II SA/Wa 147/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Kube Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant Michał Sułkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006 r. sprawy ze skargi K. B. na orzeczenie Nr [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej Sił Powietrznych z dnia [...] grudnia 2005 r. w przedmiocie związku schorzenia ze służbą wojskową postanawia: odrzucić skargę. W dniu 29 grudnia 2005 r. K. B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na orzeczenie Wojskowej Komisji Sił Powietrznych w W. nr [...] i na orzeczenie Wojskowej Komisji Lotniczo - Lekarskiej w W. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] i domagając się kasacji tych orzeczeń i uznania związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową, a nadto kwestionując prawidłowe rozpoznanie schorzeń. W zakresie orzeczenia Wojskowej Komisji Lotniczo - Lekarskiej w W. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny wyłączył sprawę do odrębnego rozpoznania pod sygnaturą II SA/Wa 664/06. W odpowiedzi na skargę Wojskowa Komisja Lotniczo - Lekarska w W. wniosła o jej odrzucenie z powodu braku podstaw do uwzględnienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.) o zdolności do czynnej służby wojskowej orzekają właściwe wojskowe komisje lekarskie, jednakże nie w pełnym zakresie wszystkie zagadnienia rozstrzygnięte orzeczeniami tych komisji mogą być przedmiotem skarg do sądów administracyjnych. Ustalanie związku określonych schorzeń ze służbą wojskową jest przedmiotem następujących ustaw: ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.) - art. 30 - 33, art. 56 - 57, ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) - art. 19 - 21, art. 31 - 33, a także ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 ze zm.) - art. 5, art. 20 - 22. Z powołanych przepisów ustaw wynika, że wprawdzie ustalanie chorób lub uszczerbku na zdrowiu oraz ich związku ze służbą wojskową należy do wojskowych komisji lekarskich, lecz prawo do świadczeń oraz ich zakres i wysokość z powyższych tytułów ustalają inne organy w drodze decyzji administracyjnych, od których przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, jednakże orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące ustalania określonych schorzeń i ich związku ze służbą wojskową nie mają w pełni samodzielnego bytu w tym znaczeniu, że podlegają kontroli sądów powszechnych w postępowaniu o prawo do świadczeń przysługujących z powyższych tytułów, jak i o ich zakres i wysokość. Z przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 1992 r. Nr 57, poz. 278 ze zm.) wynika, że takie komisje (o których mowa w art. 29 cytowanej ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP) orzekają przede wszystkim o zdolności danej osoby do czynnej służby wojskowej i o zaliczeniu jej do określonej kategorii tej zdolności (§ 2 - 5 ust. 1 rozporządzenia), a ponadto orzekają one, ale na podstawie odrębnych ustaw, także o związku chorób i ułomności, schorzeń, uszczerbku na zdrowiu, inwalidztwa, obrażeń ze służbą wojskową zarówno czynną, jak i zawodową. Tymi odrębnymi ustawami są przede wszystkim wymienione wyżej ustawy: z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. Z tego wynika, że ilekroć w tych odrębnych ustawach jest mowa o wojskowych komisjach lekarskich, to chodzi o komisje, o których stanowi art. 29 cytowanej ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP. Powyższa analiza wykazuje, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich można podzielić na dwie główne, odrębne grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby wojskowej - czynnej lub zawodowej w ramach ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP, to jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej w celu powołania jej lub przyjęcia do odbycia tej służby albo zwolnienia ze służby wojskowej. Te orzeczenia wojskowych komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych administracyjnych organów właściwych w sprawach powołania lub przyjęcia określonej osoby do odbycia służby wojskowej albo do zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby wojskowej lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia (stan zdrowia) danej osoby i ich związek ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP. Orzeczenia tej grupy nie mają wiążącego charakteru dla sądów powszechnych właściwych do rozpoznawania odwołań od decyzji administracyjnych wydanych na podstawie orzeczeń tych komisji, ale przez inne organy, właściwe w przedmiocie ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego. Powyższa analiza prowadzi zatem do wniosku, że od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia poborowego lub żołnierza na potrzeby ustalenia zdolności do służby wojskowej, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa wyżej, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Pomimo zmiany przepisów, nadal zachowuje swoją aktualność postanowienia składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. OSA 1/00 ONSA 2001/2/47). Ponieważ przedmiotowa skarga dotyczy orzeczenia Wojskowej Komisji Sił Powietrznych w W. nr [...] w zakresie ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową, a skarga nie odnosi się do kwestii kategorii zdrowotnej, zdolności do czynnej służby wojskowej lub zwolnienia z tej służby na podstawie ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, to zgodnie z wyżej przedstawionym poglądem prawnym, należy stwierdzić niedopuszczalność skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie, skutkującym odrzuceniem skargi. Sąd administracyjny nie jest władny do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy w zakresie określonym niniejszą skargą. Przedmiotowy zakres tak sformułowanej skargi należy bowiem do właściwości sądów powszechnych. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.