II SA/Wa 1475/17

WyrokWSA w Warszawie2018-04-17

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Piotr Borowiecki, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec policjanta nastąpiło z naruszeniem terminu przedawnienia określonego w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wszczęcie postępowania dyscyplinarnego nastąpiło z naruszeniem terminu przedawnienia, ponieważ przełożony dyscyplinarny dowiedział się o potencjalnym przewinieniu dyscyplinarnym znacznie wcześniej niż wskazywały organy. W związku z tym, zaskarżone orzeczenie i utrzymane nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Policjant K. K. został obwiniony o naruszenie dyscypliny służbowej w związku z niepodjęciem działań uniemożliwiających użycie siły fizycznej i paralizatora wobec zatrzymanego K. S. w budynku Komendy Powiatowej Policji, a także o zatajenie tych faktów w notatce służbowej. Po postępowaniu dyscyplinarnym wymierzono mu karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby. Po utrzymaniu kary przez Komendanta Głównego Policji, policjant wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o przedawnieniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Głównego Policji oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Piotr Borowiecki, Adam Lipiński (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] czerwca 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w S. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. uznał [...] K. K. - policjanta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w K. - winnym tego, że: będąc zobowiązanym art. 1 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782, ze zm.) do ochrony życia i zdrowia ludzi przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra oraz do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców nie dopełnił obowiązków w ten sposób, że w dniu [...] lipca 2016 r. w budynku Komendy Powiatowej Policji w K. nie podjął działań uniemożliwiających [...] M. W. stosowania wobec K. S. siły fizycznej w postaci technik obezwładniania wbrew warunkom jej użycia określonym w art. 11 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji; będąc zobowiązanym art. 1 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy o Policji do ochrony życia i zdrowia ludzi przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra oraz do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców nie dopełnił obowiązków w ten sposób, że w dniu [...] lipca 2016 r. w budynku Komendy Powiatowej Policji w K. nie podjął działań uniemożliwiających [...] M. W. stosowania wobec K. S. przedmiotu przeznaczonego do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej w postaci [...] o numerze [...], pomimo niewystąpienia okoliczności uzasadniających jego użycie określonych w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej oraz wbrew zakazowi wynikającemu z art. 25 ust. 3 tej ustawy, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji; będąc zobowiązanym art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji do wykrywania sprawców przestępstw i wykroczeń oraz ich ścigania nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku w ten sposób, że w dniu [...] lipca 2016 r. w K. sporządzając notatkę służbową po interwencji dotyczącej zdarzenia, w którym brał udział K. S., zataił fakt i okoliczności dotyczące zastosowania siły fizycznej oraz [...] o numerze [...] w budynku KPP w K. przez [...], M. W. wbrew warunkom użycia tych środków określonym ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, poświadczając tym samym nieprawdę w dokumencie co do okoliczności mających znaczenie prawne, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust, 3 pkt 3 ustawy o Policji; - i wymierzył mu karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Na skutek odwołania obwinionego policjanta, sprawę rozpatrzył Komendant Główny Policji, który działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, orzeczeniem z dnia [...] lipca 2017 r. utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. Organ ustalił co następuje: Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w S. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] K. K., któremu zarzucono popełnienie przytoczonych wyżej przewinień dyscyplinarnych. W wyniku powyższego postepowania dyscyplinarnego ustalono, iż w toku działania dwóch patroli Policji (w składzie Z. W., K. K. i M. W., B. M.), związanego ze zgłoszonym pobiciem (które miało miejsce [...] lipca 2016 r. ok. godz. 23:00 w K. w rejonie [...]), M. W. zatrzymał domniemanego sprawcę pobicia – K. S. W trakcie zatrzymania mężczyzna stawiał bierny i czynny opór, szarpał się i wyrywał, w związku z czym został ostrzeżony o możliwości użycia wobec niego środków przymusu bezpośredniego, jednak nie odnosiło to żadnego skutku. Dlatego wobec zatrzymywanego użyto podczas zatrzymania środki przymusu bezpośredniego w postaci siły fizycznej, a następnie - ze względu na jego agresywną postawę, czynny opór i dążenie do uwolnienia się - [...] M. W. kilkakrotnie użył posiadanego na wyposażeniu paralizatora, poprzez dotknięcie zatrzymanego przez koszulkę w okolicach pleców i wygenerowanie krótkotrwałych impulsów elektrycznych. O godz. 23:54 ([...] lipca 2016 r.) policjanci powiadomili drogą radiową dyżurnego Komendy o zatrzymaniu sprawcy pobicia i niezwłocznie doprowadzili go do Komendy Powiatowej Policji w K. Do budynku Komendy policjanci wprowadzili K. S. w kajdankach założonych na ręce trzymane z tyłu, a następnie przemieścili się z nim do bocznego korytarza znajdującego się na parterze, prowadzącego do pomieszczeń Ogniwa Ruchu Drogowego. Ta część budynku nie jest objęta monitoringiem. Z zeznań policjantów wynika, że powyższe podyktowane było potrzebą zabezpieczenia się przed ewentualną próbą ucieczki ze strony zatrzymanego. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego K. S. przebywał w bocznym korytarzu Komendy Powiatowej Policji w K. około 4 minut, a następnie został doprowadzony do pomieszczenia, w którym znajdował się alkomat w celu poddania go badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Z wydruku z alkometru A 2.0 wynika, że badanie wykonano [...] lipca 2016 r.o godz. 00:26 z wynikiem 0,46 mg/l. Ponadto podczas przeszukania ujawniono u zatrzymanego dowód osobisty na nazwisko innej osoby, zarejestrowany jako utracony w wyniku kradzieży. Ok. godz. 01:30 policjanci patrolu w składzie [...] Z. W. i [...] K. K. przetransportowali zatrzymanego do Regionalnego Szpitala w K., gdzie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarz medycyny wystawił zaświadczenie o braku przeciwwskazań do przebywania zatrzymanego w policyjnej izbie zatrzymań i przewożenia policyjnymi środkami transportu. O godz. 04:56 drogą radiową patrol zgłosili dyżurnemu, że zatrzymany jest już po badaniach i wracają do KPP w K. O godz. 05: 13 wymienieni policjanci wjechali z zatrzymanym na teren jednostki, a o godz. 05:50 mężczyzna został osadzony w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych i o godz. 15:15 zwolniony po złożeniu wyjaśnień na okoliczność pobicia. K. S. w dniu [...] sierpnia 2016 r. złożył w Prokuraturze Rejonowej w K. zeznania, potwierdzające wdanie się w bójkę w rejonie [...] oraz zaznał, że już po zatrzymaniu go i po przewiezieniu do budynku KPP w K., został porażony przez policjantów paralizatorem, co spowodowało u niego 16 śladów na ciele. Porażenie paralizatorem miało miejsce na korytarzu. Był rażony przez koszulkę, później policjanci mieli się instruować jak należy używać paralizatora, gdyż w ich mniemaniu paralizator miał działać nieprawidłowo. K. S. zeznał, że od chwili zatrzymania zachowywał się spokojnie, nie stawiał czynnego, ani biernego oporu, zaczął krzyczeć dopiero gdy był rażony paralizatorem na terenie Komendy. W tym też czasie policjanci zadawali mu pytania dotyczące mężczyzny, z którym był pod pomnikiem, ale K. S. nie chcąc udzielić odpowiedzi, powiedział, że go nie zna. Następnie został dowieziony przez policjantów do szpitala, gdzie poddano go badaniom. Lekarza poinformował o rozciętej wardze, którego urazu najprawdopodobniej doznał podczas bójki pod pomnikiem oraz o tym, że spożywał alkohol. Ponadto zeznał, że w trakcie rażenia go prądem na korytarzu budynku Komendy miał oddać mocz w niekontrolowany sposób. W Prokuraturze w dniu [...] sierpnia 2016 r. K. S. złożył nadto zażalenie na zatrzymanie przez policjantów oraz sporządzoną w dniu [...] lipca 2016 r. przez biegłego lekarza obdukcję, w której, miedzy innymi, stwierdzono na plecach badanego 16 śladów po poparzeniach. W związku z pismem z Prokuratury Rejonowej w B. z dnia [...] kwietnia 2017 r. skierowanym do KPP w K., w Komendzie Wojewódzkiej Policji w S. dokonano oględzin urządzenia [...] oraz wydruku zapisu używania tego urządzenia od [...] lipca 2016 r., godz. 23:00 do [...] lipca 2016 r. godz. 6:00. Dla niniejszej sprawy istotne są jedynie cztery odczyty z [...] lipca 2016 r., gdy K. S. przebywał już w budynku Komendy, potwierdzające uruchomienia paralizatora: o godz. 00:24:32; o godz. 00:24:41; o godz. 00:25:50 i o godz. 00:26:18. Wcześniejsze odczyty dotyczą samego zdarzenia zatrzymania, a późniejsze nie mogą mieć żadnego związku z K. S. Analizując zapisy z kamer Komendy ustalono, iż w wyżej wskazanych czasach uruchomienia paralizatora, K. S. przebywał w niewidocznej dla kamer części korytarza. Organ przeanalizował: wyjaśnienia obwinionego oraz zeznania policjantów, biorących udział w zatrzymaniu K. S. złożone zarówno przez organem jak i w Prokuraturze oraz późniejsze zeznania K. S., materiał z przeprowadzonego w dniu [...] maja 2017 r. w budynku Komendy Powiatowej Policji w K. eksperymentu procesowego (odtworzenie przebiegu wydarzeń z udziałem zatrzymanego, mających miejsce po północy z [...] na [...] lipca 2016 r. w budynku Komendy) oraz wyniki powyższej ekspertyzy dotyczącej czasu uruchomienia paralizatora. Na tej podstawie organ uznał, iż zgromadzony materiał potwierdza zasadność zarzutów. Organ nie dał wiary wyjaśnieniom obwinionego oraz zeznaniom policjantów, biorących udział w zatrzymaniu K. S., iż w budynku Komendy, po północy z [...] na [...] lipca 2016 r. nie miały miejsca przedstawione przez zatrzymanego zdarzenia, dotyczące stosowania wobec niego środków przymusu fizycznego oraz paralizatora a odnotowane w pamięci paralizatora jego wzbudzenia wiążą się ze sprawdzaniem tego urządzenia przez M. W. (generowanie w górę łuku świetlnego). Za bezsporne uznano, że obwiniony przebywał w czasie używania [...] na nieobjętej monitoringiem części korytarza Komendy Powiatowej Policji w K. Do czterokrotnego wzbudzenia [...][...] lipca 2016 r. o godz. 00:24:32, 00:24:41 00:25:50 i 00:26:18 doszło we wskazanym wyżej miejscu, zaś w podanym powyżej przedziale czasowym we wskazanym miejscu przebywał K. S., którego położono na podłodze twarzą do ziemi. Fakt zaprowadzenia K. S. do nieobjętej monitoringiem części korytarza oraz ułożenia wymienionego na podłodze z założonymi kajdankami na rękach trzymanych z tyłu, wynika z wyjaśnień obwinionego oraz zeznań świadków: [...] M. W., [...] B. M., K. S., a także protokołów eksperymentu procesowego. Niezasadne było przemieszczanie się z zatrzymanym na kilka minut w głąb korytarza poza zasięg monitoringu, a dopiero po tym dokonanie sprawdzeń stanu jego trzeźwości. W zakresie przebiegu zdarzenia na Komendzie, wyjaśnienia obwinionego są spójne z zeznaniami świadków i korelują z pozostałym materiałem dowodowym. Stwierdzona w obdukcji lekarskiej liczba obrażeń ciała K. S. jest większa aniżeli byłaby, gdyby zatrzymany został rażony paralizatorem jedynie podczas zatrzymania w rejonie [...]. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza udział [...] K. K. w zatrzymaniu K. S. i jego obecność przy czynnościach realizowanych z wymienionym na terenie Komendy Powiatowej Policji w K. w dniu [...] lipca 2016 r. Nie ulega również wątpliwości, że użycie środków przymusu bezpośredniego w postaci siły fizycznej oraz [...] na terenie Komendy Powiatowej Policji w K. nastąpiło niezgodnie z warunkami ich użycia określonymi w ustawie o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej oraz, że na [...] K. K. ciążył obowiązek podjęcia działań uniemożliwiających [...] M. W. użycie tych środków przymusu bezpośredniego wobec K. S. Materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdza, że wymienionego obowiązku obwiniony nie dopełnił. Tak samo obwiniony nie dopełnił obowiązku sporządzenia stosownej dokumentacji, wynikającej z ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej. W ocenie organu, w niniejszym przypadku nie wystąpiły okoliczności mające wpływ na zaostrzenie wymiaru kary bądź jej złagodzenie, nie zaistniały także przesłanki odstąpienia od ukarania, o których mowa w art. 135j ust. 5 ustawy o Policji. Zastosowany przez przełożonego dyscyplinarnego wymiar kary stanowi adekwatną reakcję na zachowanie obwinionego, opisane w zarzutach. Wymierzenie kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku uwzględnia charakter popełnionego przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego (brak reakcji na naruszenie zasad użycia środków przymusu bezpośredniego), stopień zawinienia (umyślność działania), okoliczności popełniania czynu (w czasie służby), skutki i następstwa dla służby (nieprzestrzeganie norm prawnych, naruszenie dobrego imienia Policji). Zgodnie z treścią art. 134c cytowanej ustawy, kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania i uprzedzenie go, że jeżeli ponownie popełni przewinienie dyscyplinarne może zostać wyznaczony na niższe stanowisko służbowe w trybie dyscyplinarnym lub ukarany surowszą karą dyscyplinarną. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Zarzut dotyczący zakończenia postępowania dyscyplinarnego pomimo braku rozstrzygnięcia sprawy o przekroczenie uprawnień, prowadzonej w Prokuraturze Rejonowej w B. jest chybiony. Należy wskazać, że postępowanie dyscyplinarne i postępowanie karne to dwa odrębne postępowania. Organ dyscyplinarny rozpatruje sprawy pod kątem naruszenia dyscypliny służbowej przez osoby obwinione, niezależnie od prowadzonego w tym samym czasie procesu karnego zmierzającego do poniesienia przez sprawcę odpowiedzialności karnej. Zakończenie tych postępowań następuje niezależnie od siebie. Obwiniony także niezasadnie twierdzi, iż w niniejszej sprawie nastąpiło przedawnienie ścigania, w związku z faktem, że o podejrzeniu przekroczenia uprawnień przez policjantów w Komendzie Powiatowej Policji w K. przełożony dyscyplinarny dowiedział się już w dniu [...] sierpnia 2016 r., gdy do Komendanta Powiatowego Policji w K. wpłynęło z Prokuratury Rejonowej w K. pismo wraz z pisemnym zawiadomieniem K. S. oraz z jego zażaleniem na sposób prowadzenia czynności zatrzymania przez funkcjonariuszy Policji. W ocenie organu, w związku z ujawnieniem nowych, nieznanych dotąd okoliczności, w sprawie nie ma zastosowania, wskazany przez obwinionego art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. W dniu [...] kwietnia 2017 r. w Komendzie Wojewódzkiej Policji w S. dokonano oględzin paralizatora elektrycznego, użytego podczas interwencji z udziałem K. S. Uzyskany tego dnia wydruk, zawierający takie szczegółowe dane jak: czas trwania impulsu, datę i godzinę użycia oraz rodzaj użycia urządzenia - dały podstawę, by w związku z zaistnieniem nowych okoliczności, dokonać nowych ustaleń. W związku z powyższym, za datę powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego informacji o przewinieniu dyscyplinarnym przyjęto datę ujawnienia nowych okoliczności, mających bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy – to jest dzień [...] kwietnia 2017 r. K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wyżej opisane orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2017 r. Zaskarżonemu orzeczeniu oraz utrzymanemu nim w mocy orzeczeniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] czerwca 2017 r. skarżący zarzucił: I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: 1) art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania dyscyplinarnego na podstawie postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] czerwca 2017 r., gdy tymczasem z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który był sporny pomiędzy stronami wynika, że ostatecznym dniem możliwym do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego był dzień 26 października 2016 roku – por. wyrok NSA z 14 września 2007 r. sygn. I OSK 1786/06; 2) art. 134 pkt. 3) w zw. z art. 132 ust. 3 pkt. 3) i nast. ustawy o Policji, poprzez wadliwe uznanie skarżącego za winnego dopuszczenia się naruszenia dyscypliny służbowej i w konsekwencji nieuzasadnione jego zastosowania, gdy tymczasem zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne uznanie, że do naruszenia dyscypliny faktycznie doszło, a tym samym nastąpiło wydanie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia go poprzedzającego z naruszeniem prawa; II. Naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 134i ust. 1 pkt. 1a) w zw. z art. 133 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec skarżącego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S., który nie był przełożonym dyscyplinarnym [...] K. K., a tym samym naruszeniu jednej z podstawowych zasad postępowania dyscyplinarnego, które to naruszenie powinno prowadzić do stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego jego wydanie orzeczenia organu dyscyplinarnego pierwszej instancji; 2) art. 135g ust. 2 ustawy o Policji, poprzez uznanie skarżącego za winnego dopuszczenia się naruszenia dyscypliny służbowej, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie mógł stanowić podstawy do wydania takiego rozstrzygnięcia, a wbrew temu, co twierdziły organy obu instancji wina skarżącego nie została udowodniona; 3) art. 135g ust. 2 w zw. z art. 135j ust. 2 pkt. 6) ustawy o Policji, poprzez uznanie skarżącego za winnego dopuszczenia się naruszenia dyscypliny służbowej polegającej na niepodjęciu działań uniemożliwiających [...] M. W. stosowania wobec K. S. siły fizycznej w postaci technik obezwładniających oraz paralizatora na terenie Komendy, gdy na datę wydania ostatecznego orzeczenia Komendanta Głównego Policji wina M. W. nie została udowodniona, a postępowanie dyscyplinarne w jego sprawie nie zakończyło się wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego, co w konsekwencji spowodowało wydanie orzeczenia o winie skarżącego, w oparciu o "rzekome naruszenie dyscypliny służbowej [...] M. W.", które nie zostało udowodniono i orzeczone w toku postępowania dyscyplinarnego. Nadto z ostrożności procesowej, w razie nie uznania przez Sąd poprzedzających zarzutów naruszenia przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego oraz procesowego, skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisu postępowania - art. 134 pkt 3 w zw. z art. 134h ust. 1, 2 i 3 ustawy o Policji, poprzez wymierzenie obwinionemu kary zbyt surowej z przewidzianego w ustawie katalogu kar dyscyplinarnych, niewspółmiernej do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, nieuwzględniającej okoliczności dokonania czynu, jego skutków, rodzaju i stopnia naruszenia obowiązków służbowych, pobudek działania obwinionego, a także zachowania skarżącego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego oraz przebiegu dotychczasowej jego służby. W konkluzji skargi K. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji, ewentualnie o stwierdzenie nieważności obu tych orzeczeń, względnie o umorzenie postępowania dyscyplinarnego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem w niniejszej sprawie wszczęcie postępowania dyscyplinarnego nastąpiło z naruszeniem przepisu o przedawnieniu (art. 135 ust. 3 ustawy o Policji). Zgodnie z art. 134i ust. 1 i ust. 5 ustawy o Policji, postępowanie dyscyplinarne wszczyna przełożony dyscyplinarny, wydając stosowne postanowienie o wszczęciu postępowania, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego. Stosownie do art. 135 ust. 1, postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza po upływie terminów przewidzianych w ust. 4 i 5, a także z innych przyczyn określonych w ust. 1, 3 i 4. Natomiast, zgodnie z art. 135 ust. 3 Postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. W myśl art. 135 ust. 4 kary dyscyplinarnej, z wyjątkiem sytuacji, o jakich mowa w ust. 5 i 6, nie można wymierzyć po upływie 90 dni od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Jak wynika z argumentacji zawartej w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 14 września 2007 r. sygn. I OSK 1786/06, powyższe przepisy mają zapobiegać zbyt pochopnemu wszczynaniu postępowania dyscyplinarnego. Podstawą wszczęcia takiego postępowania nie mogą być dowolne przypuszczenia, lecz tylko uzasadnione podejrzenie popełnienia przewinienia przez określonego policjanta. Uzasadnione przypuszczenie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, to sytuacja, zawierająca taki zestaw okoliczności, który stwarza subiektywny osąd przełożonego dyscyplinarnego, że rzeczywiście dany funkcjonariusz dopuścił się określonego przewinienia dyscyplinarnego (por. Z. Młynarczyk, Wszczęcie śledztwa i dochodzenia, Prok. i Pr. 5/95, s. 207 za J. Paśnik, Prawo dyscyplinarne w Polsce, Oficyna Prawnicza Muza S.A., str. 93). Powołane przepisy ściśle określają ponadto istotne dla odpowiedzialności dyscyplinarnej terminy przedawnienia. Dowodzą one tym samym, że jedną z naczelnych jej zasad jest szybkość represji dyscyplinarnej. Policjant powinien być pociągnięty do odpowiedzialności karnej w stosunkowo krótkim czasie od momentu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Tylko w miarę szybka reakcja przełożonych na naruszenie dyscypliny służbowej pozwala na osiągnięcie celów przedmiotowego postępowania i to zarówno w stosunku do określonego policjanta, jak i innych funkcjonariuszy Policji. Podstawowe znaczenie ma okres, jaki ustawodawca wyznaczył na wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Przepis art. 135 ust. 3 ustawy przewiduje w tym zakresie 90 dni stanowiąc, że okres ten biegnie od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Upływ tego terminu jest zatem okolicznością, która ipso iure wyłącza dopuszczalność wszczęcia przedmiotowego postępowania. Jest to niewątpliwie norma o charakterze gwarancyjnym dla policjanta, w związku z tym nie może być ona interpretowana w sposób rozszerzający, na niekorzyść tego funkcjonariusza. Omawiany bieg terminu ustawodawca powiązał z "powzięciem wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego", a zatem początkową datę biegu terminu wyznacza dzień uzyskania informacji o takim działaniu policjanta, które stanowi naruszenie dyscypliny w rozumieniu ustawy o Policji. Chodzi tu przy tym o powzięcie przedmiotowej wiadomości po raz pierwszy przez przełożonego dyscyplinarnego. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie także w innych pragmatykach służbowych. (Porównaj uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 24 października 2003 r., sygn. akt III DS. 1/2003, wydanym w sprawie dotyczącej odpowiedzialności dyscyplinarnej radcy prawnego. Odnosząc się w nim do sposobu określenia przez ustawodawcę początkowej daty biegu terminu przedawnienia -"od powzięcia wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego"- Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 70 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. Nr 19, poz. 145 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 czerwca 2000 r., należy rozumieć tylko w ten sposób, że chodzi o dzień, w którym rzecznik dyscyplinarny "po raz pierwszy" powziął wiadomość o popełnieniu danego przewinienia przez określoną osobę.). Jak wynika z wyroku NSA z 10 marca 2016 r. sygn. I OSK 3173/14: "Przepis art. 135 ust. 3 ustawy o Policji jest przepisem prawa materialnego. Dzień powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, o czym jest mowa w przepisie art. 135 ust. 3 ustawy z 1990 r. o Policji, to dzień, w którym nastąpiło faktyczne (rzeczywiste) powzięcie wiadomości o tym, że określone zdarzenie, będące przewinieniem dyscyplinarnym, nastąpiło. Powołany przepis powinien być wykładany literalnie. Nie może być on interpretowany zależnie od okoliczności sprawy." Z kolei w wyroku NSA z 14 września 2007 r. sygn. I OSK 1786/06 wskazano, że "Bieg terminu określonego w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, ustawodawca powiązał z "powzięciem wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego", a zatem początkową datę biegu terminu wyznacza dzień uzyskania informacji o takim działaniu policjanta, które stanowi naruszenie dyscypliny w rozumieniu ustawy o Policji. Późniejsze uzyskanie od innych organów informacji o zakwalifikowaniu określonego zachowania policjanta jako przestępstwa, nie powoduje przedłużenia omawianego terminu ani też rozpoczęcia na nowo jego biegu.". W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Ze zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentów oraz z informacji uzyskanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie od Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Karny (notatka urzędowa z dnia [...] kwietnia 2018 r.) wynika, iż: - K. S. złożył w dniu [...] lipca 2016 r. w Prokuraturze Rejonowej w K. zażalenie na jego zatrzymanie przez policjantów (pismo z dnia [...] lipca 2016 r.) oraz złożył sporządzoną w dniu [...] lipca 2016 r. przez biegłego lekarza obdukcję, w której, miedzy innymi, stwierdzono na plecach badanego 16 śladów po poparzeniach. - Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. Prokuratura Rejonowa w K. powiadomiła Komendanta Powiatowego Policji w K. o powyższym zażalenie, przedstawiając pisma zatrzymanego. - Z notatki [...] D. H., sporządzonej w dniu [...] maja 2017 r. i znajdującej się w aktach postępowania dyscyplinarnego. wynika, iż już w dniu [...] lipca 2016 r. do KPP w K. wpłynęło pismo Prokuratury Rejonowej zawierające kserokopie: zażalenie K. S. na zatrzymanie; jego zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z art. 231 § 1 Kk przez policjantów podczas pobytu zatrzymanego w Komendzie; skargę K. S. na działania policjantów podczas jego pobytu w Komendzie. - K. S. w Prokuraturze Rejonowej w K. w zeznaniach z dnia [...] sierpnia 2016 r. wskazał na rażenie go paralizatorem przez policjantów w budynku Komendy Powiatowej Policji w K. w dniu [...] lipca 2016 r. - Pisma złożone przez K. S. oraz jego zeznania stały się podstawą do wszczęcia dwóch postępowań przez Prokuratora: [...] i [...]. Jedno z nich zakończyło się postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z [...] listopada 2016 r. sygn. [...] odmawiającym uwzględnienia zażalenia K. S. na zatrzymanie. Drugie - wniesieniem przez Prokuraturę do Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Karny aktu oskarżenia przeciwko M. W., K. K. i B. M. o popełnienie czynów z art. 231§ 1, art. 246, art. 247 § 1 i § 3, art. 157 § 2 Kodeksu karnego (pierwszy termin sprawy wyznaczono na [...] kwietnia 2018 r.). Zatem Komendant Powiatowy Policji już z pisma Prokuratury Rejonowej w K. z dnia [...] lipca 2016 r. oraz załączonych do tego pisma pism K. S. wiedział o możliwości popełnienia przez policjantów pełniących służbę w nocy z [...] na [...] lipca 2016 r. czynu z art. 231 Kk wobec zatrzymanego K. S., w tym miedzy innymi o nieuzasadnionym użyciu na Komendzie wobec zatrzymanego paralizatora. Dlatego niezasadne jest twierdzenie organu, iż postępowanie dyscyplinarne w niniejszej sprawie mogło zostać wszczęte dopiero po uzyskaniu w dniu [...] kwietnia 2017 r. wyniku oględzin paralizatora elektrycznego i odtworzenia zapisu jego działania w nocy z [...] na [...] lipca 2016 r. Zgodnie z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, postępowanie dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Ma zatem racje skarżący, gdy twierdzi, iż w związku z pismem Prokuratury Rejonowej w K. z dnia [...] lipca 2016 r. skierowanym do Komendant Powiatowego Policji w K. i załączonymi do niego pismami zatrzymanego – K. S., z datą otrzymania tego pisma rozpoczął bieg wyżej wskazanego 90-dniowego termin do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i termin ten upłynął znacznie wcześniej niż data wszczęcia przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego ([...] czerwca 2017 r.). Dzień powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, o czym jest mowa w przepisie art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, to dzień, w którym nastąpiło faktyczne (rzeczywiste) powzięcie wiadomości o tym, że określone zdarzenie, będące przewinieniem dyscyplinarnym, nastąpiło. Powołany przepis powinien być wykładany literalnie. Nie może być on interpretowany zależnie od okoliczności sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 208/15). W niniejszej sprawie była to data [...] lipca 2016 r., kiedy to przełożony skarżącego dowiedział się o prowadzonym przez Prokuraturę postępowaniu w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w K., które miało w miejsce w budynku Komendy i dotyczyło zatrzymanego K. S. W tej sytuacji wszczęcie postępowania dyscyplinarnego dopiero w dniu [...] czerwca 2017 r. nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Z tej przyczyny zaskarżone oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie dyscyplinarne organu pierwszej instancji należało uchylić. Wobec powyższego istotnego naruszenia terminu prawa materialnego, rozważanie pozostałych zarzutów skargi nie na żadnego znaczenia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 132 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło