II SA/Wa 1481/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-15
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Anna Mierzejewska, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego, gdy posiada tytuł prawny do lokalu, który współdzieli z innymi osobami niebędącymi członkami jego rodziny w rozumieniu ustawy o Policji, a powierzchnia mieszkalna nie odpowiada sumie norm zaludnienia przysługujących jemu i jego rodzinie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że posiadanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nie wystarcza do stwierdzenia, że lokal zaspokaja potrzeby mieszkaniowe policjanta, jeśli lokal jest współdzielony z innymi osobami niebędącymi członkami rodziny policjanta w rozumieniu ustawy o Policji, a powierzchnia mieszkalna nie odpowiada sumie norm zaludnienia przysługujących policjantowi i jego rodzinie. Organ dokonał błędnej wykładni przepisów, dlatego decyzję należy uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
M. L., policjant służący od 2006 roku, złożył wniosek o przydział lokalu mieszkalnego. Posiada tytuł prawny do lokalu o powierzchni mieszkalnej 31,75 m2, który współdzieli z bratem i jego rodziną. Organ odmówił przyznania prawa do lokalu, uznając, że lokal zapewnia normy zaludnienia przysługujące policjantowi i jego rodzinie. Skarżący zarzucił błędną interpretację przepisów i złożył skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz decyzję organu I instancji, orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spraw.) Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. L. kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu
Komendant [...] Policji decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., na podstawie art. 88, 89, 95 ust. 1 pkt 2 i art. 97 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 43, poz. 277 ze zm.) w związku z § 1 ust. 1 i § 2 pkt 1, § 3 oraz § 14 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 884 ze zm.) i art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku M. L. o przydział lokalu mieszkalnego, odmówił przyznania wnioskodawcy prawa do lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że ww. pełni służbę w Policji od dnia [...] maja 2006 r. W dniu [...] września 2009 r. policjant złożył wniosek o przydział lokalu mieszkalnego, uzasadniając że obecnie zamieszkuje w lokalu kwaterunkowym nr [...] przy ulicy [...] w W., który użytkuje 7 osób.
Dalej organ podał, że z dokumentacji mieszkaniowej funkcjonariusza wynika, iż w dniu [...] kwietnia 2001 r. na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] zawartej z Zakładem Administrowania Nieruchomościami [...] M. L. oraz L. L.(brat) uzyskali tytuł prawny do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w W. o powierzchni 44,50 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 31,75 m2. W lokalu oprócz wnioskodawcy mieszkają B. L. (syn wnioskodawcy), L. L. (brat), K. S. (matka syna wnioskodawcy), A. L. (żona brata), K. i D. L. (dzieci brata).
Zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, w ocenie organu, ww. zajmuje lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu, zapewniający mu normy zaludnienia. Zgodnie z art. 88 cytowanej ustawy "policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych".
Zgodnie z art. 89 ustawy o Policji członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: małżonek, dzieci własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu, lub jeżeli ze względu na wiek, albo inwalidztwo albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia, za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające.
Zasady przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych oraz kwater tymczasowych pozostających w zasobach Policji reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Zgodnie z § 1 ust. 1 cytowanego rozporządzenia lokal mieszkalny, o którym mowa w art. 90 ustawy o Policji, przydziela się policjantowi w razie braku mieszkania lub zajmowania lokalu niezgodnego z przysługującymi policjantowi oraz członkom jego rodziny wymienionymi w art. 89 ustawy o Policji normami zaludnienia z uwzględnieniem kolejności wynikającej w czasie oczekiwania na przydział lokalu mieszkalnego. Przepis § 2 pkt 1 stanowi, że lokal mieszkalny przydziela się policjantowi według norm zaludnienia dla policjanta posiadającego rodzinę – po jednej normie zaludnienia dla policjanta i każdego członka jego rodziny, o którym mowa w art. 89 ustawy o Policji. Norma zaludnienia wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym (§ 3 rozporządzenia).
M. L. jest kawalerem i zamieszkuje z synem. Zatem posiada uprawnienia do dwóch norm zaludnienia, tj. powierzchni od 14 do 20 m2, powierzchnia zajmowanego lokalu wynosi 31,75 m2. Policjant zajmuje lokal mieszkalny, który zapewnia jemu i rodzinie należne normy zaludnienia.
Od decyzji M. L. złożył odwołanie, zarzucając jej niewłaściwą interpretację przepisów prawa.
Komendant Główny Policji, decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ powinien w szerokim zakresie przeprowadzić postępowanie dowodowe mające bezspornie ustalić fakty istotne dla jej rozstrzygnięcia przy skorzystaniu z całej gamy środków dowodowych, między innymi ustalić powierzchnię pokoi i ustalić który pokój zajmuje strona.
Komendant [...] Policji, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., na podstawie art. 88, 89, 95 ust. 1 pkt 2 i art. 97 ustawy o Policji w zw. z § 1 ust. 1 i § 2 pkt 1, § 3 oraz § 14 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów i art. 104 i 107 kpa po rozpatrzeniu wniosku M. L. o przydział lokalu mieszkalnego, odmówił przyznania wnioskodawcy prawa do lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w lokalu zamieszkuje A. L. z mężem L. oraz dziećmi K. i D., w drugim pokoju mieszka M. L. z konkubiną i synem. W lokalu zameldowane jest siedem osób. Wcześniej najemcą lokalu była M. B., a po jej śmierci najemcami lokalu zostali M. i L. L. W dniu zawarcia umowy najmu obaj byli kawalerami i nie posiadali dzieci.
