II SA/Wa 1485/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. D. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na uzupełnieniu listy osób do zawarcia umowy najmu lokalu postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. D., kwotę 120 (sto dwadzieścia złotych) oraz kwotę 27,60 (dwadzieścia siedem złotych sześćdziesiąt groszy), stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, łącznie kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy). Pismem z dnia 4 listopada 2016 r. adw. M. D. została wyznaczona pełnomocnikiem z urzędem dla skarżącej M. S. Wyrokiem z dnia 1 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 lutego 2017 r. przyznano pełnomocnikowi skarżącej z urzędu stosowne wynagrodzenie za reprezentowanie strony przed sądem I instancji. Pismem z dnia 21 marca 2017 r. pełnomocnik organu wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2017 r. Pełnomocnik skarżącej z urzędu, pismem z dnia 4 kwietnia 2017 r., złożyła odpowiedź na skargę kasacyjnąj jednocześnie wnosząc o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Pełnomocnik oświadczyła, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Wyrokiem z dnia 24 listopada 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie natomiast do art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielanej przez adwokata ustanowionego z urzędu, reguluje w rozpatrywanej sprawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714) – dalej jako "rozporządzenie". W myśl § 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. Natomiast w myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Jednocześnie stosownie do § 5 rozporządzenia, wysokość opłat w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę opłatę w sprawach najbardziej zbliżonego rodzaju. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. (II FPS 4/12), która choć podjęta w czasie obowiązywania rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461) z uwagi na brzmienie § 5 wówczas jak i obecnie ma zastosowanie na gruncie obecnie obowiązującego rozporządzenia, stwierdził, że skoro rozporządzenie wykonawcze nie zawiera wszystkich czynności procesowych, dających podstawę do przyznania wynagrodzenia ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi, pełnomocnikowi temu należy przyznać wynagrodzenie na podstawie stawki opłat przewidzianej w rozporządzeniu dla czynności o najbardziej zbliżonym rodzaju. Tego rodzaju lukę extra legem należy wypełnić w drodze wnioskowania przez analogię i przyjąć, że za taką czynność przysługuje opłata według stawki za czynność o najbardziej zbliżonym rodzaju. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale tej stwierdził, że chociażby pobieżna analiza czynności procesowej, jaką jest wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazuje, że swym charakterem najbardziej zbliżona jest do czynności sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi reguluje Rozdział 4 rozporządzenia. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. "b" rozporządzenia, opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Przy czym opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 240 zł (§ 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia). W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów oraz uwzględniając charakter sprawy, postanowiono przyznać wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenie zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. "b" rozporządzenia w kwocie 120 zł, podwyższone o kwotę 27,60 zł stanowiącą stawkę 23 % podatku od towarów i usług (w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia), co łącznie stanowi kwotę 147,60 zł. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. "b" i pkt 1 lit. "c" oraz § 4 ust. 1 i 3 i § 5 rozporządzenia, orzeczono jak w postanowieniu. Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.).