II SA/Wa 1485/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Danuta Kania, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] maja 2015 r., 2. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz skarżącego P. S. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. S. w dniu 27 kwietnia 2015 r. skierował do Ministra Zdrowia wniosek o udostępnienie informacji publicznej w formie pisemnej, w następującym zakresie: 1) kopii protokołu pokontrolnego lub innego aktu, kończącego kontrolę zleconą [...] listopada 2014 r. Krajowemu Centrum Bankowania Tkanek i Komórek w P. Sp. z o. o. na podstawie art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów (zgodnie z pismem z tut. Ministerstwa z dnia [...] listopada 2014 r., [...]), 2) informacji na temat przebiegu kontroli oraz jej wyniku, a także środków zastosowanych w sprawie celem zapobiegania nieprawidłowościom na przyszłość. Minister Zdrowia, na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), w dniu 29 maja 2015 r. wydał decyzję nr [...], którą: I. udostępnił informację publiczną w postaci protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2014 r. w Banku Komórek Macierzystych P. Sp. z o.o.; II. odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie objętym tajemnicą przedsiębiorcy. Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż P. Sp. z o. o. zastrzegła tajemnicę przedsiębiorstwa w odniesieniu do dokumentów, których udostępnienia żąda wnioskodawca. W związku z tym, informacje zawarte w protokole z kontroli przeprowadzonej w Banku Komórek Macierzystych P. Sp. z o. o. nie podlegają udostępnieniu w całości na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. P. S. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucił, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego poprzez ogólnikowe powołanie się na termin tajemnica przedsiębiorstwa, bez dokładnego dookreślenia, jaki zakres informacji zawartych w protokole kontroli i z jakich przyczyn, nie został ujawniony, pomimo iż zgodnie z regulacją normatywną, stanowi informację publiczną, jak i brak (odmowę) odpowiedzi na pozostałe pytania (wnioski) zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. Minister Zdrowia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 16 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w dniu [...] czerwca 2015 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą. Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że skutkiem objęcia części protokołu pokontrolnego klauzulą tajemnicy przedsiębiorstwa, jest również związanie tą klauzulą Ministra Zdrowia, który działając w charakterze podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, nie ma innej możliwości niż odmówić udostępnienia takiej informacji. P. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] czerwca 2015 r., w której powtórzył zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a ponadto zarzucił organowi naruszenie art. 127 § 3 Kpa w zw. z art. 15 Kpa, poprzez brak rozpatrzenia całości sprawy dwukrotnie przez organ administracji publicznej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Minister Zdrowia w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast art. 3 § 1 powołanej ustawy stanowi, że sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Z 2014 r. poz. 782 z późn. zm.), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Informację publiczną, w świetle ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swych kompetencji. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów, odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzone, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. W art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamieszczony został zaś przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną. Uwzględniając wszystkie te uwarunkowania, można stwierdzić, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W sprawie nie jest sporne, czy żądana informacja stanowi informację publiczną. Kwestią sporną jest natomiast, czy informacja ta korzysta z ochrony przewidzianej w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (tajemnica przedsiębiorcy). Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta została w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.). Zgodnie z jego treścią przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Na tajemnice przedsiębiorstwa składają się zatem takie informacje należące do tego podmiotu, których przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie albo nabycie od osoby nieuprawnionej zagraża lub narusza interes przedsiębiorcy. Warunkiem respektowania tej tajemnicy jest uprzednie złożenie w odniesieniu do konkretnych informacji zastrzeżenia, że nie mogą być one udostępnione. Zastrzeżenie tajemnicy stanowi zatem wyjątek od zasady jawności i z tego względu organ administracji publicznej nie może polegać wyłącznie na oświadczeniu przedsiębiorcy co do jej istnienia. Zdaniem sądu, organ ten powinien samodzielnie dokonać oceny złożonego przez przedsiębiorcę zastrzeżenia pod kątem istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1483/12 (wyrok dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) wyraził stanowisko, które sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela, że "złożone zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 4 powołanej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne". W rozpoznawanej sprawie Minister Zdrowia, dysponując żądaną informacją, odmówił jej udostępnienia, wskazując, że Spółka skutecznie zastrzegła okoliczności dotyczące zawarcia umów, jak również ich treść jako tajemnicę przedsiębiorcy i to zastrzeżenie na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest skuteczne. Organ jednak nie dokonał samodzielnej oceny, do czego zdaniem sądu był zobowiązany, zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji, przy czy zaznaczyć należy, że Spółka niewykazała, że zastrzeżone informacje są tego rodzaju, że wpisują się w definicję tajemnicy przedsiębiorstwa. Warunkiem koniecznym do uznania istnienia tajemnicy przedsiębiorcy jest wskazanie konkretnych, posiadających wartość gospodarczą należących do niego informacji, które mają korzystać z poufności. Organ bez podjęcia samodzielnej oceny przyjął oświadczenie Spółki, że opisane we wniosku dokumenty zawierają między innymi informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa. Uznać zatem należało, że w sprawie nie dokonano właściwej interpretacji pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie Minister Zdrowia wskazał na interes przedsiębiorcy przy czym nie wyjaśnił na czym ten interes polega i jakie informacje zasługują na ochronę. Rozpatrując ponownie sprawę organ zobowiązany jest udostępnić żądaną informację publiczną w całości, albo wykazać, że nie może ona zostać udostępniona, gdyż faktycznie korzysta z ochrony. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że udostępnienie informacji publicznej następuje w drodze czynności materialno–technicznej i nie ma potrzeby zamieszczania tego faktu w komparycji decyzji. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.