II SA/Wa 1489/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-21
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć jako zbędne, ponieważ strona była ustawowo zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA. Prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego ma zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
H. W. złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawczyni podała, że jest osobą chorą, niezdolną do pracy, pozostaje na utrzymaniu męża z niskim dochodem, nie posiada majątku i korzysta z pomocy syna. Sąd uznał, że strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, a jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano H. W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 21 września 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku H. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać H. W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
H. W. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, który uzupełniła składając formularz PPF.
We wniosku podała, że jest osobą chorą, ze stwierdzoną orzeczeniem niezdolnością do pracy, pozostaje na utrzymaniu męża, z którym prowadzi wspólne gospodarstw domowe. Wskazała, że mąż otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.410 zł netto.
Nadto oświadczyła, że oprócz domu o wielkości 62 m2 nie posiada wraz z mężem żadnego majątku ani oszczędności.
Do stałych kosztów utrzymania strona zaliczyła opłaty za media - 250 - 300 zł, opłaty za telefon - 30 zł, koszty zakupu lekarstw - 300 - 400 zł, koszty transportu do lekarzy - 50 - 100 zł, wyżywienie 700 - 800 zł, koszt zakupu ubrań - 100 - 200 zł miesięcznie.
Podniosła, że z uwagi na trudną sytuację materialną korzysta z pomocy finansowej syna, który zarabia 1.600 zł miesięcznie netto.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Skoro zatem strona w tej sprawie jest zwolniona z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć, zgodnie z art. 249a powołanej ustawy.
Natomiast przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych - art. 262 cytowanej ustawy.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, skarżąca jest osobą chorą, niezdolną do pracy, pozostaje na utrzymaniu męża, który otrzymuje 1.410 zł netto tytułem wynagrodzenia za pracę. Opłaty za media wynoszą od 250 do 300 zł miesięcznie, wydatki na zakup leków średnio 300 - 400 zł miesięcznie, a na jedzenie 700 - 800 zł. Z uwagi na trudną sytuację, małżonkowie korzystają z pomocy finansowej udzielanej przez syna.
W konsekwencji należy stwierdzić, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło