II SA/Wa 1484/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-11
Skład orzekający: Ewa Pisula – Dąbrowska, Anna Mierzejewska, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, dokonując mianowania funkcjonariusza Służby Celnej na stopień służbowy, może stosować wytyczne Szefa Służby Celnej, które uściślają przesłanki ustawowe, czy też powinien opierać się wyłącznie na przepisach ustawy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, dokonując mianowania funkcjonariusza Służby Celnej na stopień służbowy, może stosować wytyczne Szefa Służby Celnej, które uściślają przesłanki ustawowe, pod warunkiem, że te wytyczne nie naruszają przepisów prawa i są zgodne z celem ustawy. W sytuacji, gdy sąd administracyjny prawomocnym orzeczeniem potwierdził prawidłowość zastosowania konkretnego przepisu ustawy przez organ, organ ten jest związany tym orzeczeniem i powinien je uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.G. na decyzję Szefa Służby Celnej utrzymującą w mocy akt mianowania na stopień służbowy w korpusie podoficerów Służby Celnej. Skarżący kwestionował prawidłowość nadanego mu stopnia, argumentując, że nie uwzględnia on jego doświadczenia i wykształcenia, a decyzja została podjęta na podstawie wytycznych Szefa Służby Celnej, a nie ustawowych przesłanek. Sprawa była wielokrotnie rozpoznawana przez organy administracji i sądy administracyjne, które uchylały poprzednie decyzje organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2014 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie mianowania w Służbie Celnej oddala skargę.
Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania M. G. z dnia [...] grudnia 2009 r. od decyzji (aktu mianowania) Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy [...] w korpusie podoficerów Służby Celnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż podstawę mianowania funkcjonariusza stanowił art. 223 ust. 1 i 5 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.).
Od wymienionego aktu mianowania M.G. złożył odwołanie do Szefa Służby Celnej, wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez mianowanie go na stopień [...] w korpusie aspirantów Służby Celnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego aktu mianowania i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz wskazanie, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy wziąć pod uwagę dyspozycję art. 223 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy akt mianowania Dyrektora Izby Celnej w R. w zakresie określenia korpusu.
W wyniku skargi M. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 250/12 uchylił powyższą decyzję, wskazując, iż Szef Służby Celnej, ograniczając się w swoim rozstrzygnięciu do kwestii korpusu, naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 223 ust. 2-6 ustawy o Służbie Celnej podlega kontroli w pełnym zakresie – tak odnośnie korpusu, jak i stopnia służbowego.
Szef Służby Celnej ponownie rozpatrzył odwołanie M. G. i nie znajdując podstaw do uwzględnienia środka zaskarżenia, decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy akt mianowania w zakresie określenia korpusu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1940/12 uchylił powyższą decyzję Szefa Służby Celnej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż organ, wydając zaskarżoną decyzję i utrzymując akt mianowania w części dotyczącej określenia korpusu, ponownie wydał decyzję wadliwą, niepełną, przez co naruszył art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., albowiem osnowa decyzji nie rozstrzyga kwestii prawidłowości ustalenia stopnia służbowego w korpusie. Sąd wskazał, iż rozpoznając sprawę ponownie, organ II instancji będzie obowiązany ocenić zarzuty odwołania w kontekście ustawowych wymogów określonych przepisem art. 223 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej.
Po ponownym rozpoznaniu odwołania Szef Służby Celnej, mając na uwadze treść przepisu art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazał, iż obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariusza Służby Celnej w terminie do dnia 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323) stanowiącego, że w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy kierownik urzędu dokona mianowań funkcjonariuszy na stopnie służbowe. Regulacja ta była wyrazem wpływu nowej ustawy o Służbie Celnej w zakresie stopnia służbowego na stosunek służbowy funkcjonariusza celnego powstały pod rządami dotychczasowej ustawy. Mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach, uregulowany został w art. 223 ust. 2-6 ustawy. W świetle ww. przepisów zadaniem organu było umieścić danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków.
Aktem mianowania z dnia [...] listopada 2009 r. M.G. nadany został na podstawie art. 223 ust. 1 i 5 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o Służbie Celnej stopień [...] w korpusie podoficerów Służby Celnej.
Prawidłowość mianowania wymienionego funkcjonariusza na podstawie art. 223 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej na stopień w korpusie podoficerów Służby Celnej potwierdził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 18 maja 2012 r. – sygn. akt II SA/Wa 250/12, co zostało podkreślone przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 11 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1940/12. Sąd wskazując jednak na fakt, że M.G. zaskarżył akt mianowania w całości, zobowiązał organ odwoławczy do dokonania oceny decyzji Dyrektora Izby Celnej w R. w zakresie nadania skarżącemu stopnia służbowego.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 115 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej w korpusie podoficerów Służby Celnej obowiązują następujące stopnie służbowe:
a) młodszy rewident celny,
b) rewident celny
c) starszy rewident celny
d) młodszy rachmistrz celny
e) rachmistrz celny
f) starszy rachmistrz celny.
Jak wynika z treści art. 223 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej, określenie stopni służbowych na podstawie przepisu art. 223 ustawy o Służbie Celnej, uzależnione jest od okresu służby w Służbie Celnej albo zatrudnienia w administracji celnej lub skarbowej oraz posiadanego doświadczenia i wykształcenia w sprawach z zakresu zadań Służby Celnej.
Organ zauważył, że ustawodawca zobowiązując kierownika urzędu do przemianowania funkcjonariuszy na nowe stopnie służbowe, przedstawił jedynie ogólny katalog przesłanek, jakimi organ winien posługiwać się przy dokonywaniu przedmiotowych aktów mianowania. Z tego też względu Szef Służby Celnej, korzystając z przyznanych mu uprawnień między innymi do kształtowania polityki kadrowej w podległej mu formacji (art. 10 ust. 3 pkt. 1 i 3 ustawy) i dążąc do ograniczenia uznaniowości w poszczególnych izbach celnych w zakresie zasad mianowania na stopnie służbowe, uściślił przesłanki wynikające z powołanego wyżej artykułu, przekazując przy piśmie nr [...] z dnia [...] października 2009 r., kryteria punktowe mianowania funkcjonariuszy celnych na stopnie służbowe w poszczególnych korpusach. Przywołane kryteria odnosiły się do stażu w administracji celnej, wykształcenia, posiadanego stopnia i stanowiska służbowego oraz udziału w zespołach Ministerstwa Finansów, misjach zagranicznych, uprawnień wykładowcy. Mając powyższe na uwadze, zarzuty odwołującego dotyczące wydania przez organ II instancji "polecenia" w zakresie mianowań należy uznać za bezzasadne.
Skarżący M. G. na podstawie art. 115 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy, z dniem [...] listopada 2009 r. mianowany został przez Dyrektora Izby Celnej w R. na stopień służbowy [...].
W ocenie Szefa Służby Celnej dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, potwierdzają prawidłowość mianowania M. G. na ww. stopień służbowy i wskazują na uwzględnienie przez organ I instancji wszystkich przesłanek wynikających z treści art. 223 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej, a uściślonych przekazanymi przez Szefa Służby Celnej wytycznymi. Powyższe znajduje wyraz w formularzu pomocniczym do określenia stopnia służbowego (karta nr 8 akt sprawy), z którego wynika, że stopień służbowy odwołującego został określony w oparciu o stanowisko służbowe jakie zajmował odwołujący ([...]), staż w administracji celnej (11 lat i 11 miesięcy), wykształcenie (wyższe studia magisterskie, kierunek turystyka i rekreacja), studia podyplomowe (kryminalistyczno-prawne dla celników) i posiadany stopień ([...]). Po uwzględnieniu ww. warunków odwołujący otrzymał 12 punktów, zgodnie natomiast z pomocniczymi kryteriami punktowymi stosowanymi do wszystkich funkcjonariuszy celnych we wszystkich korpusach w przypadku uzyskania od 11 do 12 punktów funkcjonariuszowi celnemu określa się stopień służbowy [...] w korpusie podoficerów Służy Celnej. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej w R. prawidłowo określił M.G. stopień służbowy [...] w korpusie podoficerów Służy Celnej.
Subiektywne przekonanie odwołującego, że dotychczas posiadany stopień służbowy i zajmowane stanowisko nie odzwierciedlały jego stażu ani doświadczenia, w związku z czym jeszcze przed wejściem w życie nowej ustawy o Służbie Celnej powinien on otrzymać mianowanie na stopień [...], nie może uzasadniać mianowania na wyższy stopień służbowy. Zgodnie z postanowieniami ust. 2-6 art. 223 ustawy o Służbie Celnej, określenie nowych stopni służbowych następowało na podstawie stopnia posiadanego przez funkcjonariusza przed dniem wejścia w życie ustawy. M. G. w dniu 30 października 2009 r. pełnił natomiast służbę w stopniu [...]. Z tego też względu organ I instancji w sposób prawidłowy określił odwołującemu nowy stopień służbowy, biorąc pod uwagę stopień posiadany przez funkcjonariusza przed dniem wejścia w życie ustawy oraz zajmowane w tej dacie stanowisko służbowe.
W kontekście powyższego, organ odwoławczy uznał zarzuty odwołania za nieuzasadnione.
Decyzja Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2013 r. stała się przedmiotem skargi M.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisu art. 223 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a. oraz art. 6 K.p.a., poprzez określenie stopnia służbowego [...] w korpusie podoficerów w sytuacji, gdy stopień ten nie uwzględnia doświadczenia i wykształcenia skarżącego, a samo jego określenie nastąpiło nie na podstawie ustawowych przesłanek, a na mocy zastosowania wiążącej interpretacji Szefa Służby Celnej,
2. naruszenie przepisu art. 15 K.p.a., poprzez fakt, iż jedynie formalnie w sprawie zostało ponownie merytorycznie zbadane orzeczenie Dyrektora Izby Celnej w R., albowiem jeśli organ ten stosował wiążące go wytyczne Szefa Służby Celnej, to kontrola decyzji dokonana przez ten organ była w istocie kontrolą własnych wytycznych i poleceń.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż kwestionuje stopień służbowy, na który został mianowany (nie zaś korpus, do którego został przydzielony). Ponieważ jednak decyzja o mianowaniu zawiera w sobie obydwa te elementy, skarga dotyczy całości decyzji.
Skarżący wskazuje, że posiada długi staż pracy, wykształcenie wyższe, a nawet studia podyplomowe i przez wiele lat pracy pełnił funkcję [...], posiada więc doświadczenie, wiedzę, co przemawia za słusznością mianowania go na wyższy stopień [...] w korpusie aspirantów Służby Celnej.
Zdaniem skarżącego organ nie wziął pod uwagę powyższych ustawowo określonych przesłanek mianowania na stopień służbowy, natomiast posłużył się w sprawie wytycznymi Szefa Służby Celnej. Decyzja Dyrektora Izby Celnej w R. zapadła w oparciu o wytyczne, czym naruszyła art. 6 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej została wydana po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2013 r. wcześniejszej decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2012 r. Zasadnie zatem organ wskazuje, iż ponownie rozpoznając odwołanie strony, miał na uwadze treść przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), stosownie do którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jednocześnie organ podkreśla, iż podporządkował się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego i zastosował się do jego wskazań. W wydanej decyzji rozstrzygnął w kwestii prawidłowości określenia skarżącemu korpusu Służby Celnej, jak i stopnia służbowego w tym korpusie.
Trafnie Szef Służby Celnej podnosi, iż prawidłowość mianowania M. G., na podstawie art. 223 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, na stopień w korpusie podoficerów Służby Celnej potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 250/12, wskazując, iż zasadnie w odniesieniu do skarżącego, który przed dniem wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...], zastosowano przepis art. 223 ust. 5 ustawy.
Na moc wiążącą prawomocnego orzeczenia wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1940/12, podnosząc, iż w świetle postanowień art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenia prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170, oznacza, że przedmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Jednocześnie stwierdził, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 250/12 przesądził, iż w odniesieniu do skarżącego zasadnie zastosowano przepis art. 223 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, w zakresie to określenie stopnia w korpusie podoficerów Służby Celnej.
Zgodnie z art. 115 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy, w korpusie podoficerów Służby Celnej obowiązują następujące stopnie służbowe:
a) młodszy rewident celny,
b) rewident celny,
c) starszy rewident celny,
d) młodszy rewident celny,
e) rachmistrz celny,
f) starszy rachmistrz celny.
Skarżący został mianowany w korpusie podoficerów Służby Celnej na stopień służbowy [...], z uwzględnieniem przesłanek wskazanych w ust. 7 art. 223. Umieszczenie skarżącego w korpusie podoficerów Służby Celnej, nie stwarzało podstaw do przypisania mu stopnia [...], który to stopień obowiązuje w korpusie aspirantów Służby Celnej.
W tej sytuacji jako bezpodstawny należy uznać zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło