II SA/Wa 1489/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie odwołania od decyzji o sposobie realizacji wypłaty świadczenia pieniężnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające z dnia [...] maja 2009 r. 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego T. K. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie T. K. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem powszechnym. Organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] określił sposób realizacji wypłaty świadczenia pieniężnego należnego T. K. w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W wyniku jego rozpoznania Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] zawiesił postępowanie. Po rozpoznaniu zażalenia strony na powyższe postanowienie Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy postanowienie I instancji. Wskazał, iż żołnierz wystąpił w dniu [...] lipca 2008 r. z pozwem o zapłatę w postępowaniu upominawczym do sadu powszechnego w przedmiocie wypłaty kwoty [...] zł z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Organ stwierdził, iż powyższy spór sądowy nie został jeszcze prawomocnie zakończony. Wyjaśnił, iż w takim przypadku zachodzi podstawa z art. 97 § 1 pkt 4 kpa do zwieszenia postępowania administracyjnego, bowiem przed sądem powszechnym i przed organem w postępowaniu administracyjnym toczą się sprawy dotyczące tożsamego przedmiotu - świadczenia pieniężnego należnego żołnierzowi z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z ww. przepisem obligatoryjne zwieszenie postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego przez inny organ lub sąd. Są to sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i administracyjnym jest prawo do tego samego świadczenia pieniężnego, a spór miedzy stronami sprowadza się do interpretacji przepisów art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.). Dlatego też zdaniem organu należało zawiesić postępowanie w sprawie odwołania T. K. o decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Wskazał, iż organ nieprawidłowo zinterpretował pojecie "zagadnienia wstępnego". Przytoczył pogląd doktryny zgodne z którym, przez powyższe pojecie należy rozumieć zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w trakcie postępowania administracyjnego i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący to postępowanie, ale inny organ lub sąd. Tymczasem, jak wskazał skarżący, postępowanie administracyjne dotyczyło kontroli decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] marca 2009 r., na podstawie art. 127 kpa, a wszczęte pozwem z dnia [...] lipca 2008 r. postępowanie cywilne o zapłatę miało na celu uzyskanie odszkodowania od Skarbu Państwa - Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że podstawą procesową zaskarżonego postanowienia jest przepis art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z roku 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Przepis ten statuuje podstawę obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zdaniem Ministra Obrony Narodowej w postępowaniu dotyczącym wypłaty na podstawie art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.) świadczenia pieniężnego żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w sytuacji, gdy został złożony przez stronę pozew w postępowaniu cywilnym o zapłatę tej samej spornej kwoty, należy zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przed sądem cywilnym. Takie rozumowanie jest błędne. Na wstępie należy wskazać, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 12 § 1 kpa zasada szybkości i prostoty postępowania. Nakazuje ona organom administracji, aby działały wnikliwie i szybko posługując się możliwie jak najprostszymi środkami. Natomiast sprawy, które nie wymagają dowodów, informacji lub wyjaśnień powinny być załatwiane niezwłocznie. Ta zasada "musi być rozpatrywana w łączności z szeregiem unormowań kpa wiążących organy administracji terminami dokonywania czynności procesowych oraz załatwiania spraw, ustanawiających dla stron termin wykorzystywania uprawnień procesowych, środków procesowych dyscyplinujących uczestników postępowania"(B. Adamiak, J. Borkowski Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne Warszawa 2004 s. 42). Oznacza to, iż organy administracji powinny przede wszystkim dążyć do szybkiego załatwienia sprawy, a stosowanie narzędzi prawnych, które przedłużają postępowanie powinno mieć miejsce w wyjątkowych i rzeczywiście koniecznych przypadkach. Dotyczy to szczególnie możliwości zawieszenia postępowania, które może znacznie wydłużyć termin, w którym organ administracji publicznej winien wydać rozstrzygnięcie. Przepis art. 97 § 4 nakazuje zawieszenie postępowania administracyjnego organowi jeśli w sprawie administracyjnej wydanie orzeczenia zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wedle tego przepisu zagadnienie wstępne ma charakter prawnomaterialny, który wyłonił się w toku postępowania w danej sprawie, a warunkiem bezwzględnie koniecznym do wydania rozstrzygnięcia jest, aby inny organ lub sąd rozwiązał to zagadnienie. Zgodnie z doktryną prawa administracyjnego "treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia jest koniecznym elementem rozpatrzenia sprawy (P. Przybysz Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Warszawa 2007 s. 223). Kwestia zagadnienia wstępnego oznacza, iż dana kwestia stała się sporna lub wyniknęła w toku postępowania administracyjnego i wtedy konieczne jest rozstrzygnięcie innego organu albo sądu (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Zakamycze 2000 s. 533). W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, iż wypłata należności żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej jest sprawą administracyjną. W sprawie tej rozstrzygnięcia dokonuje, na podstawie art. 96 ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wojskowy organ emerytalny. W sprawie podejmują więc rozstrzygnięcie tylko organy administracji publicznej. Ustawodawca w żaden sposób nie wskazuje sądu cywilnego, jako podmiotu uprawnionego do rozstrzygania zagadnień związanych ze sprawą dotyczącą świadczenia z art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Tylko organy administracji wojskowej są tutaj uprawnione do rozstrzygania. Natomiast to, iż w sprawie skarżący jednocześnie złożył pozew do sądu cywilnego nie ma żadnego znaczenia. Sprawa cywilna toczy się równolegle do sprawy administracyjnej, ale nie ma ona wpływu na przebieg postępowania administracyjnego. Podstawą materialną świadczenia, z art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy są bowiem przepisy prawa administracyjnego, a nie obligacyjne stosunki cywilne. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzekając o kosztach sąd działał na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.