II SA/Wa 1487/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2024 r. sprawy ze skargi S. K. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby wojskowej oddala skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej organ/CWKL w [...]) orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] (dalej orzeczenie CWKL w [...] z dnia [...] czerwca 2023 r.) po rozpatrzeniu odwołania S. K. (dalej skarżący) utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej RWKL w [...]) z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] (dalej orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] marca 2023 r.) w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, uznające skarżącego za trwale niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] w związku z przebywaniem na długotrwałym zwolnieniu lekarskim (w dniach [...] października 2022 r. - [...] lutego 2023 r.), skierował (Nr [...] z dnia [...] stycznia 2023 r.) skarżącego do RWKL w [...] RWKL w [...] w orzeczeniem dnia [...] marca 2023 r. stwierdziła zaburzenia afektywne typu depresyjnego - § 69 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11.10.2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. 2018 r., poz. 2035 dalej rozporządzenie w sprawie wykazu chorób i ułomności), uznała skarżącego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i zaliczyła go do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. Skarżącego uznano za trwale niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej (Kategoria N - Zał. 1 Grupa IV). Od powyższego orzeczenia złożył odwołanie do CWKL skarżący, w którym podniósł, że orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] marca 2023 r. zostało wydane nieobiektywnie i nierzeczowo, a sam proces orzekania i przeprowadzania diagnozy stanu zdrowia przebiegał w sposób nieprofesjonalny. Stwierdził, że "...W powyższym utwierdza mnie fakt, że jednymi z pierwszych słów wypowiedzianych przez lekarza, u którego stawiłem się podczas Komisji Lekarskiej, były: Co, nie podoba się Panu w wojsku?...". Jego zdaniem ewidentnie świadczy to o lekceważącym podejściu do skarżącego. CWKL w [...] orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] stwierdziła, że "lekarz psychiatra konsultujący orzekanego na zlecenie RWKL rozpoznał zaburzenia afektywne typu depresyjnego i zaproponował zaliczenie tego schorzenia do § 69 pkt 2" stwierdził, iż "z analizy dokumentacji orzeczniczo- lekarskiej wynika, że badany nadal jest leczony w PZP". Wskazała, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia orzekanego ale rozstrzygnięcie o zdolności orzekanego do służby wojskowej. Rozpoznane schorzenie jest podstawą do jej klasyfikacji pod kątem rozstrzygnięcia o zdolności do zawodowej służby wojskowej i jedynie do specjalistycznej wiedzy medycznej lekarzy orzeczników należy ocena, czy badany jest do tej służby zdolny a wiedza medyczna w tym przypadku służby do kwalifikacji stanu zdrowia do jednej z kategorii zdolności w ramach określonej grupy. W związku z tym organ orzekł jak wyżej. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. W uzasadnieniu wskazał, "...Fragmenty z Orzeczenia niezgodne z prawdą...", które potwierdzają nierzetelny przebieg postępowania. Stwierdził, że jego przypadek został potraktowany nierzetelnie i bezosobowo. Wskazał, że depresja jest chorobą uleczalną i absolutnie nie zgadza się z orzeczeniem inwalidztwa i trwałej niezdolności do służby wojskowej. W związku z powyższym wnosił o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest orzeczenie organu z dnia [...] czerwca 2023 r. utrzymujące w mocy orzeczenia RWKL w [...] z dnia [...] marca 2023 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, uznające skarżącego za trwale niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej . Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. z dnia 2 grudnia 2022 r., Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z dnia 17 sierpnia 2023 r., Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 -zwaną dalej P.p.s.a."). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest kwestia stwierdzonej u skarżącego niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 ze zm.) zdolność psychiczną i fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska wydając w tej sprawie orzeczenie, które jest decyzją. Od orzeczenia służy odwołanie, a następnie od orzeczenia wydanego w wyniku odwołania - skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza do jednej z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 tej ustawy). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w powyższym zakresie ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1243 ze zm.). Kontrola dokonana przez Sąd w tym zakresie pozwala na przyjęcie, że zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. Tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach powołanego rozporządzenia wykonawczego Ministra Obrony Narodowej, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 5 ust. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd zatem nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącej badań stanu fizycznego, a zatem weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącej do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Sąd kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji ma obowiązek ponownie zbadać całą dokumentację znajdującą się w aktach administracyjnych sprawy. W niniejszej sprawie komisja wyższego stopnia skierowała skarżącego do Kliniki [...] MON Wojskowego Instytutu Medycznego w celu potwierdzenia dokonanego rozpoznania. Skarżący nie wyraził jednak zgody na hospitalizację, co uprawniało Centralną Wojskową Komisję Lekarską w [...] do wydania orzeczenia na podstawie posiadanej dokumentacji. Stosownie do dyspozycji § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1243 ze zm.) "wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, badania psychologiczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalna, jeżeli wyraża on na to zgodę, oraz przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Podstawę orzeczenia stanowi zatem dokumentacja sprawy, możliwa do uzupełnienia w razie potrzeby stwierdzonej przez lekarzy komisji. Każdorazowo uprawnienie komisji lekarskiej do uzupełnienia dokumentacji i przeprowadzenia dodatkowych badań lub obserwacji szpitalnej pozostawione jest do jej uznania, w zależności od stwierdzonej w tym zakresie potrzeby. Sąd stwierdza, że organy ustaliły, że "lekarz psychiatra konsultujący orzekanego na zlecenie RWKL rozpoznał zaburzenia afektywne typu depresyjnego i zaproponował zaliczenie tego schorzenia do § 69 pkt 2" - "z analizy dokumentacji orzeczniczo- lekarskiej wynika, że badany nadal jest leczony w PZP". Dokonane rozpoznanie, potwierdzone stosowną dokumentacja medyczną, nie budziło żadnych wątpliwości komisji orzekających i uprawniało wojskowe komisje lekarskie do wydania orzeczenia o niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, bowiem jeżeli dokonane rozpoznanie stanowi o niezdolności do pełnienia służby wojskowej to skarżący jest niezdolny do służby wojskowej Zdaniem Sądu należy podzielić stanowisko organu wskazującego, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia skarżącego ale rozstrzygnięcie o zdolności skarżącego do służby wojskowej. Rozpoznane schorzenie jest podstawą do jej klasyfikacji pod kątem rozstrzygnięcia o zdolności do zawodowej służby wojskowej i jedynie do specjalistycznej wiedzy medycznej lekarzy orzeczników należy ocena, czy badany jest do tej służby zdolny a wiedza medyczna w tym przypadku służby do kwalifikacji stanu zdrowia do jednej z kategorii zdolności w ramach określonej grupy W ocenie Sądu przedstawionym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić zatem należy, iż orzeczenie CWKL w [...] z dnia [...] czerwca 2023 r., utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2023 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, uznające skarżącego za trwale niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej (Kategoria N - Zał. 1 Grupa IV) jest zgodne z obowiązującymi przepisami a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organy uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.