora w przedmiotowej nieruchomości nie potwierdziły zarzutów o zakłócaniu porządku (k - [...] akt administracyjnych). Taka sama konkluzja znajduje się w również piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami [...], skierowanym do Urzędu Dzielnicy [...] ([...] akt administracyjnych). Także w mailu z dnia [...] lipca 2016 r., skierowanym do osoby prywatnej wskazano, że przeprowadzona dwukrotnie przez administratora nieruchomości kontrola nie potwierdziła tego, aby B.Z. zakłócała porządek w domu położonym przy ul. [...] ([...] akt administracyjnych). Uznać zatem należy, że zarzuty postawione skarżącej w uchwale są gołosłowne i nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Stąd - w ocenie Sądu - organ pochopnie przyjął, że istnieje przesłanka uniemożliwiająca wyrażenie zgody na zawarcie z nią umowy najmu lokalu socjalnego.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisów § 22 ust. 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże przepis szczególny, tj. art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm.), wyłącza stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. Przepis ten stanowi bowiem, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co do skutków takiego orzeczenia, stosuje się odpowiednio.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skoro od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały do dnia orzekania minął ponad rok, należało stwierdzić, iż została ona wydana z naruszeniem prawa (pkt 1 sentencji).
Sąd orzekł o kosztach postępowania (pkt 2 sentencji), na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a., na które składają się koszty zastępstwa procesowego (480 zł) i uiszczonej opłaty skarbowej (17 zł) od pełnomocnictwa, uwzględniając fakt korzystania przez skarżącą z pomocy prawnej (adwokata). W odniesieniu do wysokości kosztów zastępstwa prawnego Sąd wziął pod uwagę aktualne w dniu złożenia skargi, jak i w dacie orzekania w przedmiotowej sprawie, stawki oraz zasady ustalania opłat, wynikające z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), tj. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło