II SA/Wa 1480/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Kaliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2016 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od organu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącego W. L. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów (dalej jako Centralna Komisja) decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 w zw. z art. 27 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w K. (dalej jako Rada Wydziału [...]) z dnia [...] września 2013 r. nr [...] odmawiającą dr. hab. W.L. wszczęcia postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora nauk [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji Centralna Komisja wskazała, iż Sekcja Nauk [...] i [...] Centralnej Komisji, po zapoznaniu się z odwołaniem dr hab. W.L. od uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] września 2013 r. i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw przyjęciu odwołania i uchyleniu zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, której dotyczy wniosek (wynik głosowania: za przyjęciem odwołania i uchyleniem decyzji - 1 głos, przeciw - 36 głosów, wstrzymujących się - 1 głos). Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, wypowiedziało się w głosowaniu tajnym przeciw przyjęciu odwołania i uchyleniu zaskarżonej uchwały Rady Wydziału (wynik głosowania: za przyjęciem odwołania i uchyleniem decyzji: 0 głosów, przeciw - 11 głosów, wstrzymujących się 0 głosów). Centralna Komisja uznała, że Kandydat do tytułu nie przedstawił Radzie Wydziału osiągnięć w zakresie dydaktyki, które mogłyby być podstawą do zaopiniowania jego wniosku. Braki w dokumentacji, mimo dania kandydatowi czasu na ich uzupełnienie, nie zostały uzupełnione i udostępnione członkom Rady Wydziału. Z przedłożonego jedynie autoreferatu i wykazu publikacji wynikało, że powodem takiej postawy mógł być fakt, iż dr hab. W.L. czyni przedmiotem swoich badań naukowych problematykę bliską nauk o sztuce, a nie [...]. Tymczasem Rada Wydziału [...] miała uprawnienia jedynie w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie - historia. Nie mogłaby zatem trafnie ocenić jego publikacji, które są z innej dyscypliny naukowej. Rada odmawiając wszczęcia postępowania wyraźnie wskazała, że książka profesorska kandydata nosi cechy zbioru różnorodnych dokumentów archiwalnych i drukowanych i tylko w niewielkim stopniu opracowanych zgodnie z metodologią badań historycznych. Książka ta nie posiadała recenzji wydawniczej. Kilkanaście artykułów kandydata zostało opublikowanych w prasie ("[...]"), toteż nie są to rozprawy recenzowane o charakterze naukowym. Po habilitacji dorobek kandydata jest też mniejszy niż przed jej uzyskaniem. Z tych względów Centralna Komisja nie znalazła, ani merytorycznych, ani formalnych przesłanek dla przyjęcia odwołania. Centralna Komisja zwróciła w uzasadnieniu swego rozstrzygnięciu uwagę Dziekanowi i Radzie Wydziału [...], że w protokole z posiedzenia Rady, przy tak licznych zastrzeżeniach formalnych i merytorycznych powinna być odnotowana dyskusja na ten temat. Uchwała o odmowie wszczęcia postępowania nie zawiera żadnego uzasadnienia. W ostatecznej jednak ocenie Centralna Komisja nie znalazła wystarczających przesłanek do przyjęcia, w świetle wymogów art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r., wniesionego przez dr hab. W.L. odwołania. Decyzja Centralnej Komisji z dnia [...] lutego 2015 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez W.L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżając tę decyzję w całości skarżący zarzucił Komisji naruszenie: 1) art. 21 ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), a także w zw. z art. 33 ust. ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności niezasadne podtrzymanie w mocy uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] września 2013 r.; 2) naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nieodnoszącym się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, braku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa; 3) naruszenie § 19 ust. 3 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (załącznik do zarządzenia nr 47 Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 2012 r.) poprzez powołanie niewłaściwych recenzentów; 4) naruszenie § 17 pkt 2, § 14 ust. 2, § 15 ust. 2 i § 21 w zw. z § 23 Statutu Centralnej Komisji oraz w zw. z art. 10 § 1 i art. 68 § 1 k.p.a., poprzez niedołączenie do akt sprawy protokołów i uchwał Centralnej Komisji oraz jej organów, co uniemożliwiło stronie zapoznanie się i wypowiedzenie co do całości zgromadzonych dowodów i materiałów w sprawie; 5) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z § 23 Statutu Centralnej Komisji, poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu przed wydaniem zaskarżonej decyzji administracyjnej, przez co uniemożliwiono wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; 6) art. 26 ust. 1 w zw. z art. 16 powołanej ustawy z dnia 14 marca 2003 r. zw. z art. 33 ust. 1 powołanej ustawy zmieniającej z dnia 18 marca 2011 r. i rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego (Dz. U. Nr 196 poz. 1165), poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu jako punkt odniesienia do oceny posiadania osiągnięć naukowych, wymagań stawianych w przewodzie habilitacyjnym nie mających zastosowania w procedurach wszczętych przed zmianą przepisów; 7) art. 27 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 14 marca 2003 r. w zw. art. 33 ust. 1 powołanej ustawy zmieniającej oraz § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. Nr 15, poz. 128 ze zm.), poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. utrzymanie w mocy uchwały odmawiającej z przyczyn formalnych wszczęcia postępowania i nadanie tytułu profesora mimo, iż wszelkie wymagane formalności zostały w tym zakresie spełnione; 8) art. 27 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 14 marca 2003 r. w zw. z § 20a ust. 1, § 21 ust. 1 oraz § 22 ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r., poprzez ich niezastosowanie, tj. utrzymanie w mocy uchwały odmawiającej z przyczyn formalnych wszczęcia postępowania i nadanie tytułu profesora mimo, iż były podstawy do wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora; 9) art. 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 14 marca 2003 r., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] września 2013 r., a także zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie. Uznając zarzuty skargi za niezasadne Centralna Komisja podkreśliła, iż postępowanie o wszczęcie postępowania o nadanie W.L. tytułu profesora nauk [...] prowadzone była według nowych zasad wynikających z przepisów ustawy nowelizującej ustawę o stopniach naukowych i tytule naukowym (ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2011 r., Nr 84, poz. 455). Mając na względzie art. 33 ust. 2 ustawy nowelizującej z dnia 18 marca 2011 r. wnioskodawca winien złożyć pisemny wniosek o stosowaniu tzw. starego trybu razem z wnioskiem o wszczęcie postępowania. Ponieważ skarżący złożył przedmiotowy wniosek dopiero w trakcie postępowania, Rada Wydziału zastosowała - w ocenie Centralnej Komisji prawidłowo - nowy tryb. W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2016 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty skargi. Odnosząc się do odpowiedzi organu na skargę, pełnomocnik strony wskazał, że wbrew stanowisku Centralnej Komisji, Rada Wydziału [...] nie miała wątpliwości, iż postępowanie należało wszcząć w "starym trybie" i według przepisów ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2011 r., procedowała i podjęła kwestionowaną przez stronę uchwałę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga W.L. zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 33 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 84, poz. 455 ze zm.), przewody doktorskie i habilitacyjne oraz postępowania o nadanie tytułu profesora, niezakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 1), zaś w okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego albo tytułu profesora, mogą być prowadzone przewody doktorskie i habilitacyjne oraz postępowania o nadanie tytułu profesora na podstawie przepisów dotychczasowych albo przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne oraz postępowania o nadanie tytułu profesora na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 2). Natomiast w myśl art. 38 ustawy, ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2011 r. Jak wynika z akt sprawy, skarżący wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. skierowanego