II SA/Wa 1474/17

WyrokWSA w Warszawie2018-06-27

Skład orzekający: Danuta Kania, Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi w służbie stałej, który został przeniesiony do służby w innej miejscowości, przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli jego małżonek wcześniej otrzymał pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego?
Ratio decidendi
Policjantowi w służbie stałej nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli jego małżonek otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów. Przepis § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. nie przewiduje w tym zakresie wyjątków, w przeciwieństwie do pkt 2 tegoż przepisu, który wyłącza zastosowanie tej reguły w przypadku policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości. Otrzymanie pomocy finansowej przez jednego z małżonków wyklucza przyznanie równoważnika drugiemu.
Stan faktyczny
Policjantka M. H. została przeniesiona do służby w innej miejscowości i zwróciła się o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, wskazując na długi czas dojazdu do nowej jednostki. Organ odmówił przyznania świadczenia, powołując się na fakt otrzymania przez jej męża, również policjanta, pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego w 2011 r. Po stwierdzeniu nieważności pierwszej decyzji przez Komendanta Głównego Policji, organ I instancji ponownie odmówił przyznania równoważnika, a Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że otrzymanie pomocy finansowej przez małżonka stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] , działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), dalej: "k.p.a.", art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782 ze zm.), § 1 ust. 2 pkt 3, § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1130 ze zm.), dalej: "rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r.", utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] o odmowie przyznania M. H. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Policji przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje: M. H. na podstawie rozkazu personalnego [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] została przeniesiona z dniem [...] sierpnia 2015 r. z Komendy Powiatowej Policji w [...] do dalszego pełnienia służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...]. Oświadczeniem mieszkaniowym z dnia [...] sierpnia 2015 r. zainteresowana zwróciła się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości od dnia [...] sierpnia 2015 r., informując, że wraz z mężem i córką zamieszkuje we własnym domu jednorodzinnym położonym w [...], skąd czas dojazdu do miejsca pełnienia służby ([...]) publicznymi środkami komunikacji przekracza 2 godziny w obie strony. W oświadczeniu wskazała również, iż mąż D. H. - policjant Komendy Powiatowej Policji w [...] otrzymał w 2011 r. pomoc finansową na budowę przedmiotowego domu jednorodzinnego. Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] , powołując w podstawie prawnej art. art. 92 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji oraz § 9 ust. 1 pkt 4, § 1 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r., [...] Komendant Wojewódzki Policji odmówił przyznania M. H.prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż fakt skorzystania przez D. H. z pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego stanowi negatywną przesłankę przyznania zainteresowanej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Od niniejszej decyzji strona nie wniosła odwołania, a zatem stała się ona ostateczna w administracyjnym toku instancji. Wnioskiem z dnia [...] marca 2017 r. M. H. zwróciła się do Komendanta Głównego Policji o stwierdzenie nieważności decyzji [...] KWP z dnia [...] września 2015 r. nr [...] wskazując, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. art. 92 w zw. z art. 88 ustawy o Policji w zw. z § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] , powołując w podstawie prawnej art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 92 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, stwierdził nieważność decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2015 r. nr [...]. Organ nadzoru wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że [...] KWP nie przeanalizował stanu faktycznego sprawy, a swoje stanowisko oparł wyłącznie na fakcie otrzymania pomocy finansowej przez małżonka policjantki. Nie uwzględnił faktu, że w toku postępowania funkcjonariuszka wykazała, że czas dojazdu z miejsca pełnienia służby i z powrotem przekracza dwie godziny. Organ zatem błędnie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, co ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem decyduje o tym, czy funkcjonariuszka posiadała prawo do lokalu w miejscu pełnienia służby, a co za tym idzie, czy posiadała prawo do przedmiotowego świadczenia. Kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. M. H. pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. zwróciła się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wypłatę od dnia [...] sierpnia 2015r. w związku ze złożonym w dniu [...] sierpnia 2015 r. oświadczeniem mieszkaniowym. Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] , działając na podstawie art. 92 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji oraz § 9 ust. 1 pkt 4, § 1 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., odmówił stronie przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż fakt otrzymania przez małżonka policjantki pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego stanowi negatywną przesłankę przyznania jej prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Podkreślił, iż ustawodawca w § 1 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia nie przewidział wyjątku uprawniającego policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości, do przedmiotowego świadczenia pieniężnego, jak to uczynił w przepisie § 1 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia. Od niniejszej decyzji M. H. wniosła odwołanie do Komendanta Głównego Policji zarzucając naruszenie art. 92 ust. 1 w zw. z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji w zw. z § 1 ust. 2 pkt. 3 w zw. z pkt. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., polegające na ich wadliwym zastosowaniu i uznaniu, że w przedmiotowej sprawie zaistniała negatywa przesłanka (w postaci przyznania w 2011 r. pomocy finansowej małżonkowi) do przyznania jej prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, podczas gdy w ustalonym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości, że na podstawie rozkazu personalnego została przeniesiona z KPP w [...] do służby w innej miejscowości, tj. do KWP w [...], zaś "przeniesienie" to stanowi niewątpliwie wyjątek (o którym mowa w pkt 2 ust. 2 § 1 ww. rozporządzenia) od regulacji wyrażonej w pkt. 3 ust. 2 § 1 ww. rozporządzenia. Z tego względu brak jest podstaw do odmowy przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie o istocie sprawy poprzez przyznanie prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] organ odwoławczy powołał art. 88 ust. 1 oraz art. 92 ust. 2 ustawy o Policji stanowiący delegację dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do wydania aktu wykonawczego, tj. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. Organ odwoławczy zauważył, że przepis § 1 ust. 2 ww. rozporządzenia wymienia enumeratywnie negatywne przesłanki przyznania policjantowi przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Stosownie do § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości. Natomiast w myśl § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli jego małżonek otrzymał pomoc finansową, o której mowa w pkt 2. Z akt sprawy wynika, iż D. H.- mąż zainteresowanej - na podstawie decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] otrzymał pomoc finansową w wysokości 12.795,00 zł na budowę domu jednorodzinnego w miejscowości [...], z uwzględnieniem 3 norm zaludnienia, w tym po 1 normie przysługującej wnioskodawcy, żonie - M. H. oraz córce – J. H. Organ odwoławczy wskazał, że w § 1 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia brak jest jakichkolwiek uzupełnień przepisu o dodatkowe warunki bądź wyłączenia jak ma to miejsce w pkt 2, gdzie ustawodawca wyraźnie wskazał wyjątek od reguły, tj. policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości. Stosując wykładnię językową stwierdzić należy, że w przypadku gdy małżonek policjanta otrzymał pomoc finansową zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami, to drugiemu współmałżonkowi nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, bez względu na inne okoliczności. Na poparcie swego stanowiska organ powołał pogląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2849/13. Mając zatem na uwadze treść § 1 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia, zdaniem organu odwoławczego uznać należy, że skoro D. H.- małżonek M. H. otrzymał w 2011 r. pomoc finansową na uzyskanie domu jednorodzinnego w miejscowości [...], to zainteresowanej nie przysługuje prawo do uzyskania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Pismem z dnia 22 sierpnia 2017 r. M. H., reprezentowana prze profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] zarzucając naruszenie: - art. 92 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 1 ust. 2 pkt 3 w zw. z pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu w wyniku przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie zaistniała negatywa przesłanka (w postaci przyznania w 2011 r. pomocy finansowej małżonkowi skarżącej) do przyznania skarżącej prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, podczas gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie wynika, że na podstawie rozkazu personalnego skarżąca została przeniesiona z KPP w [...] do służby "w innej miejscowości", tj. do KWP w [...]; nie posiada lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby ani też w miejscowości pobliskiej (takiego lokalu nie posiadają również członkowie jej rodziny) i okoliczności te stanowią niewątpliwie wyjątek (o którym mowa w pkt 2 ust. 2 § 1 rozporządzenia) od regulacji wyrażonej w pkt 3 ust. 2 § 1 rozporządzenia, a co za ty idzie skutkują brakiem podstaw do odmowy przyznania skarżącej prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o: - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi skarżąca podniosła, że istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy sam fakt przyznania D. H. (mężowi skarżącej), na podstawie decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] marca 2011 r., pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego, pozbawia skarżącą prawa do równoważnika pieniężnego za brak mieszkania. Zdaniem skarżącej, z treści § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., który należy odczytywać łącznie z § 1 ust. 2 pkt 3, wprost wynika, że nie można odmówić policjantowi w służbie stałej przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy policjanta przeniesiono do służby w innej miejscowości. Przeniesienie policjanta do służby w innej miejscowości stanowi wyjątek od regulacji wyrażonej w pkt 3 ust. 2 § 1 w świetle którego, policjantowi w stałej służbie nie można odmówić prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nawet jeżeli jego małżonek otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów. Komendant Główny Policji wydając zaskarżoną decyzję stracił z pola widzenia pełne brzmienie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia (w zakresie cyt.: "(...) z wyjątkiem policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości"), który w stanie faktycznym niniejszej sprawy powinien znaleźć zastosowanie. Skarżąca podkreśliła, że fakt przeniesienia do pełnienia służby w KWP w [...], a więc do służby w "innej miejscowości" sprawia, iż pozbawiona jest obecnie lokalu mieszkalnego położonego w miejscu pełnienia służby, nie posiada również takiego lokalu w miejscowości pobliskiej, o którym jest mowa w ww. rozporządzeniu. Zdaniem skarżącej, w przedmiotowej sprawie organy Policji obu instancji wzięły wprawdzie pod uwagę obowiązujące przepisy prawa, jednakże błędnie dokonały ich subsumpcji do zaistniałego stanu faktycznego. Istotą równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w przypadku spełnienia przesłanek określonych w obowiązujących przepisach prawa, jest zrekompensowanie finansowe kosztów dojazdu policjanta do miejsca pracy, w sytuacji wykonywania przez niego służby w innej niż dotychczas miejscowości. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2017 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej - M. H. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozdziału 8 "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1130 ze zm.) Stosownie do art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Zgodnie natomiast z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Przepis art. 92 ust. 2 ww. ustawy o Policji stanowi delegację dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określił, w drodze ww. rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania, sposób ustalania wysokości równoważnika, wzory wymaganych dokumentów, organy właściwe do jego przyznawania, odmowy przyznania, wypłaty, cofania albo żądania jego zwrotu, a także sposób postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania. Powołane wyżej rozporządzenie jest więc rozwinięciem regulacji ustawowej w tym względzie i jego przepisy w sposób szczegółowy normują sytuacje, w jakich równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przysługuje lub nie przysługuje, w jakich przypadkach przyznane prawo do tego świadczenia podlega cofnięciu i w jakich funkcjonariusz winien świadczenie to zwrócić. W przepisie § 1 ww. rozporządzenia enumeratywnie wymienione zostały pozytywne (ust. 1) i negatywne (ust. 2) przesłanki przyznania policjantowi przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Zgodnie z § 1 ust. 2 równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli: (1) utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa w ust. 1, (2) otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości, (3) jego małżonek otrzymał pomoc, o której mowa w pkt 2, (4) bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym, (5) w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej zajmuje lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będące przedmiotem spadku, jeśli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia. Z akt sprawy bezspornie wynika, iż D. H.- mąż skarżącej M. H., na podstawie decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., otrzymał pomoc finansową w wysokości [...] zł na budowę domu jednorodzinnego w miejscowości [...], z uwzględnieniem 3 norm zaludnienia, w tym po 1 normie przysługującej policjantowi, jego żonie - M. H.oraz córce J. H.. Bezsporna jest również okoliczność, że rozkazem personalnym [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] M. H.- policjantka Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] - z dniem [...] sierpnia 2015 r. została przeniesiona - na własną prośbę - do pełnienia dalszej służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...]. W dniu [...] sierpnia 2015 r. M. H. złożyła oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wskazując, że jest wraz z mężem współwłaścicielem domu jednorodzinnego położonego w miejscowości [...], z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby publicznymi środkami komunikacji przekracza 2 godziny w obie strony. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez organy Policji. Dla oceny rozstrzygnięcia zapadłego w niniejszej sprawie decydujące znaczenie ma fakt otrzymania przez małżonka skarżącej pomocy za zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, bowiem w myśl § 1 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia otrzymanie przez małżonka policjanta pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych stanowi negatywną przesłankę przyznania mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Prawodawca wykluczył bowiem możliwość pobierania przez małżonków równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli jedno z nich otrzymało już pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Oznacza to, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ustalony przez organ Policji stan faktyczny wykluczał odmienne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zważywszy, że istotnie przyznana małżonkowi skarżącej pomoc finansowa uniemożliwiała przyznanie jej przedmiotowego świadczenia. Zauważyć należy, że materialnoprawny przepis § 1 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Prawodawca nie przewidział w tym przepisie jakichkolwiek wyjątków od zasady odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego policjantowi w służbie stałej, którego małżonek otrzymał pomoc na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, tak jak to uczynił w pkt 2 ust. 2 § 1. W przepisie tym prawodawca w sposób wyraźny ustanowił wyjątek od zastosowania ww. reguły, wskazując, że odmowa przyznania policjantowi równoważnika pieniężnego nie dotyczy sytuacji, w której policjant został przeniesiony do służby w innej miejscowości. Stosując zatem wykładnię językową powołanych przepisów stwierdzić należy, że w przypadku gdy małżonek policjanta otrzymał pomoc finansową zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami, to drugiemu współmałżonkowi nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, bez względu na inne okoliczności. Powyższy pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym, zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 785/13 (publ. CBOSA) w zbliżonym stanie faktycznym. Przedmiotem oceny Sądu w tej sprawie była decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o przyznaniu policjantowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy jego małżonka (przed zawarciem związku małżeńskiego) otrzymała pomoc finansową na uzyskanie domu jednorodzinnego. Pogląd ten zaakceptował następnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2849/13 (publ. j.w.) wskazując, że "literalne brzmienie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r nie nastręcza problemów interpretacyjnych (...). Istnienie negatywnej przesłanki w postaci przyznania pomocy finansowej małżonkowi policjanta wyłącza możliwość przyznania funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego. Mając zatem na uwadze treść § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. uznać należy, że skoro małżonka skarżącego otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w 2002r., to skarżącemu kasacyjnie nie przysługiwało prawo do uzyskania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszalnego". W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zamysł prawodawcy we wprowadzeniu § 1 ust. 2 pkt 3 do ww. rozporządzenia wynika z założenia, że wsparcie finansowe, udzielane któremukolwiek z małżonków, pochodzące ze środków publicznych, uwzględnia nie tylko samego funkcjonariusza, ale i jego rodzinę. Prawo funkcjonariusza do lokalu jest bowiem prawem, które ulega skonsumowaniu, jeżeli skorzysta z niego jedno z małżonków, będących funkcjonariuszami - z uwzględnieniem rodziny, w tym drugiego małżonka. Wykluczenie stosowania tej zasady oznaczałoby dwukrotne uwzględnianie rodziny (małżonka) wnioskodawcy, jeżeli oboje małżonkowie są funkcjonariuszami, mającymi uprawnienia do wsparcia finansowego w zakresie mieszkaniowym, przy przyznawaniu tych uprawnień. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że organy orzekające w sprawie niewłaściwie zastosowały art. 92 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., bowiem pominęły brzmienie § 1 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia, a w konsekwencji przyjęły, że wyjątek od zasady odmowy przyznania policjantowi równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - przewidziany w ww. przepisie - nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Jak już wyżej wskazano, okoliczność otrzymania przez małżonka skarżącej pomocy finansowej za zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodziny, wyklucza możliwość przyznania skarżącej uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wynika to wprost z treści § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia. Wbrew twierdzeniom skarżącej organy Policji nie pominęły faktu przeniesienia skarżącej - na jej własną prośbę - do pełnienia służby w innej jednostce Policji w miejscowości nie będącej miejscowością pobliską w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji. Stwierdziły jednak, że przesądzające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wobec brzmienia § 1 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia, ma fakt uzyskania przez małżonka skarżącej pomocy mieszkaniowej na budowę domu jednorodzinnego. Odnośnie powołanych w skardze wyroków sądów administracyjnych wskazać należy, że zapadły one w odmiennych stanach faktycznych i prawnych. Sprawa zakończona wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1252/15 (publ. CBOSA) dotyczyła odmowy przyznania policjantowi równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej w oparciu o § 1 ust. 2 pkt 2 (a nie § 1 ust. 2 pkt 3) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., który to policjant uprzednio utrzymał pomoc finansową na uzyskanie zajmowanego domu jednorodzinnego. Również powoływany przez skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 216/15 (publ. j.w.) zapadł w zbliżonym stanie faktycznym, gdzie podstawę prawną kontrolowanej decyzji stanowił § 1 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia. Końcowo należy zwrócić uwagę na treść art. 96 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjantowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości, który w poprzednim miejscu pełnienia służby posiada lokal mieszkalny, dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, może być przydzielony lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej w nowym miejscu pełnienia służby, jeżeli: (1) zwolni zajmowany lokal mieszkalny lub dom; (2) zwróci pomoc finansową przyznaną: (a) na wkład mieszkaniowy lub wkład budowlany w wysokości zwaloryzowanej przez spółdzielnię, (b) na spłatę innych należności - w wysokości przyznanej. Policjantowi, który skorzystał z pomocy finansowej, może być przydzielony lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej, jeżeli zwolni zajmowany lokal mieszkalny lub dom, o którym mowa w ust. 1, oraz zwróci pomoc finansową na zasadach określonych w tym przepisie (ust. 2). Policjantowi przeniesionemu z urzędu do służby w innej miejscowości, który w poprzednim miejscu pełnienia służby nie zwolnił zajmowanego lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w ust. 1, można przydzielić tymczasową kwaterę według przysługujących norm, bez uwzględnienia zamieszkałych z nim członków rodziny. Koszty zakwaterowania pokrywane są ze środków budżetowych Policji, nie dłużej niż przez 2 lata od dnia przydzielenia tymczasowej kwatery (ust. 4). Z akt sprawy nie wynika, aby przesłanki przydzielenia lokalu mieszkalnego w nowym miejscu pełnienia służby przez skarżącą zostały spełnione. Brak jest tym samym podstaw do uznania, że istnieją przesłanki do przyznania jej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Równoważnik pieniężny jest formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego; uprawnieniem pochodnym w stosunku do prawa wynikającego z art. 88 ust. 1 ustawy. Ma ono zastępczy charakter w tym sensie, że dopiero gdy w stosunku do policjanta (jego małżonka będącego również funkcjonariuszem) nie zrealizowano uprawnienia podstawowego, należy mu przyznać i wypłacić określoną kwotę pieniężną na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło