II SA/Wa 1481/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-05

Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnili wymogi formalne do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, jeśli nie uzupełnili wniosku o wymagane dokumenty potwierdzające ich sytuację majątkową i dochody?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające dochody, wydatki, zobowiązania i oszczędności, skarżący nie przedstawili wymaganych dowodów, co uniemożliwiło ocenę ich rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Wnioski dotyczyły sprawy ze skargi na uchwałę Zarządu Dzielnicy w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. Skarżący oświadczyli, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a ich dochody pochodzą z działalności gospodarczej i umowy o dzieło. Nie dołączyli jednak dokumentów potwierdzających wysokość dochodów, wydatków, zobowiązań kredytowych i alimentacyjnych, ani posiadanych oszczędności. Sąd wezwał ich do uzupełnienia braków, jednak wezwanie nie zostało wykonane.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków H., A. i E. O. z dnia 20 sierpnia 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi H., A., E. i A. O. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W treści formularzy wniosków skarżący oświadczyli, że gospodarstwo domowe prowadzą wspólnie. We wspólnym gospodarstwie pozostaje ponadto małoletnia córka H.O. oraz jego brat. Wg oświadczeń, źródłem utrzymania rodziny jest dochód osiągany przez A.O. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2.500 zł brutto oraz wynagrodzenie H.O. z tytułu umowy o dzieło w kwocie 600 zł miesięcznie brutto. Wedle treści rubryki 7. formularzy wniosków, skarżący i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiadają żadnego innego majątku i oszczędności. Z kolei, z oświadczenia zamieszczonego w rubryce 8. i 11. formularzy wynika, iż osiągany dochód zapewnia jedynie bieżące utrzymanie, a na rodzinie ciąży zobowiązanie z tytułu kredytu na łączną kwotę 55.000 zł. Nadto skarżący H.O. jest zobowiązany z tytułu obowiązku alimentacyjnego wobec córki A.O. Do wniosku skarżący H.O., działający w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik żony A. i przedstawiciel ustawowy małoletniego syna E., nie dołączył jednak żadnych dokumentów wskazujących na aktualne źródła utrzymania i ich wysokość oraz nie przedstawił dokumentów, które potwierdzałyby, że wysokość miesięcznych wydatków przy kwocie osiąganego dochodu nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tego powodu, pismem z dnia 5 września 2013 r. skarżący zostali wezwani do przedstawienia, w terminie 14 dni, dokumentów źródłowych poświadczających dochody oraz możliwości płatnicze, tj.: wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, zaświadczeń potwierdzających wysokość, wymienionych jako źródło dochodu świadczeń, dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym, odpisów zeznań podatkowych H. i A.O. za 2011 i 2012 r., a także zaświadczeń (względnie innych dokumentów urzędowych) o aktualnej – na dzień złożenia wniosków – wysokości zobowiązań pieniężnych wymienionych w formularzach (świadczenie alimentacyjne i dług z tytułu zaciągniętego kredytu). Wezwanie zostało doręczone H.O. 12 września 2013 r. Wyżej wymieniony wezwania tego nie wykonał. W tej sytuacji, oceniając złożone oświadczenia skarżącego należy mieć na względzie regulację art. 252 § 1 ppsa, w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Trzeba nadto podkreślić, że zgodnie z art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony. Skarżący nie uzupełnili bowiem niewystarczających do oceny ich rzeczywistych możliwości płatniczych oświadczeń zawartych w formularzach wniosków. I tak, mimo, iż skarżący, jako źródło utrzymania, podali świadczenia w wysokości stanowiącej wielokrotność potencjalnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a wydatki w prowadzonym gospodarstwie oszacowali na poziomie osiąganych dochodów, to ani nie przedstawili dokumentów urzędowych potwierdzających dokładną wysokość tychże świadczeń, ani też nie złożyli dokumentów, z których wynikałaby łączna wysokość wydatków. Wnioskodawcy uniemożliwili zatem dokonanie oceny swojej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych poprzez zestawienie kwoty dochodu miesięcznego z kwotą miesięcznych wydatków. Skarżący nie złożyli także dokumentów, które potwierdzałyby, że kwota bieżących wydatków ulega zwiększeniu w związku ze zobowiązaniem pieniężnym z tytułu umowy kredytu oraz świadczenia alimentacyjnego. Nie udokumentowali także podnoszonej we wnioskach okoliczności braku posiadania jakichkolwiek oszczędności (wyciągi z rachunków bankowych), czy choćby braku możliwości poczynienia takich oszczędności (odpisy zeznań podatkowych). W konsekwencji, odstępując od wykonania wezwania z dnia 5 września 2013 r. skarżący uniemożliwili ustalenie, czy rzeczywiście, a jeżeli tak, to w jakim zakresie, są w stanie ponieść koszty postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa zw. z art. 246 § 1 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło