II SA/Wa 1473/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant Referent stażysta Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. N. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania na listę najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego miasta 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] na rzecz skarżącego M. N. kwotę 797 (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uchwałą z [...] kwietnia 2019 r. Zarząd Dzielnicy [...]odmówił zakwalifikowania i umieszczenia M. N. na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o wynajęcie lokalu na czas nieoznaczony z zasobu [...]na terenie Dzielnicy [...]. Zainteresowany oświadczył, iż zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Najemcą lokalu jest matka wnioskodawcy. Ww. lokal składa się z 1 pokoju o powierzchni 14,45 m2, przedpokoju pozbawionego naturalnego oświetlenia, w którym zainstalowany jest trzon kuchenny, łazienki z wc, powierzchnia użytkowa wynosi 23,23 m2. Jak dalej wskazano w uzasadnieniu uchwały, z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że w lokalu zamieszkują 2 osoby: wnioskodawca z matką, a zatem powierzchnia mieszkalna na osobę zamieszkującą w lokalu wynosi 7,23 m2. Kryterium metrażowe kwalifikujące do wynajęcia lokalu mieszkalnego wynosi zaś nie więcej niż 6 powierzchni mieszkalnej na osobę. Średni miesięczny dochód wnioskodawcy w okresie ostatnich 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wyniósł 1739,99 zł (źródłem dochodu była składka zdrowotna z Urzędu Pracy i umowa o pracę). Obowiązujące w dniu złożenia wniosku minimum dochodowe dla gospodarstwa jednoosobowego wynosiło 2265,56 zł. W podsumowaniu stwierdzono, ze M. N. nie spełnia kryterium metrażowego określonego w § 4 pkt 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (ze zm.) do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu [...]. Jednocześnie zaznaczono, że wnioskodawca zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...]w [...]bez zgody właściciela. Od powyższej uchwały skargę do tut. Sądu wywiódł M. N.podnosząc okoliczność zamieszkiwania w spornym lokalu przez 3 osoby. Stanowisko skarżącego w bardziej szczegółowy sposób rozwinął jego pełnomocnik. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy [...] w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga oceniania w świetle powołanych wyżej przepisów jawiła się jako dopuszczalna i merytorycznie uzasadniona. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy uznać należało, że jej istota, sprowadzała się do oceny tego, czy organ ustalił i następnie ocenił stan faktyczny przez pryzmat przesłanek opisanych w § 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Powyższy przepis określający minimalne przesłanki pozytywne (warunki mieszkaniowe i dochód), których spełnienie umożliwia uwzględnienie wniosku organ uczynił bowiem podstawą swojego rozstrzygnięcia Stąd też, nie budzi wątpliwości Sądu administracyjnego, iż przy rozpoznawaniu spraw o przydział lokalu z zasobu mieszkaniowego [...] obowiązkiem organu jest dokonanie ustaleń stanu faktycznego w granicach przedmiotowych zakreślonych przepisami § 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego, a następnie dokonanie szczegółowej oceny stanu faktycznego przez pryzmat powyższej normy prawnej. Oczywistym jest też to, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie winno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego. W świetle powyższego należało przyjąć, iż tylko uzasadnienie uchwały zawierające zarówno ustalenia faktyczne, jak też ocenę faktów w granicach § 4 omawianej regulacji prawnej, będzie mogło być uznane za poprawne i poddające się weryfikacji sądowej. Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, że organ nie podołał ciążącym na nim obowiązkom. W sposób arbitralny przyjął, że wnioskodawca zamieszkuje obecnie w lokalu, w którym w sumie mieszkają tylko 2 osoby. Nie wyjaśnił jednakże w żaden sposób tego, na podstawie jakich dowodów ustalił powyższy fakt. Przedmiotowe zaniechanie organu jest zaś o tyle istotne w realiach faktycznych niniejszej sprawy, gdyż zdecydowana większość materiału dowodowego sprawy potwierdza odmienną okoliczność tj. fakt zamieszkiwania w spornym lokalu przez 3 osoby (skarżącego, jego matkę i brata). Już we wniosku inicjującym postępowanie strona podała, że w lokalu mieszkają 3 osoby. Powyższa okoliczność wynika również z załączonego do akt administracyjnych wypisu z Systemu Ewidencji Ludności, jak też ze znajdującego się w aktach zaświadczenia Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami Dzielnicy [...] z [...] października 2018 r. Jedynie notatka służbowa sporządzona przez pracownice organu z wizji lokalnej przytacza oświadczenie ojca skarżącego, że w lokalu tym mieszkają wyłącznie dwie osoby. Oceniając jednak wartość dowodową owej notatki urzędowej nie sposób abstrahować od tego, że przywołane w niej oświadczenie ojca strony, nie pochodzi od osoby zamieszkującej ten lokal. Pracownice organu nie wyjaśniły zaś tego, skąd pytana osoba posiada wiedzę dotyczącą kluczowej dla sprawy materii. Mało tego, z notatki urzędowej nie wynika nawet to, jakie meble i urządzenia gospodarstwa domowego znajdują się w odwiedzonym lokalu mimo tego, że okoliczność ta mogłaby pośrednio świadczyć o ilości osób zamieszkujących ten lokal. Nadto, mimo iż pracownice organu podczas owej wizji lokalnej zastały na miejscu także brata wnioskodawcy, nie uznały za stosowne ustalić w rozmowie z nim, ile faktycznie osób mieszka w tym lokalu. Powyższe w ocenie tut. Sądu świadczy więc niezbicie, iż organ nie udowodnił przyjętej przez siebie tezy, że wnioskodawca jest jedną z dwóch osób zamieszkałych w spornym lokalu. Nie wyjaśnił bowiem tego, skąd przyjął takie założenie i na podstawie jakich dowodów. Skoro zaś, kwestia ustalenia ilości osób zamieszkujących opisywany lokal, rzutowała wprost na wynik sprawy (przy trzech osobach norma mieszkaniowa na osobę uprawniałaby do domagania się przyznania lokalu z zasobu Miasta), omawiane niedociągnięcie organu musiało skutkować wyeliminowaniem skarżonej uchwały z obrotu prawnego. Sąd administracyjny nie znając motywów dla których organ przyjął, że w lokalu zamieszkują wyłącznie 2 osoby, nie może ocenić poprawności całego rozstrzygnięcia. Rolą Sądu nie jest zaś zastępowanie organów w obowiązkach wyczerpującego zbadania i oceny całokształtu sprawy. W ocenie tut. Sądu nieuprawnione jest także twierdzenie organu, iż wnioskodawca zamieszkuje w lokalu bez zgody właściciela. O fakcie zamieszkania w omawianym lokalu wnioskodawca poinformował już bowiem organ kilka lat wcześniej. Mało tego, okoliczność tę potwierdzają także powołane już w niniejszym uzasadnieniu dokumenty tj. wypis z Systemu Ewidencji Ludności, jak też znajdujące się w aktach zaświadczenie Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami Dzielnicy [...] z [...] października 2018 r. Skoro więc organ, dysponując od długiego już czasu wiedzą na temat zamieszkiwania skarżącego w spornym lokalu, nie domagał się opuszczenia przez niego owego lokalu, to jako uprawnione jawią się konkluzje skarżącego, iż doszło do wyrażenia przez organ dorozumianej zgody na zajmowanie przez niego owego lokalu. Powyższe uchybienia organu prowadzą więc do wniosku, iż skarżony akt jawi się jako przedwczesny. Wydany bowiem został bez uprzedniego przeanalizowania stanu faktycznego (a więc także przed dokonaniem jego oceny) przez pryzmat wymogów prawnych. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisu § 4 i § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto mając na względzie to, że skoro od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały, nie minął jeszcze jeden rok do dnia orzekania, to tym samym nie zachodziło wyłączenie o jakim mowa w art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506 z późn. zm.), który to przepis wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. O kosztach rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do wyczerpującego ustalenia i szczegółowej oceny stanu faktycznego sprawy, przez pryzmat przesłanek z przepisu § 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, oraz do poprawnego i wyczerpującego uzasadnienie rozstrzygnięcia.