II SA/Wa 1489/20
WyrokWSA w Warszawie2020-12-01
Skład orzekający: Joanna Kube, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad prawidłowo odmówił udostępnienia części umowy dotyczącej Krajowego Systemu Zarządzania Ruchem Drogowym, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji publicznej prawidłowo odmówił udostępnienia wnioskowanych informacji, ponieważ stanowiły one tajemnicę przedsiębiorcy. Organ wykazał zarówno materialne (posiadanie wartości gospodarczej, unikatowy charakter) jak i formalne (wola utajnienia przez wykonawcę) przesłanki objęcia informacji ochroną, zgodnie z wymogami ustawy o dostępie do informacji publicznej i przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) o udostępnienie kopii umowy dotyczącej Krajowego Systemu Zarządzania Ruchem Drogowym, informacji o naliczonych karach umownych, listy podstawowego personelu wykonawcy oraz informacji o zgłoszeniu skarżącego lub jego firmy jako personelu lub podwykonawcy. Organ udostępnił część informacji, ale odmówił udostępnienia określonych fragmentów umowy, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, organ ponownie wydał decyzję odmawiającą udostępnienia tych samych fragmentów, ponownie uzasadniając to tajemnicą przedsiębiorcy. Skarżący złożył skargę, zarzucając organowi naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej oraz poprzedniego wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga T. N. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad znak [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2019 r. (złożonym za pośrednictwem poczty elektornicznej) T. N. (zwany dalej: skarżący, wnioskodawca), zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (zwany dalej: RDDKiA, organ I instancji) w trybie art. 2 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm., zwana dalej: u.d.i.p.) o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej umowy nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. na wykonanie usługi wsparcia i doradztwa technicznego dla zamawiającego w przygotowaniu, wdrożeniu i eksploatacji Krajowego Systemu Zarządzania Ruchem Drogowym na sieci [...] (KSZRD na sieci [...]), zleconej konsorcjum [...], [...] (zwana dalej: umową) w zakresie udostępnienia:
1. kopii umowy wraz ze wszystkimi załącznikami i ewentualnymi aneksami do umowy;
2. informacji, czy wykonawcy naliczono jakiekolwiek kary umowne, a jeśli tak, to za jaki okres i z jakiego tytułu;
3. listy podstawowego personelu, jaki konsorcjum zgłosiło podczas składania oferty, a następnie kolejnych zmian tych osób (chodzi o głównych specjalistów);
4. czy i ewentualnie kiedy konsorcjum zgłosiło jako swój podstawowy personel osobę skarżącego lub jako podwykonawcę firmę T. N.[...].
W odpowiedzi na powyższy wniosek organ pismem znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. udzielił skarżącemu kompletnej informacji publicznej w zakresie pkt 2-4 wniosku. Udzielił także w części informacji w zakresie punktu 1 wniosku.
Jednocześnie decyzją znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., organ działając na podstawie art. 5 w związku z art. 16 u.d.i.p. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm., zwana dalej: u.d.i.p.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwana dalej: k.p.a.) orzekł o odmowie udostępnienia informacji w zakresie pkt 1 wniosku z dnia [...] lutego 2019 r. zawartych w następujących częściach umowy: 1) w załączniku nr [...] do umowy, w części [...], [...]) w załączniku nr [...] do umowy, w części "karta oceny formularza [...]; 3) w załączniku nr [...] do umowy, w części [...] - str. 146 - 147 oraz 168 - 179;
Uzasadniając decyzję organ stwierdził, że określone powyżej informacje stanowią informacje, które podlegają ograniczeniu w udostępnieniu ze względu na ochronę prawną, gdyż stanowią informację chronioną ze względu na tajemnicą przedsiębiorcy. Informacje te zawierają bowiem informacje o danych i parametrach związanych z usługą.
Na skutek złożonej przez skarżącego skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1136/19, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie przez Sąd, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostało w prawidłowy sposób wykazane, że ziściły się warunki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a więc z powołaniem na tajemnicę przedsiębiorcy. W sprawie konieczne było dokonanie oceny, czy mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorcy w odniesieniu do umowy zawieranej przez podmiot publiczny. W wydanej decyzji Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad naruszył przepis prawa materialnego (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak również art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie nie spełnia warunków w nim określonym, co w zasadzie uniemożliwia ocenę zaskarżonej decyzji.
W zaleceniach sformułowanych dla organu, Sąd zobowiązał GDDKiA do dokonania prawidłowej wykładni przepisów prawa, dotyczących tajemnicy przedsiębiorcy i warunków, w jakich można się na nią powołać w celu ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej, a następnie do udostępnia informacji zgodnie z wnioskiem, chyba że w sposób jednoznaczny i przekonywujący wykaże, że informacja lub jej cześć objęta jest tajemnicą przedsiębiorcy, zarówno w aspekcie formalnym jak i materialnym. Nadto uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno spełniać warunki z art 107 § 3 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ decyzją znak [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., działając na podstawie art. 5 w związku z art. 16 u.d.i.p. w związku z art. 104 k.p.a., orzekł o odmowie udzielenia informacji publicznej w części wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2019 r. określonego w pkt 1 w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umowy w zakresie: 1) załącznika nr [...] do umowy, w części [...], str. 25 - 87; 2) załącznika nr [...] do umowy, w części [...] - w zakresie podlegającym ochronie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa; 3) załącznika nr [...] do umowy, w części [...] - str. 146 – 147 oraz 168 - 179;
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż informacje zawarte w przedmiotowych dokumentach, podlegają ograniczeniu w udostępnieniu ze względu na ochronę prawną, gdyż stanowią one tajemnicę przedsiębiorcy - w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wnioskowane informacje zawierają bowiem informacje posiadające wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, który jest stroną umowy, co do której strony umowy podjęły niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Tym samym podlegają one ochronie w myśl obowiązujących przepisów prawa. Organ jest zobowiązany do ochrony informacji objętych ochroną prawną w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jej nie udostępnienie.
Organ wyjaśnił, że wykonawca, składając ofertę w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu ograniczonego na "Usługę wsparcia i doradztwa technicznego dla Zamawiającego w przygotowaniu, wdrożeniu i eksploatacji Krajowego Systemu Zarządzania Ruchem Drogowym na sieci [...](KSZRD na sieci [...]), zastrzegł informacje objęte wnioskiem skarżącego w zakresie załącznika nr [...] do umowy, w części [...], str. 25 - 87 a także załącznika nr [...] do umowy, w części [...] - str. 146 - 147 oraz 168 - 179 jako chronione tajemnicą przedsiębiorstwa uzasadniając to zastrzeżenie.
Wykonawca zatem formalnie objął tajemnicą przedsiębiorstwa tę część informacji publicznej, której udostępnienia organ odmówił. Dodatkowo wykonawca, już po wyborze jego oferty jako najkorzystniejszej, na etapie przygotowań do podpisania ostatecznego kształtu i zawartości umowy, nie zmienił klauzuli tajemnicy przedsiębiorstwa, a zatem w ocenie organu, jednoznacznie podtrzymał brak swej zgody na dalsze upublicznianie tych treści. Informacje powyższe, zdaniem organu, przekładają się na istnienie interesu wykonawcy w ich utajnieniu. Tym samym, element formalny tajemnicy przedsiębiorstwa, tj. wola utajnienia przedmiotowych informacji, został zdaniem organu przez wykonawcę spełniony.
Wskazał, że załącznik nr [...] do umowy - część [...] zawiera informacje ściśle związane z usługą świadczenia wsparcia dla zamawiającego w przygotowaniu i wdrożeniu nowatorskiego przedsięwzięcia, jakim w skali krajowej jest zaprojektowanie i uruchomienie zintegrowanego systemu zarządzania ruchem na sieci najważniejszych dróg w Polsce. Nie są to zatem typowe i powtarzalne rozwiązania, lecz nowe pomysły, które są stricte przygotowane jedynie z myślą o wprowadzeniu przedmiotowego systemu zarządzania ruchem. Projekt Krajowy System Zarządzania Ruchem Drogowym z racji swej skali i zakresu rzeczowego jest unikatowy i nie stanowi w żadnym wypadku powielenia dotychczas prowadzonych przez organ projektów. Informacje, zawarte w [...], stanowią kompilację wiedzy i doświadczenia wykonawcy, zdobytego na przestrzeni lat podczas realizacji różnych projektów, które wykonawca przełożył na metodykę realizacji zamówienia, w celu jego uzyskania. Informacje te stanowią rekomendacje i spostrzeżenia wykonawcy co do możliwych sposobów wprowadzania optymalnych rozwiązań realizacji systemów zarządzania ruchem. Są to unikatowe informacje, stanowiące know-how przedsiębiorcy. Wobec tego informacje zawarte na stronach 25 - 87 załącznika nr [...] do umowy, w części [...] stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, a tym samym podlegają ochronie. Stanowią one bezsprzecznie element materialny tajemnicy przedsiębiorcy, tj. szczegółowy sposób wykonania usługi, stanowiący know-how przedsiębiorcy. Co więcej, przedmiotowa część [...], została przygotowana, w celu zapewnienia zaawansowanych technologicznie rozwiązań dotyczących: interoperacyjności i poprawnej komunikacji pomiędzy modułami wdrożeniowymi Krajowego Systemu Zarządzania Ruchem, zapewnienia bezpieczeństwa teleinformatycznego, dojrzałości i aktualności technologicznej KSZR. W ocenie organu informacje opisane w części Metodyka stanowią chronioną myśl techniczną wykonawcy, którą zamierza wykorzystać w celu przyjęcia optymalnych rozwiązań na etapie realizacji przedmiotowego zamówienia.
Informacje zawarte w załączniku nr [...] do umowy w części [...] zawierają informacje skopiowane wprost z załącznika nr [...] do umowy z części [...], str. 25 - 87, stąd jej utajnienie jest konsekwencją utajnienia całości [...]. Zostały więc przez organ objęte tożsamą ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa. Podkreślił przy tym, że co do zasady arkusz oceny formularza Metodyka został wnioskodawcy udostępniony - w zakresie, który nie podlegał ochronie z uwagi na wskazaną powyżej tajemnicę przedsiębiorstwa.
W zakresie załącznika nr [...] do umowy, w części [...] GDDKiA wyjaśnił, że doświadczenie i wiedza osób, wskazanych przez wykonawcę jako potencjał kadrowy, stanowią kluczowy element realizacji danej usługi. Zwłaszcza jeśli, tak jak w analizowanym przypadku, jest to usługa opierająca się przede wszystkim na potencjale kadrowym. W związku z tym informacja na temat potencjału kadrowego jest informacją zarówno organizacyjną, jak i posiadającą wartość gospodarczą, gdyż dzięki tym osobom i ich kwalifikacjom wykonawca jest w stanie pozyskać i wykonać zamówienie. Wiedza na temat personelu danego wykonawcy, posiadającego wysoko specjalizowane kompetencje, może stanowić szansę na uzyskanie przewagi konkurencyjnej dla innych podmiotów działających w podobnym obszarze gospodarczym. Wobec faktu, że na rynku poszukiwani są wysokiej klasy specjaliści, niezbędnym jest zabezpieczanie się firm przed dostępem do danych o jej zasobach kadrowych. Dostęp do wykazu osób pozyskanych przez wykonawcę do realizacji zlecenia, przez osoby trzecie, może narazić go na akty nieuczciwej konkurencji. Dlatego też w ocenie organu wiedza ta podlega ochronie.
W konsekwencji GDDKiA uznał, że informacje, o których udostępnienie wnosi wnioskodawca w pkt 1 wniosku zawierają zatem informacje o danych i parametrach związanych z usługą, i stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, a tym samym podlegają ochronie w myśl art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zatem organ jest zobowiązany do ochrony tej informacji poprzez jej nie udostępnienie.
W skardze złożonej na powołaną decyzję do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zobowiązanie GDDKiA do udzielenia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 2 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez brak ich zastosowania i w konsekwencji uznanie, że załącznik nr [...] do umowy w części [...] i części [...] oraz załącznik nr [...] do umowy w części [...] nie podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej jako informacja objęta tajemnicą przedsiębiorstwa;
2. postanowień wynikających z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2019 r. sygn. akt 11 SA/Wa 1136/19, poprzez brak udzielenia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie lub wykazania w sposób jednoznaczny i przekonywujący, że informacja ta jest zasadnie objęta tajemnicą przedsiębiorcy, przy spełnieniu warunków wynikających z art. 107 § 3 k.p.a.
Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja nie uwzględnia stanowiska Sądu, ponieważ wynikająca z niej ponowna odmowa udzielenia informacji publicznej w przedmiotowym zakresie, nie została poparta wykazaniem w sposób jednoznaczny i przekonywujący, że informacja ta jest objęta tajemnicą przedsiębiorcy. Jakkolwiek uzasadnienie w tym aspekcie jest dłuższe w porównaniu do uprzednio wydanej decyzji (uchylonej wyrokiem WSA) to jednak nadal jest równie ogólnikowe. Oznacza ono brak rzetelności w przeprowadzeniu postępowania dowodowego przez organ, a więc nie pozwala na obiektywnie niepodważalne usunięcie domniemania braku wyłączenia jawności w zakresie wskazanej przez niego informacji publicznej, której dotyczył również ww. wyrok WSA. Jak wynika z ww. wyroku, organ nie może polegać wyłącznie na zawartej w umowie klauzuli poufności, czy też oświadczeniu przedsiębiorcy, co do istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa, lecz powinien samodzielnie dokonać oceny złożonego przez przedsiębiorcę zastrzeżenia pod kątem istnienia tej tajemnicy, bowiem tajemnica przedsiębiorca, jak każda ustawowo chroniona tajemnica, ma charakter obiektywny i nie można takiej tajemnicy subiektywizować.
Wskazał, że rzeczywista jawność i przejrzystość działania zamawiających i wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, są sposobami ograniczenia zjawisk patologicznych w sferze zamówień publicznych. Zgodnie z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych oferty, opinie biegłych, oświadczenia, informacje z zebrania, zawiadomienia, wnioski, inne dokumenty i informacje składane przez zamawiającego i wykonawców oraz umowa w sprawie zamówienia publicznego stanowią załącznik do protokołu. Protokół wraz z załącznikami jest jawny, zaś załączniki do protokołu udostępnia się po dokonaniu wyboru najkorzystniejszej oferty lub unieważnieniu postępowania, z tym że oferty są jawne od chwili ich otwarcia z wyjątkiem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert, zastrzegł że nie mogą być one ogólnie udostępnione. Wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą być uzasadnione i udowodnione. Nigdy bowiem działania związane z utajnieniem lub ujawnieniem fragmentu postępowania nie mogą zakłócić jego przebiegu, ani też przysłaniać działań podejmowanych przez organ. Jawność jest zasadą, a to oznacza, że ma pierwszorzędne znaczenie na wszystkich etapach postępowania o udzielenie zamówienia. Tajemnicę przedsiębiorstwa należy traktować więc jako wyjątek, a więc powinna być interpretowana w sposób ścisły, co oznacza, że organ powinien z należytą starannością weryfikować zasadność utajnienia określonych części oferty, a następnie umowy. W niniejszej sprawie organ nie dochował należytej staranności w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, przywołując argumentację tożsamą z tą jaką prezentował w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga musiała zostać oddalona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Konkretyzację powyższego prawa realizuje ustawa o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonym, przy czym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu obywatelowi (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 ustawy). Art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie jest to katalog zamknięty.
Informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów, wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść wszelkiego rodzaju dokumentów (wystąpień, opinii i ocen), odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Są nimi zarówno dokumenty bezpośrednio przez nie wytworzone, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi się odnosić do sfery faktów.
W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., spółka jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej znajdującej się w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Istotne dla oceny niniejszej sprawy było ustalenie, czy organ prawidłowo odmówił skarżącemu udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na objęcie jej tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 u.z.n.k.
W myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Zgodnie ze stanowiskiem, prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom, innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11). Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga zatem: a) odniesienia się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, b) zbadania treści żądanej informacji w świetle przesłanek zamieszczonych w tej definicji, c) wykazania, że zaistniały wszystkie wymienione w niej przesłanki, niezbędne dla wydania decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej na podstawie powyższego przepisu.
Konkretne informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k., jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki – 1) są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, 2) są to informacje poufne, tzn. nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, 3) przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji. Brak spełnienia choćby jednej z nich dyskwalifikuje daną informację jako tajemnicę przedsiębiorstwa (por. M. Filipek, Zaświadczenie z KRK jako tajemnica przedsiębiorstwa, Zam. Publ. 2010/9/20-23).
Tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń) oraz formalny – wola utajnienia danych informacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 193/13).
Możliwość ograniczenia prawa z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy wchodzi w grę, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) brak wcześniejszego upublicznienia określonych informacji znajdujących się w dokumentacji wniesionej przez przedsiębiorcę; 2) uprawdopodobnienie, że informacje te mają ze względu na swój charakter, sposób zastosowania itp., szczególną wartość gospodarczą, co w konsekwencji ich ujawnienia mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę; 3) podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności takich informacji (treść dokumentacji) – powinny one nastąpić w momencie składania odpowiednich dokumentów; ich brak dyskwalifikuje możliwość ograniczenia dostępu do tego typu dokumentów ze względu na tego rodzaju przesłankę, w szczególności, gdy zastrzeżenie tajemnicy mogłoby nastąpić po wcześniejszym wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji (tak Mariusz Jabłoński w opracowaniu – Udostępnienie informacji publicznej w formie wglądu do dokumentów, wyd. PRESSCOM Spółka z o. o. Wrocław 2013, str. 131).
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że uzasadniając odmowę udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej organ powołał się na dyspozycję art. 5 ust. 2 oraz art. 11 ust. 2 u.d.i.p. i stwierdził, że wnioskowane informację stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.
Nie budzi wątpliwości, że nie każda informacja publiczna może być udostępniona, bowiem zasada jawności nie jest zasadą absolutną i może zostać ograniczona ze względu na inne wartości, prawnie chronione (np. tajemnicę przedsiębiorstwa).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ szczegółowo wykazał, iż wnioskowane do udostępnienia dane stanowią w istocie tajemnicę przedsiębiorcy.
Sąd nie ma wątpliwości, że wiedza o treści wnioskowanych umów, udostępniona podmiotom konkurencyjnym, mogłaby zostać wykorzystana w sposób zagrażający interesom kontrahenta organu.
W sprawie została też spełniona przesłanka formalna, gdyż konsorcjum uzewnętrzniło wolę utajnienia żądanych informacji. Wskazana została konkretna podstawa i zakres poufności przedmiotowej informacji ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy.
Mając na względzie powyższe, nie sposób przychylić się do argumentacji Skarżącego jakoby Organ nie wykazał w przekonujący sposób spełnienia przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorcy. Zarzuty skargi należało uznać za całkowicie nieuzasadnione.
Podkreślenia wymaga, że uprzednio orzekający w sprawie Sąd nakazał organowi samodzielnie dokonać oceny złożonego przez przedsiębiorcę zastrzeżenia pod kątem istnienia tej tajemnicy, bowiem tajemnica przedsiębiorca, jak każda ustawowo chroniona tajemnica, ma charakter obiektywny i nie można takiej tajemnicy subiektywizować. Organ wykonał te zalecenia w sposób pełny i przekonujący, wobec czego zarzuty skargi należy uznać za nietrafne.
Biorąc powyższe pod rozwagę, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło