II SA/Wa 1479/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.J. z dnia 25 lutego 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi A.J. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania dodatku służbowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W treści formularza wniosku A.J. oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i pełnoletnią córką. Z kolei, w odniesieniu do źródeł utrzymania, podał, że miesięczny dochód rodziny stanowi wynagrodzenie żony w wysokości 2.160,87 zł brutto oraz przyznane mu świadczenie emerytalne, które wynosi 3.483,50 zł brutto. Na majątek rodziny składa się lokal mieszkalny o pow. 50 m2. Wg oświadczenia, ani skarżący ani osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają innego majątku. Do wniosku skarżący nie dołączył żadnych dokumentów potwierdzających okoliczności wskazane we wniosku. Wobec powyższego w piśmie z dnia 5 marca 2013 r. skarżący został wezwany do przedstawienia, w terminie 14 dni, dokumentów źródłowych poświadczających dochody oraz możliwości płatnicze, tj.: wyciągów i wykazów z posiadanych - przez siebie i żonę - rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym, odpisów zeznań podatkowych własnych i żony za 2011 r. oraz dokumentów wskazujących na wysokość świadczeń stanowiących źródło utrzymania rodziny. Nadto skarżący został zobowiązany do złożenia oświadczenia zawierającego informację, czy pełnoletnia córka kontynuuje naukę, czy też pracuje bądź pozostaje bez pracy oraz, w zależności od udzielonej odpowiedzi, wezwano skarżącego do złożenia stosownego dokumentu urzędowego. Mimo prawidłowego doręczenia wezwania w dniu 14 marca 2013 r., skarżący wezwania tego nie wykonał. W tej sytuacji, oceniając złożone oświadczenia skarżącego należy mieć na względzie regulację art. 252 § 1 ppsa, w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Trzeba nadto podkreślić, że zgodnie z art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony. Skarżący nie uzupełnił bowiem niewystarczającego do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych oświadczenia zawartego w formularzu wniosku. I tak, mimo, iż skarżący, jako źródło utrzymania, podał świadczenia w wysokości pozwalającej na poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, to ani nie przedstawił dokumentów potwierdzających dokładną wysokość tych świadczeń, ani też nie złożył dokumentów, z których wynikałaby łączna wysokość wydatków. W rezultacie nie wykazał, czy kwota wydatków powoduje zmniejszenie kwoty dochodu do poziomu uniemożliwiającego ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Nie złożył również jakichkolwiek dokumentów, które pozwoliłyby na ustalenie, czy rodzina dysponuje jakimikolwiek oszczędnościami i jaka jest ich ewentualna wysokość oraz czy ewentualne oszczędności mogły być poczynione wcześniej z innych źródeł dochodu (wezwanie o odpisy zeznań podatkowych). Skarżący nie złożył też wymaganego wezwaniem oświadczenia o sytuacji majątkowej i możliwościach zarobkowych córki. W tym ostatnim zakresie należy zauważyć, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie bada się sytuacji majątkowej wnioskodawcy tylko w granicach jego zdolności zarobkowych, czy możliwości płatniczych, lecz dokonuje tej oceny na tle sytuacji majątkowej w gospodarstwie domowym skarżącego, czyli bierze się też pod uwagę sytuację majątkową i możliwości płatnicze wszystkich osób pozostających wraz ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Natomiast to skarżący w składanym formularzu wniosku ma obowiązek zamieścić tego rodzaju dane w takim, szerokim zakresie lub uzupełnić je w przypadku, gdy są one niewystarczające lub budzą wątpliwości. Ustawodawca dał temu wyraz w treści art. 252 § 1 ppsa stwierdzając, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz stanie rodzinnym. Wnioskodawca uniemożliwił zatem dokonanie oceny swojej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych poprzez zestawienie i porównanie kwoty dochodu miesięcznego i kwoty ewentualnych oszczędności z kwotą rzeczywiście ponoszonych, miesięcznych wydatków W konsekwencji, odstępując od wykonania opisanego wezwania skarżący uniemożliwił ustalenie, czy rzeczywiście, nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.