II SA/Wa 1496/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Sędzia WSA Adam Lipiński Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę Komendant [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) w zw. z § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. z 2002 r. Nr 120, poz. 1029), zawiesił J. B. w czynnościach służbowych od dnia [...] czerwca 2010 r. do dnia [...] czerwca 2010 r., ze względu na ważny interes służby rozkazowi personalnemu nadał rygor z art. 108 kpa. W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ podał, że w dniu [...] czerwca 2010 r. Biuro Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Policji pismem z dnia [...] maja 2010 r. powiadomiło Komendanta [...] o tym, że w dniu [...] stycznia 2010 r. do Sądu Rejonowego w O. [...] Wydziału Karnego wniesiono subsydialny akt oskarżenia przeciwko [...] J. B. o czyn z art. 231 § 1 kk w zw. z art. 189 § 1 kk w zw. z art. 18 § 1 kk. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Od rozkazu personalnego J. B. wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie przez organ art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, oraz złożył wniosek o zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu odwołania podkreślił, że nie wszczęto przeciwko niemu postępowania przygotowawczego, zaś akt oskarżenia nie został wniesiony przez oskarżyciela publicznego, czyli nie zostały spełnione przesłanki z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Komendant Główny Policji, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. B. od rozkazu personalnego Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej zawieszenia w czynnościach służbowych i ustalił ten termin od dnia [...] czerwca 2010 r. do dnia [...] czerwca 2010 r., w pozostałej części utrzymał rozkaz personalny w mocy. W uzasadnieniu rozkazu organ wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego – na czas nie dłuższy niż 3 miesiące, jest to obligatoryjna przesłanka zawieszenia postępowania. Dalej podał, że czyn objęty aktem oskarżenia jest przestępstwem umyślnym, ściganym z oskarżenia publicznego. Akt oskarżenia w przedmiotowej sprawie został wniesiony w trybie art. 55 kpk, przez pokrzywdzoną, która występuje jako subsydiarny oskarżyciel posiłkowy działający zamiast oskarżyciela publicznego. Uzyskanie statusu subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego działającego zamiast oskarżyciela publicznego zależy od spełnienia przesłanek z art. 55 kpk. Zgodnie z art. 53 kpk, sprawy ścigane z oskarżenia publicznego, to zarówno sprawy gdzie akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, jak i sprawy w których akt oskarżenia wniósł pokrzywdzony działający zamiast oskarżyciela publicznego, jeżeli akt ten został wniesiony w trybie art. 55 kpk, jako oskarżyciel posiłkowy zamiast prokuratora, tym samym występował w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. W doktrynie ten akt wnoszony przez pokrzywdzonego w przypadku określonym w art. 55 kpk określa się jako publiczny akt oskarżenia wnoszony przez oskarżyciela posiłkowego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. W uzasadnieniu skargi wskazał, że oskarżycielka posiłkowa zarzuca mu popełnienie przestępstwa z art. 231 § 1 kk w zw. z art. 189 § kk. Z jej inicjatywy toczyło się postępowanie przygotowawcze, prowadzone przez prokuraturę, jednak prokurator nie znalazł podstaw do przedstawienia zarzutów i umorzył postępowanie. Dalej podkreślił, iż wyrażenie "wszczęte przeciwko niemu" nakazuje odwołać się do treści art. 303 kpk oraz 313 kpk, który stanowi, że wszczęcie śledztwa następuje, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, a dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła dana osoba i sporządza się postanowienie o ogłoszeniu zarzutów i ogłasza podejrzanemu. Dopiero w tej chwili postępowanie przechodzi w fazę ad personam. Przepisy te poprzez art. 325a § 2 kpk mają zastosowanie także w dochodzeniu. W sprawie niniejszej prokurator nie dopatrzył się podstaw, aby wszcząć postępowanie przeciwko jego osobie. Podkreślił, że postępowanie, które się toczy po wniesieniu subsydiarnego aktu oskarżenia nie jest postępowaniem karnym toczącym się z oskarżenia publicznego. Zastosowanie ma w tym przypadku art. 488 § 2 kpk, właściwy dla postępowania prywatnoskargowego. Artykuł 640 kpk stanowi, że zasady pokrywania kosztów są jak w trybie prywatnoskargowym. Nie mają zastosowania przepisy art. 339 § 3 pkt 4 kpk i art. 397 kpk właściwe dla postępowania toczącego się z urzędu. Podkreślił, że możliwość brania udziału prokuratora w tym postępowaniu nie świadczy o publicznoskargowości tego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Materialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), zgodnie z którym policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe umyślne ścigane z oskarżenia publicznego – na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Z treści powyżej przytoczonego przepisu wynika jednoznacznie, że wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego stanowi obligatoryjną przesłankę zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Bezsporne jest, że akt oskarżenia w niniejszej sprawie został wniesiony w trybie art. 55 kpk przez pokrzywdzoną, która występuje jako samoistny (subsydiarny) oskarżyciel posiłkowy, działający "zamiast" oskarżyciela publicznego. Uzyskanie statusu subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego działającego zamiast oskarżyciela publicznego zależy od spełnienia przesłanek określonych w art. 55 kpk. Rozwiązanie to, będące wyrazem zwiększonego zakresu kontroli sądowej nad postanowieniami prokuratorskimi, w tym przypadku postanowieniem o zaniechaniu ścigania karnego, zostało wprowadzone do polskiego porządku prawnego w 1997 r. m. in. jako dostosowanie polskiego ustawodawstwa procesowego do wymogów art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. W sprawie niniejszej skarżący kwestionuje, że wniesienie do sądu aktu oskarżenia przez pokrzywdzoną, o którym mowa w art. 55 § 1 kpk, nastąpiło w sprawie z "oskarżenia publicznego", że okoliczność wniesienia przez pokrzywdzoną samodzielnego aktu oskarżenia wobec odmowy wszczęcia postępowania przez prokuratora wyłącza stosowanie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, ponieważ brak jest podstaw do traktowania oskarżenia pokrzywdzonego jako "publiczne". Zdaniem skarżącego tego rodzaju sformułowanie zastrzeżone jest jedynie dla sytuacji, gdy prokurator wnosi i popiera akt oskarżenia. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 53 kpk zastrzeżono dla pokrzywdzonego możliwość działania w procesie karnym jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego (w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego). A zatem z treści art. 53 kpk jednoznacznie wynika, że sprawy o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego to zarówno te sprawy, w których akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, jak i sprawy w których akt oskarżenia wniósł pokrzywdzony działający zamiast oskarżyciela publicznego, jeżeli akt ten został wniesiony zgodnie z trybem określonym w art. 55 kpk. W przedmiotowej sprawie pokrzywdzony działał w trybie art. 55 kpk jako oskarżyciel posiłkowy "zamiast prokuratora", tym samym występował w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Niejednokrotnie ten akt oskarżenia wnoszony przez pokrzywdzonego w wypadku określonym w art. 55 kpk określa się jako publiczny akt oskarżenia wnoszony przez oskarżyciela posiłkowego. Wobec powyższego, w sprawie niniejszej organ prawidłowo zastosował art. 39 ust. 1 ustawy o Policji jako podstawę zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.