do Dziekana Wydziału [...] w sprawie przeprowadzenia postępowania o nadanie tytułu profesora wyraził wolę wszczęcia i prowadzenia tego postępowania w "starym" trybie, tj. przepisów dotychczasowych, które mogły być stosowane do dnia 30 września 2013 r. Rada Wydziału Pedagogicznego i Artystycznego UJK (nie posiadając w tym względzie uprawnień) pismem z dnia [...] maja 2013 r. wystąpiła do Rady Wydziału [...] o przeprowadzenie postępowania o nadanie skarżącemu tytułu profesora oraz w dniu [...] maja 2013 r. podjęła uchwałę opiniującą pozytywnie wniosek skarżącego. Następnie skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. wyraził zgodę na wszczęcie postępowania na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. 65, poz. 595 ze zm. ze zmianami w Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365), podtrzymując w tym względzie swój pierwotny wniosek z dnia [...] kwietnia 2013 r. Przepis art. 27 ust. 1 zd. pierwsze i ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (w brzmieniu na dzień 30 września 2011 r.) stanowi, iż postępowanie o nadanie tytułu profesora przeprowadzają rady jednostek organizacyjnych posiadających uprawnienie do nadawania stopnia doktora habilitowanego w zakresie danej dziedziny nauki lub sztuki. Rada jednostki organizacyjnej, o której mowa w ust. 1, może wszcząć postępowanie o nadanie tytułu profesora z własnej inicjatywy, za zgodą zainteresowanego albo na wniosek: 1) rady jednostki organizacyjnej niespełniającej wymagań, o których mowa w ust. 1, zatrudniającej osobę ubiegającą się o nadanie tytułu, za jej zgodą; 2) zainteresowanego, poparty opiniami trzech osób posiadających tytuł profesora danej dziedziny nauki lub sztuki. Czynności postępowania w sprawach o nadanie tytułu profesora kończą się uchwałami rady w przedmiocie: 1) wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora; 2) wyznaczenia recenzentów; 3) poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora (ust. 3 powołanego art.). Przepis art. 27 ust. 1 zd. pierwsze w brzmieniu obowiązującym po dniu 30 września 2011 r. określa, iż postępowanie o nadanie tytułu profesora przeprowadzają rady jednostek organizacyjnych posiadających uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego w zakresie danej dziedziny nauki lub sztuki, na wniosek osoby ubiegającej się o uzyskanie tytułu. Przepis ten nie przewiduje prowadzenia przedmiotowego postępowania na wniosek innych podmiotów jak osoby zainteresowanej uzyskaniem takiego tytułu. Z powyższego zaś wynika, iż postępowanie zmierzające do nadania skarżącemu tytułu profesora zostało zainicjowane w trybie art. 27 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2011 r. Zainteresowany bowiem wniósł w dniu [...] kwietnia 2013 r., potwierdzony następczo pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. złożonym radzie jednostki organizacyjnej posiadającej uprawnienie do nadawania stopnia doktora habilitowanego, wniosek o prowadzenie postępowania w oparciu o dotychczasowe przepisy powołanej ustawy. Postępowanie zmierzające do oceny wniosku o nadanie skarżącemu stopnia naukowego profesora i wydania uchwały w przedmiocie wszczęcia postępowania prowadzone więc było przez Radę Wydziału [...] wg. przepisów dotychczasowy. Świadczy o tym dobitnie protokół z posiedzenia Rady Wydziału [...] z dnia [...] września 2013 r., na którym to posiedzeniu oceniono dorobek naukowy i osiągnięcia dydaktyczne skarżącego w odniesieniu do spełnienia wymagań z art. 26 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 14 marca 2003 r. w brzmieniu na dzień 30 września 2011 r. W protokole przywołano treść tego przepisu, co nie pozostawia wątpliwości jakie kryteria oceny były stosowane do przedmiotowego wniosku. Z treści protokołu wynika m.in., iż za wzorzec kontroli wniosku przyjęto nieostrą przesłankę "poważnych osiągnięć dydaktycznych" i pod tym kątem oceniono dorobek dydaktyczny skarżącego. Podczas gdy, ten sam przepis po nowelizacji wprowadza dodatkowe wymogi oraz zaostrza kryteria oceny pracy dydaktycznej kandydata do tytułu naukowego profesora, określając pojęcie posiadania osiągnięć w opiece naukowej, precyzyjnie ustalając, iż chodzi tu o osobę, która uczestniczyła co najmniej trzy razy w charakterze promotora lub promotora pomocniczego w przewodzie doktorskim, w tym co najmniej raz w charakterze promotora, oraz co najmniej dwa razy w charakterze recenzenta w przewodzie doktorskim lub postępowaniu habilitacyjnym, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 (art. 26 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy). Także w uchwale z dnia [...] września 2013 r. w sprawie wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora Rada Wydziału [...] wskazała, iż rozstrzygnięcie zapadło na podstawie powołanej ustawy z dnia 14 marca 2003 r. oraz art. 33 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej z dnia 18 marca 2011 r. (Dz. U. Nr 84, poz. 455). W świetle powyższych ustaleń całkowicie nieuprawnione jest stanowisko Centralnej Komisji stwierdzające, iż Rada Wydziału [...] oceniła wniosek o nadanie skarżącemu tytułu naukowego profesora i wydała zaskarżoną do Centralnej Komisji uchwalę na podstawie znowelizowanych przepisów ustawy. Tym samym Centralna Komisja w postępowaniu odwoławczym dokonała błędnych ustaleń faktycznych i prawnych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, co wprost narusza zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Dostrzec należy, iż Centralna Komisja, wskutek błędnych ustaleń, wniosek o nadanie skarżącemu tytułu profesora rozpatrzyła na podstawie innego przepisu materialnoprawnego (art. 26 powołanej ustawy z dnia 14 marca 2003 r. - w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2011 r.) i na jego podstawie wydała zaskarżoną decyzję, niż uczyniła to w Rada Wydziału [...] w uchwale z dnia [...] września 2013 r. Sprawa skarżącego została zatem oceniona w obu instancjach według odmiennych przesłanek wynikających z różnego brzmienia przepisu materialnego. W orzecznictwie przyjmuje się, iż organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny. Zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Oznacza to naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy (patrz wyrok NSA z dnia 23 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 451/06, publik. LEX nr 290649). Zaskarżona decyzja narusza zatem art. 15 k.p.a., albowiem sprawa skarżącego, w znaczeniu materialnoprawnym (nie formalnym), nie została dwukrotnie rozpatrzona. Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytułach naukowych, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się w postępowaniu dotyczącym tytułu profesora ale odpowiednio i w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Jednak stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenia przepisów procesowych mają charakter naruszenia podstawowych gwarancji procesowych strony i już z tego powodu zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona. W tej sytuacji odnoszenie się do poszczególnych zarzutów skargi jest przedwczesne. W ocenie Sądu, z podanych na wstępie powodów należy przyjąć, iż skarżący skorzystał z możliwości jakie dawał art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw i złożył skuteczny wniosek o procedowanie w sprawie według przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w kształcie obowiązującym do dnia 30 września 2011 r. i na podstawie tych przepisów Rada Wydziału [...] odmówiła mu wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora nauk ekonomicznych. Tymczasem Centralna Komisja dokonała oceny legalności zaskarżonej uchwały z dnia [...] września 2013 r. według powołanej ustawy z dnia 14 marca 2003 r., ale w kształcie obowiązującym od 1 października 2011 r. Tym samym, Centralna Komisja naruszyła art. 33 ust. 2 ustawy zmieniającej z dnia 18 marca 2011 r. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie Centralna Komisja dokona oceny legalności zaskarżonej uchwały w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora i przeprowadzi postępowanie odwoławcze na podstawie przepisów normujących postępowanie w sprawie nadania tytułu profesora, obowiązujących do dnia 30 września 2011 r., a mających zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 33 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 18 marca 2011 r. Centralna Komisja będzie obowiązana ponownie rozważyć i odnieść się do argumentacji przedstawionej przez skarżącego. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 132 ustawy z dni 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnął na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 tej ustawy.