II SA/Wa 1478/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Jacek Fronczyk, Protokolant Referent stażysta Aleksandra Olczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania dodatku służbowego oddala skargę Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] grudnia 2011 r. stwierdzającą nieważność decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w W. nr [...] w sprawie przyznania [...] A. J. dodatku służbowego z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej na stanowisku [...] w Jednostce Wojskowej [...] w W. - jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu podano, iż [...] A. J. z dniem [...] grudnia 2011 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy, a do tego czasu pełnił zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej [...] w W. na stanowisku [...]. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w W. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. przyznał [...] A. J. od dnia [...] stycznia 2011 r., na czas zajmowania stanowiska służbowego [...], dodatek służbowy ustalony przy zastosowaniu mnożników kwoty bazowej w wysokości [...], tj. [...] zł miesięcznie, z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej na tym stanowisku. Decyzja powyższa stała się ostateczna, albowiem po jej doręczeniu zainteresowanemu w dniu [...] lutego 2011 r. nie zakwestionował jej w wymaganym terminie. W dniu [...] października 2011 r. Dowódca JW [...] wystąpił do Dowódcy Wojsk Lądowych z wnioskiem o zbadanie prawidłowości opisanej na wstępie decyzji, gdyż w trakcie prowadzonej w tej jednostce kontroli gospodarczo - finansowej poddano w wątpliwość ustalenia analogicznej jego decyzji z 2004 r., dotyczącej tego samego żołnierza, a zakwestionowano uprawnienie żołnierza zawodowego zajmującego stanowisko służbowe [...] do otrzymywania dodatku służbowego przewidzianego dla [...]. W dniu [...] października 2011 r. Dowódca Wojsk Lądowych, jako organ właściwy w sprawie (art. 157 § 1 k.p.a.), wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. W wyniku przeprowadzonego postępowania Dowódca Wojsk Lądowych w dniu [...] grudnia 2011 r. wydał decyzję nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w W. nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. w sprawie przyznania [...] A. J. dodatku służbowego z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej na stanowisku [...] w Jednostce Wojskowej [...] w W. - jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, iż stanowisko [...] nie zostało wskazane w przepisie § 22 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004 r. nr 141, poz. 1497 ze zm.), w którym to przepisie wymieniony jest zamknięty katalog jednostek wojskowych oraz stanowisk wojskowych uprawniających do otrzymywania dodatku służbowego. W odwołaniu od powyższej decyzji strona, nie zgadzając się z treścią rozstrzygnięcia, zarzuciła naruszenie przez organ wydający decyzję przepisów art. 9, 10 i 11 k.p.a. w ten sposób, że nie poinformował należycie i wyczerpująco o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony będących przedmiotem postępowania administracyjnego, nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz nie wyjaśnił zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu decyzji. Odwołujący się wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, uznając zarzuty za niezasadne, wskazał, iż problematykę dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, w tym dodatku służbowego reguluje ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.; dalej jako ustawa) oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004 r. nr 141, poz. 1497 ze zm.; dalej jako: rozporządzenie). Zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy, żołnierz zawodowy otrzymuje między innymi dodatek do uposażenia zasadniczego w postaci dodatku służbowego za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych. Szczegółowe warunki otrzymywania tego dodatku oraz jego wysokość są określone w ww. rozporządzeniu. Ten akt wykonawczy określa także stanowiska służbowe, których zajmowanie uprawnia do tego dodatku. Rozporządzenie w § 22 precyzuje katalog stanowisk służbowych oraz jednostek wojskowych, których zajmowanie (pełnienie w nich zawodowej służby wojskowej) uprawnia do otrzymywania dodatku służbowego. Wśród określonych tam stanowisk nie występuje stanowisko [...]. Organ podkreślił, że przepis ten zawiera zamknięty katalog stanowisk, co oznacza, iż wyłącznie pełnienie zawodowej służby wojskowej w wymienionych w tym przepisie jednostkach wojskowych i na wskazanych tam stanowiskach służbowych uprawnia do otrzymywania przedmiotowego dodatku. W § 22 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, który to został przywołany w podstawie prawnej unieważnionej decyzji, zostały ustalone stanowiska służbowe szefa kompanii, baterii, klucza, szwadronu, grupy pomocniczych jednostek pływających lub grupy ratownictwa morskiego albo okrętu III lub IV rangi lub bosmana okrętowego. Z uwagi na powyższe, nieuprawnionym jest zaliczanie do tego zamkniętego katalogu niewskazanego w wymienionym akcie prawnym stanowiska [...]. Dlatego też zasadnie organ pierwszej instancji uznał, że przyznanie prawa do dodatku służbowego żołnierzowi pełniącemu zawodową służbę wojskową na stanowisku [...] nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa - z naruszeniem przywołanych wyżej przepisów ustawy i rozporządzenia. Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, przy niebudzącym wątpliwości stanie prawnym. Jest to zatem naruszenie prawa oczywiste, wyraźne i bezsporne, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt III SA 565/95). Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie oraz gdy wbrew wyraźnym przesłankom rozstrzygnięto odmiennie. Na gruncie niniejszej sprawy stanowiska służbowe warunkujące przyznanie określonego dodatku służbowego zostały wyraźnie określone przepisami rozporządzenia (wydanego na podstawie delegacji ustawowej) w brzmieniu obowiązującym w określonej w decyzji dacie. Nie budzi również wątpliwości fakt, iż [...] A. J. we wskazanym w decyzji okresie zajmował stanowisko [...] w Jednostce Wojskowej [...] w W., które to stanowisko nie zostało wymienione jako wymagane dla ustalenia prawa do przedmiotowego dodatku i jego wysokości. Zatem, rozstrzygnięcia sprzeczne z niebudzącym wątpliwości stanem prawnym w oparciu o bezsporny stan faktyczny uznać należy za dokonane z rażącym naruszeniem prawa. Wobec tego Dowódca Wojsk Lądowych zasadnie stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w W. nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. w sprawie przyznania [...] dodatku służbowego z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej na stanowisku [...] w Jednostce Wojskowej [...] w W., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do zarzutu skarżącego o naruszeniu przez organ wydający decyzję w pierwszej instancji zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 9, art. 10 i art. 11 k.p.a. stwierdził, że strona w dniu [...] listopada 2012 r., a więc na [...] dni przed wydaniem kwestionowanej decyzji, otrzymała informację o prawie zapoznania się z aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W toku postępowania strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa i nie zajęła żadnego stanowiska w sprawie, ani też nie zgłosiła żadnych żądań. Z kolei przesłanki, którymi kierował się organ wydając skarżoną decyzje zostały dostatecznie wskazane w jej uzasadnieniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. J. wniósł o uchylenie decyzji Szefa Sztabu Generalnego i utrzymanej nią w mocy decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] grudnia 2011 r. Z uzasadnienia skargi wynika, iż skarżący zarzuca organowi naruszenie przepisów art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 35 § 3, art. 130 § 1 i 2 oraz art. 131 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego rozkazu personalnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z trybów nadzwyczajnych, służących wzruszaniu decyzji ostatecznych. Ochrona takich decyzji została wyrażona zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych – art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych (tych, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie lub ustawach szczególnych. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem jego treści. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji może zapaść tylko w sytuacji, kiedy organ stwierdzi, że weryfikowana decyzja została podjęta w okolicznościach określonych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Istotą postępowania nieważnościowego jest bowiem ustalenie, czy decyzja podlegająca weryfikacji obarczona jest jedną z kwalifikowanych wad. W postępowaniu tym bada się więc, czy przy wydaniu weryfikowanej decyzji popełniono tak ewidentne i poważne błędy, które wykluczają możliwość pozostawienia jej w obrocie prawnym. W przedmiotowej sprawie kwalifikowanym błędem decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w W. nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. o przyznaniu [...] A. J., pełniącemu służbę wojskową w tej Jednostce na stanowisku [...], dodatku służbowego jest to, że przepis § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004 r. nr 141, poz. 1497 ze zm.) nie przewiduje dodatku służbowego dla żołnierza na stanowisku [...]. W zakresie § 22 ust. 1 pkt 1 lit. a do lit. c mieszczą się stanowiska służbowe: a) dowódcy batalionu, dywizjonu, eskadry, okrętu II rangi lub grupy okrętów albo głównego księgowego w jednostce sektora finansów publicznych realizującej wydatki publiczne, b) dowódcy kompanii, baterii, klucza, szwadronu, grupy pomocniczych jednostek pływających lub grupy ratownictwa morskiego albo okrętu III lub IV rangi, c) szefa pododdziału wymienionego w lit. b lub bosmana okrętowego. Żaden z tych pkt § 22 ust. 1 od lit. a do lit. c nie przewiduje dodatku służbowego dla [...]. Dodatek służbowy, jak wynika z art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.), przysługuje żołnierzowi za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych. Stanowisko [...] do takich stanowisk się nie zalicza, nie można też traktować [...] jako pododdziału. Zasadnie zatem organ uznał, że przyznanie skarżącemu prawa do dodatku służbowego nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu prawa przez proste ich zestawienie. Skutkiem naruszenia prawa w niniejszej sprawie jest niezasadne przyznanie środków publicznych, co czyni decyzję wydaną z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zasadnie zarzuca, iż w toku postępowania nadzorczego prowadzonego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji organy nie dochowały terminów wskazanych w art. 35 § 3 k.p.a., jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynika sprawy. Pozostałe zarzuty skargi nie są uzasadnione. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie nie występują okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm.).