M. L. na podstawie umowy najmu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. zawartej z Zakładem Administrowania Nieruchomościami [...] posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w W. o powierzchni użytkowej 44,50 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 31,75 m2, do wspólnego użytkowania z bratem L.. W lokalu znajdują się dwa pokoje I o powierzchni 17,68 m2, II o powierzchni 14,07 m2. M. L. z konkubiną, oraz dziećmi B. i C. zajmuje pokój o powierzchni 17,68 m2.
Zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w ocenie organu, ww. zajmuje lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu, zapewniający mu normy zaludnienia. Zgodnie z art. 88 cytowanej ustawy "policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych".
Zgodnie z art. 89 ustawy o Policji, członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: małżonek, dzieci własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu, lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia, za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające.
Zasady przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych oraz kwater tymczasowych pozostających w zasobach Policji, reguluje Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Zgodnie z § 1 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, lokal mieszkalny, o którym mowa w art. 90 ustawy o Policji, przydziela się policjantowi w razie braku mieszkania lub zajmowania lokalu niezgodnego z przysługującymi policjantowi oraz członkom jego rodziny wymienionymi w art. 89 ustawy o Policji normami zaludnienia z uwzględnieniem kolejności wynikającej w czasie oczekiwania na przydział lokalu mieszkalnego. Przepis § 2 pkt 1 stanowi, że lokal mieszkalny przydziela się policjantowi według norm zaludnienia dla policjanta posiadającego rodzinę – po jednej normie zaludnienia dla policjanta i każdego członka jego rodziny, o którym mowa w art. 89 ustawy o Policji. Norma zaludnienia wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym (§ 3 rozporządzenia).
M. L. jest kawalerem i zamieszkuje z synem oraz córką. Zatem posiada uprawnienia do trzech norm zaludnienia, tj. powierzchni od 21-30 m2, powierzchnia zajmowanego lokalu wynosi 31,75 m2. Policjant zajmuje lokal mieszkalny, który zapewnia jemu i rodzinie należne normy zaludnienia.
Pomimo faktu, że w mieszkaniu zamieszkują również inne osoby, to w świetle art. 89 ustawy o Policji nie można ich uznać za członków rodziny policjanta, których uwzględnia się przy ustalaniu należnej funkcjonariuszowi powierzchni mieszkalnej.
Od decyzji M. L. złożył odwołanie.
Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., na podstawie art. 138 § pkt 1 kpa, art. 97 ust. 5, art. 88 ustawy o Policji, po rozpatrzeniu odwołania M. L. od decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Komendanta [...] Policji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Poza argumentami przywołanymi w decyzji organu I instancji, podkreślił że umowę najmu regulują przepisy kodeksu cywilnego, a umowę najmu lokalu mieszkalnego dodatkowo ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). W umowie najmu może być zapisany sposób korzystania z lokalu. Natomiast jeżeli nie zostanie to zapisane w umowie, każdemu najemcy przysługuje prawo do całości lokalu mieszkalnego objętego umową .W tej sytuacji wnioskodawca spełnia negatywne przesłanki do przyznania lokalu mieszkalnego, objęte dyspozycją art. 88 ust. 1 ustawy o Policji.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów.
Decyzji zarzucił naruszenie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez nieuprawnione uznanie, że spełnia negatywne przesłanki do przyznania lokalu mieszkalnego, oraz obrazę art. 6, 7, 8, 77 § 1 oraz 107 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 43, poz. 277 ze zm.) – policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Natomiast art. 89 ustawy, wymienia członków rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego i są to pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym:
1. małżonek,
2. dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 lat życia,
3. rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia, za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające.
Zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi, posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy.
Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 884 ze zm.), norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym, a zgodnie z § 2 lokal mieszkalny przydziela się policjantowi według norm zaludnienia, dla policjanta posiadającego rodzinę – po jednej normie zaludnienia dla policjanta i każdego członka jego rodziny o którym mowa w art. 89 ustawy o Policji.
Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, bezsporne jest, że M. L., wraz z bratem L. L. uzyskali tytuł prawny do lokalu nr [...] położonego w W. przy ulicy [...], o powierzchni użytkowej 44,50 m2, mieszkalnej 31,75 m2.
Lokal składa się z dwóch pokoi. Pokój o powierzchni 17,68 m2 zajmuje skarżący wraz z konkubiną i dwojgiem dzieci synem B. i córką C. Drugi pokój zajmuje jego brat wraz z żoną i dwojgiem dzieci. M. L. jest kawalerem, ma dwoje dzieci, a więc zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami przysługuje mu prawo do 3 norm.
W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z organem, że mieszkanie, do którego skarżący posiada tytuł prawny, zaspokaja potrzeby mieszkalne funkcjonariusza. W cytowanych przepisach nie chodzi o posiadanie jakiegokolwiek lokalu mieszkalnego, ale takiego, który odpowiada przysługującej mu powierzchni mieszkalnej.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że skoro w umowie najmu nie został określony sposób korzystania z mieszkania to znaczy, że skarżący ze swoją rodziną ma do swojej wyłącznej dyspozycji 31,75 m2 powierzchni mieszkalnej. Nie sposób nie zauważyć, iż w lokalu mieszka brat skarżącego – funkcjonariusz Policji również ze swoją rodziną: żoną i dwojgiem dzieci.
W ocenie Sądu, organ w sprawie niniejszej dokonał nieprawidłowej wykładni zastosowanych przepisów prawa, dlatego ponownie rozpoznając sprawę powinien jeszcze raz dokonać analizy stanu faktycznego. Przy prawidłowej wykładni przepisów prawa, nie można przyjąć, że przedmiotowy lokal mieszkalny zaspokaja potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza Policji zgodnie z przysługującymi mu normami.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło