II SA/Wa 1488/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę 6 września 2010 r. D. K. (dalej jako skarżąca) wystąpiła do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Po wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie organ ustalił, że nie zostało ostatecznie zakończone postępowanie w sprawie przyznania skarżącej renty na zasadach ogólnych. Mając powyższą okoliczność na uwadze, postanowieniem z [...] kwietnia 2011 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ zawiesił postępowanie w sprawie niniejszej. Uznał bowiem, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca podniosła, że jej sytuacja finansowa i stan zdrowia nie uległy poprawie, co czyni jej wniosek zasadnym. Postanowieniem z [...] maja 2011 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podając, że rozpatrzenie wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku uwarunkowane jest wcześniejszym ustaleniem, że skarżąca nie spełnia warunków do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w trybie zwykłym. Jako, że powyższe ustalenie będzie możliwe dopiero po zakończeniu postępowania sądowego, które toczy się w Sądzie Okręgowym – [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] , organ uznał, że zawieszenie postępowania jest zasadne. Sprawa świadczenia w trybie wyjątkowym nie może zostać bowiem aktualnie rozpatrzona. W skardze na powyższe postanowienie, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca podała, że jest nadal niezdolna do pracy, a jej choroba jest nieuleczalna. Zaznaczyła jednocześnie, że dostarczyła do organu wszystkie dokumenty. W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Skarga, analizowana w kontekście podanych kryteriów kontroli przez Sąd, podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne nie naruszają przepisów prawa w sposób, który mógłby zaważyć na ostatecznym wyniku podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Przepis art. 83 ust. 1 ww. ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) stanowi, że ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej renty na podstawie powyższego przepisu. Dla przyznania wnioskowanego świadczenia konieczne jest łączne spełnienie następujących warunków: − wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, − nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń, − nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, − nie ma niezbędnych środków utrzymania. W rozpoznawanej sprawie, przed wystąpieniem przez skarżącą z wnioskiem o przyznanie jej renty w drodze wyjątku, nie została ostatecznie rozstrzygnięta kwestia istnienia bądź braku uprawnień skarżącej do świadczenia w trybie zwykłym. Skarżąca odwołała się bowiem od decyzji odmawiającej jej renty z tytułu niezdolności do pracy na zasadach ogólnych i postępowanie odwoławcze w tej sprawie nie zostało prawomocnie zakończone. Wobec tak ukształtowanych okoliczności faktycznych organ zasadnie uznał, że nie może rozstrzygnąć w kwestii uprawnień skarżącej do świadczenia w drodze wyjątku, skoro nie można stwierdzić, czy posiada prawo do świadczeń ustawowych, czy też nie. Dopiero bowiem wykazanie, stosowną decyzją, ostateczną i prawomocną, że świadczenie takie jej nie przysługuje, otwiera drogę do ubiegania się o odpowiednie świadczenie w drodze wyjątku. Organ zatem zasadnie zawiesił postępowanie w sprawie, do czasu aż powyższa kwestia nie zostanie ostatecznie rozstrzygnięta. Zgodnie bowiem z przepisem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przedmiotowej sprawie bezsprzecznie wydanie decyzji w kwestii przyznania skarżącej renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku zależy od rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy – [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] , czy skarżącej przysługuje renta na zasadach ogólnych. Zachodzi zatem przesłanka do zastosowania powyższego przepisu jako podstawy do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. W nawiązaniu do twierdzeń skargi na podkreślenie zasługuje, że organ nie rozstrzygnął jeszcze sprawy merytorycznie, co oznacza, że okoliczności takie jak niezdolność do pracy, sytuacja materialna oraz okoliczności powodujące niespełnienie warunków ustawowych do uzyskania świadczeń będą badane przez organ po podjęciu zawieszonego postępowania. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd, na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.