II SA/Wa 1478/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-05-16

Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i dochodową, a także sytuację osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i dochodową, a także sytuację osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Brak uzupełnienia wniosku i przedłożenia dokumentów źródłowych uniemożliwia ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych strony i tym samym spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
A.J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu dodatku służbowego. Wnioskodawca podał dochody rodziny i posiadany majątek, jednak nie dołączył żadnych dokumentów potwierdzających te oświadczenia. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dokumentów źródłowych, jednak skarżący tego nie uczynił.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.J. z dnia 25 lutego 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi A.J. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania dodatku służbowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W treści formularza wniosku A.J. oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i pełnoletnią córką. Z kolei, w odniesieniu do źródeł utrzymania, podał, że miesięczny dochód rodziny stanowi wynagrodzenie żony w wysokości 2.160,87 zł brutto oraz przyznane mu świadczenie emerytalne, które wynosi 3.483,50 zł brutto. Na majątek rodziny składa się lokal mieszkalny o pow. 50 m2. Wg oświadczenia, ani skarżący ani osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają innego majątku. Do wniosku skarżący nie dołączył żadnych dokumentów potwierdzających okoliczności wskazane we wniosku. Wobec powyższego w piśmie z dnia 11 marca 2013 r. skarżący został wezwany do przedstawienia, w terminie 14 dni, dokumentów źródłowych poświadczających dochody oraz możliwości płatnicze, tj.: wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym oraz dokumentów wskazujących na wysokość świadczeń stanowiących źródło utrzymania rodziny. Nadto skarżący został zobowiązany do złożenia oświadczenia zawierającego informację o dochodzie córki albo oświadczenia zawierającego informację o przyczynach nieosiągania przez nią dochodu. Mimo prawidłowego doręczenia wezwania w dniu 15 marca 2013 r., skarżący wezwania tego nie wykonał. W tej sytuacji, oceniając złożone oświadczenia skarżącego należy mieć na względzie regulację art. 252 § 1 ppsa, w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Trzeba nadto podkreślić, że zgodnie z art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony. Skarżący nie uzupełnił bowiem niewystarczającego do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych oświadczenia zawartego w formularzu wniosku. I tak, mimo, iż skarżący, jako źródło utrzymania, podał świadczenia w wysokości pozwalającej na poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, to ani nie przedstawił dokumentów potwierdzających dokładną wysokość tych świadczeń, ani też nie złożył dokumentów, z których wynikałaby łączna wysokość wydatków. W rezultacie nie wykazał, czy kwota wydatków powoduje zmniejszenie kwoty dochodu do poziomu uniemożliwiającego ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Nie złożył również jakichkolwiek dokumentów, które pozwoliłyby na ustalenie, czy rodzina dysponuje jakimikolwiek oszczędnościami i jaka jest ich ewentualna wysokość (wyciągi z rachunków bankowych). Skarżący nie złożył też wymaganego wezwaniem oświadczenia o sytuacji majątkowej i możliwościach zarobkowych córki. W tym ostatnim zakresie należy zauważyć, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie bada się sytuacji majątkowej wnioskodawcy tylko w granicach jego zdolności zarobkowych, czy możliwości płatniczych, lecz dokonuje tej oceny na tle sytuacji majątkowej w gospodarstwie domowym skarżącego, czyli bierze się też pod uwagę sytuację majątkową i możliwości płatnicze wszystkich osób pozostających wraz ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Natomiast to skarżący w składanym formularzu wniosku ma obowiązek zamieścić tego rodzaju dane w takim, szerokim zakresie lub uzupełnić je w przypadku, gdy są one niewystarczające lub budzą wątpliwości. Ustawodawca dał temu wyraz w treści art. 252 § 1 ppsa stwierdzając, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz stanie rodzinnym. Wnioskodawca uniemożliwił zatem dokonanie oceny swojej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych poprzez zestawienie i porównanie kwoty dochodu miesięcznego i kwoty ewentualnych oszczędności z kwotą rzeczywiście ponoszonych, miesięcznych wydatków W konsekwencji, odstępując od wykonania opisanego wezwania skarżący uniemożliwił ustalenie, czy rzeczywiście, nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło