II SA/Wa 1483/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-14

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Stanisław Marek Pietras, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który zamieszkuje w domu stanowiącym współwłasność jego rodziców na podstawie umowy użyczenia, przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli ponosi koszty utrzymania tego domu i mediów?
Ratio decidendi
Policjantowi, który zamieszkuje w domu stanowiącym współwłasność jego rodziców na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia i ponosi jedynie koszty eksploatacyjne (media, utrzymanie), nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, ponieważ jego potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone. Równoważnik ten ma charakter zastępczy i jest przeznaczony dla osób, które nie posiadają własnego lokalu lub nie mają zapewnionego lokalu przez pracodawcę.
Stan faktyczny
Skarżący, policjant M.A., pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Po zmianach w stanie rodzinnym i zamieszkaniu z żoną i synem w domu rodziców na podstawie umowy użyczenia, organy Policji cofnęły mu uprawnienia do tego świadczenia. Organy uznały, że policjant, mimo że nie jest właścicielem, posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ponieważ zamieszkuje w domu rodziców na zasadzie nieodpłatnego użyczenia i ponosi jedynie koszty eksploatacyjne. Policjant kwestionował te ustalenia, twierdząc, że jego zamieszkiwanie jest odpłatne poprzez ponoszenie kosztów utrzymania i mediów oraz że zajmuje jedynie 15 m2.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Piotr Borowiecki (spr.), Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi M.A. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], Komendant [...] Policji (dalej także: "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. A. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżący") od decyzji Komendanta Rejonowego Policji (dalej także: "organ pierwszej instancji") z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], cofającej stronie skarżącej uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - utrzymał w mocy w/w decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja Komendanta [...] Policji wydana została w następującym stanie faktycznym. Skarżący M. A. pełni służbę w Policji od dnia [...] września 2009 r. Obecnie jest policjantem Komisariatu Policji [...]- Komenda Rejonowa Policji [...]. Do pracy w służbie stałej został mianowany w dniu [...] września 2012 r. Od dnia [...] września 2012 r., na mocy decyzji nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...], skarżący policjant pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w stawce wynikającej z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1130 ze zm.), tj. przysługującej policjantowi posiadającemu rodzinę. Jednocześnie, Komendant Rejonowy Policji [...] zobowiązał skarżącego do informowania organu o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymywani równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości pod rygorem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W dniu [...] lipca 2014 r. skarżący złożył do Komendanta Rejonowego Policji [...] oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, z uwagi na zmianę sytuacji rodzinnej (vide: rozwód w dniu [...] maja 2014 r.). W konsekwencji cofnięto skarżącemu uprawnienia do pobierania przedmiotowego świadczenia w stawce przysługującej policjantowi posiadającemu członków rodziny i przyznano skarżącemu z dniem [...] maja 2014 r. Świadczenie w stawce przysługującej policjantowi. W dniu [...] listopada 2014 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję nr [...], którą to zmienił decyzję nr [...] z dnia [...] października 2012 r. w części dotyczącej wysokości tego równoważnika, cofając stronie skarżącej świadczenie dla policjanta i z dniem [...] listopada 2017 r. przyznał skarżącemu świadczenie dla policjanta w wysokości przysługującej policjantowi posiadającemu członków rodziny, z uwagi na zmianę sytuacji rodzinnej (vide: zawarcie związku małżeńskiego w dniu [...] października 2014 r.). W dniu [...] grudnia 2016 r. skarżący M. A. złożył oświadczenie mieszkaniowe, w którym wykazał, że zmienił się jego stan rodzinny (vide: narodziny syna w dniu [...] grudnia 2016 r.). Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, że w toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił, iż skarżący wraz z żoną i synem zamieszkuje w domu w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] w [...], który stanowi współwłasność jego rodziców. Skarżący oświadczył, że wskazany lokal zajmuje na podstawie umowy użyczenia zawartej pomiędzy funkcjonariuszem, a jego rodzicami z dnia [...] lipca 2010 roku. Dodatkowo, z oświadczenia wynika również, że skarżący nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami, którzy zamieszkują pod innym adresem. W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego Komendant Rejonowy Policji [...], działając na podstawie m.in. przepisów art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.) oraz § 6 w związku z § 3, § 1 ust. 1 pkt 5 i § 9 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. cofnął skarżącemu policjantowi uprawnienia do pobieranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji, powołując się na stosowne przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zauważył, iż w przypadku braku odpowiedniego lokalu, policjantowi przysługuje równoważnik za jego brak. Organ wskazał, że równoznaczne z brakiem lokalu jest posiadanie domu lub lokalu niespełniającego określonych warunków w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, albo spełniające te wymogi, lecz nieznajdującego się w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. Zdaniem Komendanta Rejonowego Policji [...], bezspornym jest fakt, że zajmowany przez skarżącego wraz z żoną i synem (ur. [...].12.2016 r.) zamieszkuje w budynku mieszkalnym - połowie bliźniaka przy ul. [...] w [...] (nr ew. działki [...]), stanowiącym współwłasność jego rodziców R. A. i J. W., którzy pozwolili zamieszkiwać w nim synowi, na podstawie umowy użyczenia z dnia [...] lipca 2010 r.(vide: umowa zawarta na podstawie umowy uregulowanej w art. 710 kodeksu cywilnego). Z oświadczenia mieszkaniowego p. M. A. z dnia [...] grudnia 2016 r. wynika, że rodzice funkcjonariusza nie zamieszkuje w powyższym budynku. Ponadto z oświadczenia strony wynika, że drugą połowę budynku mieszkalnego (położonego przy ul. [...] w [...], działka nr ew. [...]) zajmuje dalsza rodzina – D. M. i K. M., którzy są współwłaścicielami ww. nieruchomości. Organ pierwszej instancji powołując się na analizę stanu faktycznego wskazał, że strona skarżąca wprawdzie nie jest właścicielem zajmowanego budynku mieszkalnego przy ul. [...], jednakże jako posiadacz zależny włada budynkiem mieszkalnym (vide: pół bliźniaka) jako właściciel. Dodatkowo, organ pierwszej instancji wskazał, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o ponoszeniu większych kosztów czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu od stawki ustalonej przez gminę, w myśl §1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie równoważnika lokalu mieszkalnego. Skarżący ddołączył potwierdzenie przelewów na rzecz dostawców mediów tj. PGNIG S.A. i RWE Polska S.A. oraz na rzecz Urzędu Gminy [...] (z tytułu opłat za śmieci), które to potwierdzają jedynie płatności opłat eksploatacyjnych, które to miały uwiarygodnić ponoszone przez wymienionego koszty związane z korzystaniem z lokalu. W związku z powyższym organ pierwszej instancji podniósł, że analiza wyżej wskazanych załączników wykazuje, że w dokumentach tj. potwierdzeniach przelewów wykonanych w dniu [...] lutego 2017 r. (data operacji) osobą wpłacającą jest R. A., zaś skarżący M. A. jest osobą, która dokonywała przelewów ze swojego konta. Oznacza to, w ocenie organu pierwszej instancji, że wskazane przez stronę wydatki nie mają charakteru czynszu (który jest wynagrodzeniem za oddanie rzeczy do używania), lecz opłaty z tytułu mediów, które obciążają użytkownika - osobę biorącą, zgodnie z art. 713 k.c. [pic] Komendant Rejonowy Policji [...] w dalszej części uzasadnienia do decyzji podniósł, że w przedmiotowym postępowaniu skarżący, biorąc w nim czynny udział przedstawił sprzeczne ze sobą wyjaśnienia. Organ podniósł, że nie jest prawdziwe twierdzenie skarżącego, że nie zna rozkładu domu, nie potrafi wskazać ilości pokoi oraz powierzchni mieszkalnej domu, a także, że zajmuje w tymże domu tylko 1 pokój i łazienkę. Organ wskazał, że oględziny przedmiotowego budynku potwierdziły, że twierdzenia skarżącego policjanta o konflikcie z rodzicami i związana z tym niemożność wskazania powierzchni mieszkalnej są niewiarygodne i nie mają potwierdzenia w stanie faktycznym. Komendant Rejonowy Policji [...] podniósł, że skarżący w trakcie dokonywania powyższych czynności zaprzeczył wcześniej składanym w toku postępowania swoim pisemnym wyjaśnieniom dot. zajmowanej powierzchni mieszkaniowej w tymże domu. W podsumowaniu do wydanej decyzji organ pierwszej instancji wyraźnie zaznaczył, że stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości i został ustalony na podstawie oświadczenia mieszkaniowego z dnia [...] lipca 2010 r. oraz w oparciu o przeprowadzone oględziny. Ponadto, organ uznał za chybione twierdzenia skarżącego M. A. dotyczące braku podstaw prawnych zastosowania w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. dotyczących ustalenia powierzchni mieszkalnej przysługującej policjantowi. Powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjne Komendant Rejonowy Policji [...] wskazał w zakończeniu, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby ma charakter swoistego ekwiwalentu za niezaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w drodze decyzji z zasobów lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90 ww. ustawy o Policji. Interpretacja więc przepisów powołanego aktu wykonawczego dot. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego musi w ocenie organu pierwszej instancji uwzględniać wskazaną wyżej zasadę ustalenia, czy zajmowany przez policjanta lokal, spełnia kryterium przysługujących mu norm zaludnienia. Z tego też względu niniejszy argument strony trudno jest uznać za trafny. Komendant Rejonowy Policji [...] podkreślił, że organ administracji publicznej prowadząc postępowanie administracyjne, zobligowany był przepisami prawa, zgodnie z art. 77 k.p.a. do podjęcia ciągu czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego, a następnie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy czym przez materiał dowodowy, należy rozumieć ogół dowodów (m.in. poprzez wykonanie czynności oględzin itp.), których zebranie jest konieczne do bezspornego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W związku z powyższym, organ pierwszej instancji uznał, iż skarżący policjant nie spełnia wymogów zawartych w § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., gdyż strona skarżąca posiada zależny przedmiotowo lokal, o odpowiedniej wielkości, które zaspokajają jego potrzeby mieszkaniowe, a więc zgodnie z treścią § 6 tego rozporządzenia, należy cofnąć stronie skarżącej uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W dniu [...] czerwca 2016 r. skarżący wniósł do Komendanta [...] Policji odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, względnie o stwierdzenie jego nieważności oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzucając spornej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym: 1. art. 88 ust 1 w zw. z art. 92 ust 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 2990 r. o Policji przez nieprawidłowe uznanie, że zaistniały przesłanki upoważniające Komendanta Rejonowego Policji [...] do cofnięcia skarżącemu M. A. uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] października 2012r. w sytuacji, kiedy nieruchomość zamieszkiwana przez skarżącego nie jest jego własnością, odpłatność za zamieszkanie polega na ponoszeniu kosztów eksploatacji nieruchomości i ponoszenia opłat za nieruchomość i media, zaś powierzchnia zajmowana przez skarżącego i jego rodzinę wynosi 15 m2, co uzasadnia zasadność przyznania uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, 2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez jego niezastosowanie w trakcie procedowania z uwzględnieniem konieczności stania przez organy administracji publicznej na straży praworządności, z urzędu zwłaszcza, że wbrew treści przepisu w/w organ w osobie Komendanta Rejonowego Policji [...] nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli i nie zweryfikował należycie sytuacji panującej pomiędzy skarżącym a właścicielami zamieszkiwanej nieruchomości, nie ustalił z właścicielami nieruchomości jaka powierzchnia została przekazana skarżącemu do użytkowania i w jakiej formie skarżący rozlicza się za możliwość zamieszkiwania w nieruchomości przy ul. [...] w [...] co w konsekwencji doprowadziło do wydania orzeczenia w sprawie w oparciu o nieustalony stan faktyczny, 3. art. 8 k.p.a. przez jego niezastosowanie i wydanie decyzji przez Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...].05.2017 r., nr [...] z pogwałceniem obowiązku prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W uzasadnieniu odwołania strona skarżący zarzuciła ponadto, że organ pierwszej instancji, wydając sporną decyzję dokonał rażącego naruszenia przepisów prawa, wskazanych powyżej, opierając swoje rozstrzygnięcie na błędnych ustaleniach dotyczących sposobu rozliczania się z właścicielami zajmowanego lokalu, jak też w oparciu o fragmentaryczny i wybiórczy materiał dowodowy, przypisując skarżącemu posiadanie większej aniżeli ustalona normami powierzchnia zaludnienia. W konsekwencji w ocenie skarżącego, organ błędnie uznał, że skarżący nie spełnia wymogów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, skoro zamieszkiwanie przez skarżącego jest w istocie odpłatne, z uwagi na fakt, że skarżący poprzez utrzymanie nieruchomości i łożenie na zachowanie jej istoty przeznacza środki z tytułu wykonywanej pracy zarobkowej. Konkludując odwołanie, skarżący podniósł, że Komendant Rejonowy Policji [...] z jednej strony posługuje się treścią umowy użyczenia 15m2 nieruchomości, a w dalszej części decyzji pomija treść tej umowy i uznaje, że skarżący korzysta z całej powierzchni połowy bliźniaka. W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej oraz powtórnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, Komendant [...] Policji - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. utrzymał w mocy w/w decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] maja 2017 r. cofającą stronie skarżącej uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu wydanej decyzji administracyjnej Komendant [...] Policji, powołując się na stosowne przepisy, a także na poczynione dotychczas ustalenia faktyczne, zauważył, że istota problemu zaistniałego w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ pierwszej instancji cofając uprawnienia strony do pobieranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego prawidłowo przyjął, że funkcjonariusz wraz z żoną i dzieckiem posiadają lokal mieszkalny, odpowiadający co najmniej przysługującej skarżącemu policjantowi powierzchni mieszkalnej. Mając na względzie tak zdefiniowany problem, organ odwoławczy wskazał, iż wprawdzie przepisy ustawy o Policji nie definiują pojęcia "lokal mieszkalny", niemniej, przyjmuje się, że za takie pomieszczenie należy uznać lokal służący do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i spełniający warunki techniczne określone dla mieszkań i budynków mieszkalnych w przepisach prawa budowlanego. Organ odwoławczy stwierdził, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż skarżący M. A. legitymuje się uprawnieniami do 3 norm zaludnienia i zamieszkuje wraz z żoną i dzieckiem w domu przy ul. [...] w [...]. Przedmiotowy lokal skarżący zajmuje na podstawie umowy użyczenia zawartej z rodzicami w dniu [...] lipca 2010 roku, zaś rodzice policjanta nie zamieszkują w tym lokalu. Organ odwoławczy stwierdził, że za korzystanie z lokalu skarżący policjant nie uiszcza żadnych opłat na rzecz właścicieli domu, zaś ponosi jedynie zwykłe koszty utrzymania użyczonego domu. Organ odwoławczy podniósł, że zastępcze formy realizacji prawa do lokalu mieszkalnego nie stanowią dodatkowego przywileju z racji jedynie posiadania statusu policjanta, a w związku z tym ich uruchomienie nie jest potrzebne w razie posiadania przez policjanta odpowiedniego lokalu, bez względu na rodzaj tytułu do niego (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 2001 roku sygn. akt I K 1/00 (OTK 2001/4/84). Z tych względów przyjąć należy w ocenie organu odwoławczego, że jeżeli zajmowany na podstawie umowy użyczenia lokal odpowiada normie powierzchniowej przysługującej funkcjonariuszowi i położony jest w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, to potrzeby mieszkaniowe policjanta są zaspokojone. W konsekwencji nie spełnia on niezbędnego warunku do uzyskania prawa do lokalu (art. 88 cyt. ustawy), a w następstwie także do zastępczych form pomocy, w tym prawa do przedmiotowego równoważnika, albowiem cel przepisu został osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ustawy o Policji (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/99). Komendant [...] Policji uznał, że w realiach niniejszej sprawy z uwagi na posiadanie przez skarżącego przedmiotowego domu ma powierzchnie mieszkalną nie mniejszą niż 37,26 m2, wobec czego spełnia kryterium przysługujących policjantowi 3 norm zaludnienia. Organ odwoławczy wskazał, że strona skarżąca zajmuje dom na podstawie użyczenia tj. umowy uregulowanej w art. 710 kodeksu cywilnego, w myśl, którego przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Organ odwoławczy podniósł w tym miejscu, że umowa łącząca zainteresowanego z jego rodzicami ma charakter nieodpłatny, zaś za korzystanie z lokalu policjant nie uiszcza żadnych opłat na rzecz właścicieli lokalu. Na wskazaną ocenę nie a wpływu okoliczność pokrywania przez skarżącego kosztów związanych z użytkowaniem przedmiotowego domu, bowiem takie koszty uiszczane są na rzecz innych podmiotów, a nie na rzecz właścicieli lokalu. Komendant [...] Policji wyraźnie zaznaczył, że celem równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest umożliwienie pokrycia przez policjanta kosztów wynajmu lokalu bądź też używania cudzego lokalu na podstawie innej, odpłatnej umowy. Przedmiotowy równoważnik pieniężny ma charakter ekwiwalentu za ponoszone przez policjanta koszty wynajmu lokalu, którego mu nie może zapewnić podmiot zatrudniający (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 roku sygn. akt I OPS 3/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2009 roku sygn. akt I OSK 223/08). Natomiast z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że zawarta umowa ma charakter nieodpłatny. Wskazane powyżej okoliczności, zdaniem organu odwoławczego, stanowią negatywną przesłankę do dalszego pobierania przez skarżący równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, gdyż potrzeby mieszkaniowe skarżącego pozostają w niniejszej sprawie zaspokojone. W świetle powyższego, Komendant [...] Policji uznał, że sporną decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] maja 2017 r. w sprawie cofnięcia skarżącej uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - w stawce wynikającej z § 2 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. - należy uznać za prawidłową. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2017 r. Wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta [...] Policji w całości, strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów: 1. art. 88 ust 1 w zw. art. 92 ust 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 2009 r. o Policji przez nieprawidłowe uznanie, że zaistniały przesłanki upoważniające Komendanta Rejonowego Policji [...] do cofnięcia skarżącemu M. A. uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] października 2012 r. z w sytuacji, kiedy nieruchomość zamieszkiwana przez skarżącego nie jest jego własnością, a odpłatność za zamieszkanie polega na ponoszeniu kosztów eksploatacji nieruchomości i ponoszenia opłat za nieruchomość i media, zaś powierzchnia zajmowana przez skarżącego i jego rodzinę wynosi 15 m2, co uzasadnia zasadność przyznania uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, 2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez jego niezastosowanie w trakcie procedowania z uwzględnieniem konieczności stania przez organy administracji publicznej na straży praworządności, z urzędu zwłaszcza, że wbrew treści przepisu w/w organ w osobie Komendanta Rejonowego Policji [...] nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli i nie zweryfikował należycie sytuacji panującej pomiędzy skarżącym a właścicielami zamieszkiwanej nieruchomości, nie ustalił z właścicielami nieruchomości jaka powierzchnia została przekazana skarżącemu do użytkowania i w jakiej formie skarżący rozlicza się za możliwość zamieszkiwania w nieruchomości przy ul. [...] w [...] co w konsekwencji doprowadziło do wydania orzeczenia w sprawie w oparciu o nieustalony stan faktyczny, 3. art. 8 k.p.a. przez jego niezastosowanie i wydanie decyzji przez Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] z pogwałceniem obowiązku prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, 4. błędne ustalenia faktyczne przez uznanie, jakoby skarżący M. A. nieodpłatnie korzystał z nieruchomości przy ul. [...] w [...] i nie ponosił kosztów utrzymania zamieszkiwanego lokalu, a nadto zajmował powierzchnię mieszkalną większą aniżeli wskazana w decyzji norma zaludnienia w sytuacji, kiedy opłaty obciążające formalnie właściciela ponosi wyłącznie skarżący, ze swojego konta i z osiąganych przez siebie dochodów, zaś powierzchnia jaką zamieszkuje wynosi 15m2, zamieszkuje nań z zoną i dzieckiem, co jest wystarczające do objęcia skarżącego uprawnieniem do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu skargi strona skarżący podniosła, że wbrew twierdzeniom zawartym w obu orzeczeniach, dotyczących sposobu rozliczania się z właścicielami zajmowanego lokalu za zamieszkanie, jak też w oparciu o fragmentaryczny i wybiórczy materiał dowodowy przypisuje skarżącemu posiadanie większej aniżeli ustalona normami powierzchnia zaludnienia. Wbrew treści decyzji, skarżący M. A. wskazał, że nie korzysta nieodpłatnie z nieruchomości, w zamian za zamieszkania jest on zobowiązany ponosić koszty utrzymania nieruchomości, koszty mediów oraz dokonywać napraw tejże nieruchomości w miarę możliwości i w miarę jej zużywania. W związku z powyższym, w ocenie skarżącego policjanta, nie jest zatem słuszne stwierdzenie Komendanta Rejonowego Policji [...], następnie powielonego przez Komendanta [...] Policji, jakoby skarżący użytkując nieruchomość przy ul. [...] w [...] czynił to pod tytułem darmym, skoro obciąża go szereg opłat związanych z nieruchomością. Błędnie zatem uznał organ odwoławczy, że skarżący nie spełnia wymogów ustawy, skoro zamieszkiwanie przez skarżącego jest w istocie odpłatne, gdyż przez utrzymanie nieruchomości i łożenie na zachowanie jej istoty skarżący przeznacza środki z tytułu wykonywanej pracy zarobkowej. Dodatkowo, skarżący wskazał, że Komendant [...] Policji w decyzji z dnia [...] lipca błędnie pomija kwestię dotyczącą rzeczywiście przeznaczonej powierzchni skarżącemu nieruchomości do użytkowania oraz jednocześnie pomija treść umowy i uznaje, że skarżący korzysta z całej powierzchni połowy bliźniaka. W podsumowaniu skarżący podniósł, że Komendant [...] Policji rażąco naruszył przepisy art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., w zw. z art. 9 k.p.a. oraz art. 75 i 77 k.p.a. W tym miejscu skarżący wskazał, że według przepisu art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Komendant naruszył w/w przepisy, skoro wydało decyzję bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie dowodów, choć organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a czego w zastanej sytuacji oczywiście zabrakło. W związku z powyższym w zakończeniu skargi, skarżący podniósł, że, dotychczasowe działania organów administracyjnych w sprawie godzą w podstawowe, konstytucyjne prawa obywatela do kształtowania ich prawa w oparciu o prawdziwy stan faktyczny, zaś wydanie postanowienia z rażącym złamaniem zasady prawa do sprawiedliwego procesu oraz prawa do obrony nie powinna w ogóle znaleźć się w obrocie prawnym. [pic]W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a."). W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga M. A. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] maja 2017 r. cofającą stronie skarżącej uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy Policji obu instancji, wydając sporne decyzje - nie dopuściły się naruszenia norm procedury administracyjnej, w tym przede wszystkim przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Ponadto, w ocenie Sądu, wydając przedmiotowe decyzje administracyjne, organy Policji nie dopuściły się również naruszenia norm prawa materialnego, w tym przede wszystkim obrazy przepisów art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz § 6 w związku z § 1 ust. 1 pkt 5 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, albowiem prawidłowo przyjęły w niniejszej sprawie, iż zachodzą podstawy do cofnięcia skarżącej policjantce uprawnienia do pobieranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Przyjmując powyższe stanowisko, organy Policji prawidłowo oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ustosunkowując się jednocześnie w sposób wszechstronny do podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów i argumentów. Na wstępie rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności spornej decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2017 r., należy zauważyć, że zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w przywołanej ustawie formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, w szczególności przydział lokalu mieszkalnego, prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Powyższe wskazuje, iż realizacja prawa do lokalu mieszkalnego może nastąpić poprzez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego albo przez przyznanie świadczeń określonych ustawą. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Świadczenie określone w art. 92 ust. 1 cyt. ustawy jest zastępczą formą zrealizowania potrzeb mieszkaniowych policjanta z uwagi na nieposiadanie lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Równoważnik jest więc ściśle powiązany z prawem do lokalu mieszkalnego, a zatem funkcjonariuszowi nie przyznaje się równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej (por. B. Opaliński, M. Rogalski, P. Szustakiewicz, Ustawa o Policji. Komentarz, wyd. 1, C.H. Beck, Warszawa 2015). Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określił, w drodze rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania, wzory wymaganych dokumentów, organy właściwe do jego przyznawania, odmowy przyznania, wypłaty, cofania albo żądania jego zwrotu. Przepis § 1 ust. 1 pkt 5 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. stanowi, iż równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, nie posiadają domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji. § 3 w/w rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stanowi, iż ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości dokonuje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia. Z kolei, w świetle przepisu § 6 ust. 3 pkt 4 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego, wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1 rozporządzenia, lub zmienił się jego stan rodzinny, albo w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej uzyskał lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będące przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia. W rozpoznawanej sprawie do cofnięcia skarżącemu M. A. uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego doszło w wyniku ustaleń dokonanych w toku postępowania przez Komendanta Rejonowego Policji [...]. Otóż, jak wynika jednoznacznie ze zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego, skarżący wraz z żoną i synem w domu (połowie bliźniaka) przy ul. [...] w [...], który stanowi współwłasność jego rodziców, a jego użytkowanie ma charakter nieodpłatny. Dodatkowo, analiza akt sprawy jednoznacznie wskazuje, że skarżący M. A. nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających ponoszenie kosztów za czynsz lokalu, który użytkuje. Z ustaleń Komendanta Rejonowego Policji [...] wynika ponadto, że w budynku tym, znajduje się stosowna infrastruktura, w tym m.in. podłączone media, które umożliwiają stronie skarżącemu na normalne zamieszkiwanie wraz z rodziną. Zdaniem Sądu, uznać należy, że rolą organów Policji rozstrzygających sprawę administracyjną w przedmiocie ewentualnego cofnięcia policjantowi uprawnienia do pobieranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest wykazanie, czy skarżący posiada lokal mieszkalny nadający się do zamieszkania, który zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza i jego rodziny. W ocenie Sądu, skoro - w świetle art. 92 ust. 1 ustawy o Policji - prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest pochodną prawa policjanta do lokalu mieszkalnego, określonego w art. 88 ust. 1 cyt. ustawy i przysługuje w przypadku, gdy funkcjonariusz ten nie posiada mieszkania, to uznać należy, że realizacja prawa do mieszkania ma niewątpliwie zagwarantować policjantowi prawidłowe pełnienie służby poprzez stworzenie warunków do zamieszkiwania w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej oraz umożliwić prowadzenie normalnego życia rodzinnego. W takim właśnie kontekście powinna być wykładana norma zawarta w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. W realiach niniejszej sprawy, Sąd uznał, że posiadanie przez skarżącego policjanta lokalu mieszkalnego o standardzie umożliwiającym zamieszkiwanie, gwarantuje policjantowi prawidłowe pełnienie służby oraz umożliwia mu normalne życie rodzinne. W konsekwencji, Sąd uznał, że taka sytuacja faktyczna, jaką ustaliły prawidłowo organy Policji obu instancji, wyklucza zatem stronę skarżącą z kręgu osób uprawnionych do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Uznać należy, że skoro - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego - fakt posiadania przez skarżącego lokalu mieszkalnego, który nadaje się do zamieszkiwania (budynek posiada instalację elektryczną, wodno-kanalizacyjną oraz centralnego ogrzewania) i w którym funkcjonariusz mieszka z rodziną nie budzi wątpliwości, to ów lokal mieszkalny zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza, w rozumieniu art. 92 ustawy o Policji. Należy zauważyć, że intencją ustawodawcy jest pomoc funkcjonariuszom, którzy nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby, lub pobliskiej, bądź też posiadają lokal, ale niespełniający norm powierzchniowych. W przedmiotowej sprawie normy zaludnienia przysługujące skarżącej oraz jej rodzinie zostały zachowane, pomimo, że strona zamieszkuje w nie do końca wykończonym budynku mieszkalnym, co jest wyłącznie jej wyborem. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż w niniejszej sprawie organy Policji obu instancji - prowadząc postępowanie w przedmiocie cofnięcia skarżącej policjantce uprawnienia do pobieranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - zasadnie przyjęły, że zachodzi podstawa do zastosowania przepisów art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz § 6 w związku z § 1 ust. 1 pkt 5 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Należy przyjąć jednocześnie, że organy Policji, wydając obie sporne decyzje, szczegółowo wykazały, z jakich dokładnie przyczyn w przypadku skarżącej nie jest możliwe dalsze utrzymanie uprawnienia do równoważnika pieniężnego, pomimo podnoszonych przez stronę skarżącą argumentów. Wobec powyższego, należy uznać, że zarówno Komendant [...] Policji, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2017 r., jak i Komendant Rejonowy Policji [...], rozstrzygając w dniu [...] maja 2017 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do pobieranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, nie uchybili normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem organy te podjęły wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Ponadto, poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne i prawne obu spornych decyzji, organy Policji nie naruszyły normy postępowania administracyjnego wyrażonej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Sąd uznał jednocześnie, że organy Policji nie dopuściły się również w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a., albowiem prowadząc owo postępowanie w kontekście przepisu 92 ust. 1 ustawy o Policji, wszechstronnie wyjaśniły wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśniły w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanego wyżej przepisu - brak jest podstaw do pobierania przez skarżącego policjanta równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło