II SA/Wa 1489/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2025 r. sprawy ze skargi G. B. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Prezes Rady Ministrów (dalej Prezes RM) postanowieniem z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] czerwca 2024 r. znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku G. B. (dalej Skarżąca) z dnia [...] lutego 2024 r. o przyznanie świadczenia specjalnego. Ustalono, że Skarżąca w dniu [...] lutego 2024 r. po raz kolejny (pierwszy wniosek z dnia [...] września 2020 r.) wystąpiła do Prezesa RM z wnioskiem o przyznanie renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 291 ze zm.). Rozpatrzenie pierwszego wniosku Skarżącej zakończyło się wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2022 r., znak sprawy: [...] odmawiającej przyznania świadczenia. W następstwie wniesienia skargi z dnia 22 października 2022 r. sprawa toczyła się przed sądami administracyjnymi - prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2023 r., sygn. II SA/Wa 2124/22 (oddalenie skargi w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego) oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2023 r., sygn. III OSK 1175/23 (oddalenie skargi kasacyjnej). Z uwagi na tożsamość sprawy zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] lutego 2024 r. ze sprawą uprzednio rozstrzygniętą przez Organ (decyzja ostateczna i prawomocna z dnia [...] października 2022 r., znak sprawy: [...]) zostało wydane zaskarżone postanowienie z dnia [...] lipca 2024 r. znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2024 r. znak: [...]. Organ odmówił na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2024 poz. 572 z późn. zm., dalej KPA) wszczęcia postępowania w sprawie ponownego wniosku Skarżącej z dnia [...] lutego 2024 r. o przyznanie renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, wskazując, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem Organu i "wnioskuje do Sądu o przyznanie tego specjalnego świadczenia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Prezesa RM z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2024 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] lutego 2024 r. o przyznanie świadczenia specjalnego. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. z dnia 2 grudnia 2022 r., Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z dnia 8 lutego 2023r., Dz. U. z 2023 r., poz. 259 -zwaną dalej P.p.s.a."). Ustalono, że Skarżąca występując z wnioskiem z [...] lutego 2024 r. o przyznanie jej renty specjalnej na warunkach określonych w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ponowiła argumenty przedstawione w poprzednim postępowaniu. Skarżąca wskazała na trudną sytuację rodzinną z uwagi na sprawowanie 24-godzinnej opieki nad niewidomym mężem oraz utratę zasiłku opiekuńczego. [...] października 2022 r., znak sprawy: [...] odmawiającej przyznania świadczenia. W następstwie wniesienia skargi z dnia [...] października 2022 r. sprawa toczyła się przed sądami administracyjnymi - prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2023 r., sygn. II SA/Wa 2124/22 (oddalenie skargi w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego) oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2023 r., sygn. III OSK 1175/23 (oddalenie skargi kasacyjnej). Z uwagi na tożsamość sprawy z nowego wniosku Skarżącej ze sprawą rozstrzygniętą decyzją ostateczną z [...] października 2022 r. Prezes RM postanowieniem z [...] czerwca 2024 r. odmówił wszczęcia postępowania. Tożsamość dotyczyła zarówno podmiotu (strona, organ), przedmiotu postępowania (żądanie wnioskodawczym), jak również podstawy prawnej (art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) i faktycznej (argumentacja wnioskodawczym). Zaskarżone postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] lutego 2024 r. o przyznanie świadczenia specjalnego zapadło w oparciu o art. 61a § 1 KPA. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a jedną z "uzasadnionych przyczyn" odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego uznaje się sytuację wniesienia żądania w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, albo w której, w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy. Warunkiem koniecznym do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest przy tym stwierdzenie tożsamości sprawy administracyjnej. Tożsamość ta istnieje wówczas gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Na tej podstawie wyróżnia się podmiotowe oraz przedmiotowe przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Przesłanka podmiotowa zachodzi w sytuacji, gdy wniesienie podania następuje przez osobę, która nie jest stroną i nie może być stroną konkretnego postępowania administracyjnego. Z kolei przesłanka przedmiotowa zachodzi w sytuacji zaistnienia innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w wymienionym przepisie skonkretyzowane, jednakże nie ulega wątpliwości, że dotyczy to sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, na przykład gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Należy więc przyjąć, że możliwość zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. warunkuje tożsamość sprawy. O tożsamości sprawy, jako warunku koniecznego do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a., można mówić wówczas, gdy: występują te same podmioty w sprawie, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu, tego samego stanu prawnego i wreszcie tego samego, niezmienionego stanu faktycznego. Przy czym przez stan faktyczny sprawy należy rozumieć stan faktyczny mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc mieszczący się w ramach hipotezy normy prawnej, która stanowiła podstawę do rozstrzygnięcia sprawy. Sąd podziela ustalenia Prezesa RM, że całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego potwierdza, że pomiędzy sprawą zakończoną decyzją ostateczną Prezesa Rady Ministrów z [...] października 2022 r. a aktualnie rozpoznawaną sprawą zachodzi tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa oparta na tej samej podstawie prawnej i faktycznej oraz na tożsamych żądaniach wnioskodawczym. Zatem wszczęcie postępowania i wydanie decyzji w sprawie, w której zapadło już rozstrzygnięcie skutkowałoby rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organy nie uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), oddalił skargę.