II SA/Wa 1496/18
WyrokWSA w Warszawie2019-10-22
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Łukasz Krzycki, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy z tytułu zwolnienia ze służby w Milicji Obywatelskiej uległo przedawnieniu, jeśli pierwsze pisemne żądanie zostało złożone po upływie prawie 24 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że roszczenie o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy uległo przedawnieniu, ponieważ pierwsze pisemne żądanie zostało złożone po upływie prawie 24 lat od dnia jego wymagalności, a skarżący nie wykazał istnienia wyjątkowych okoliczności uzasadniających opóźnienie w dochodzeniu roszczenia. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń funkcjonariuszy, zarówno te obowiązujące w dacie zwolnienia, jak i obecne, przewidują 3-letni termin na dochodzenie takich należności. Brak udokumentowanych prób dochodzenia roszczenia przed upływem terminu przedawnienia, a także brak wskazania na nadzwyczajne okoliczności, skutkowały oddaleniem skargi.Stan faktyczny
Skarżący domagał się wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy z 1990 roku, naliczonego przy zwolnieniu ze służby w Milicji Obywatelskiej. Pierwsza decyzja odmawiająca wypłaty została wydana przez Komendanta Policji we wrześniu 2014 roku. Po serii postępowań odwoławczych i sądowych, w tym uchyleniu przez WSA decyzji KGP z listopada 2017 roku, Komendant Główny Policji decyzją z lipca 2018 roku utrzymał w mocy decyzję Komendanta Policji z września 2014 roku, uznając roszczenie za przedawnione. Skarżący zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant referent stażysta Adrianna Siniarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłacenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy z tytułu zwolnienia ze służby. oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Komendant Główny Policji (zwany dalej: "KGP") decyzją z [...] listopada 2017r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm., zwana dalej: "k.p.a.") zw. z art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r., poz. 935, zwana dalej: "ustawą zmieniającą k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania B. M. (zwany dalej: "Skarżącym") uchylił decyzję Komendanta [...] Policji (zwany dalej: "[...]") z [...] września 2014r. nr [...] o odmowie wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w 1990r. z tytułu zwolnienia ze służby [...] lipca 1990r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu KGP wskazał, że Skarżący [...] czerwca 2014r. zwrócił się do K[...]P o "spowodowanie wypłacenia należności finansowych na dzień zwolnienia z pracy – [...] lipca 1990r. (...)", m.in. ekwiwalentu za 32 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego (1.827.627 zł) z wyrównaniem naliczonym 20 grudnia 1990r. (144.000 zł) z odsetkami ustawowymi na dzień wypłaty.
Skarżący od [...] kwietnia 1968r. pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej, z której został zwolniony [...] lipca 1990r., na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 31 lipca 1985r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz.U. Nr 38, poz. 181, zwanej dalej: "u.s.f.SBiMO."), co potwierdza zestawienie okresów nieprzerwanej służby zaliczonej do wysługi lat dla wypłaty odprawy funkcjonariusza zwolnionego ze służby w Policji. W karcie zwolnienia sporządzonej [...] lipca 1990r. znajduje się adnotacja, że Skarżącego zwolniono [...] lipca 1990r., "zgodnie z zarządzeniem nr [...] z dnia [...].07.1990r. na podstawie art. 16 ust. 2pkt 4 (...)".
K[...]P decyzją z [...] września 2014r. odmówił Skarżącemu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2011r. Nr 287, poz. 1687, ze zm., zwana dalej: "u.P.") roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Roszczenie Skarżącego stało się wymagalne z dniem zwolnienia ze służby – [...] lipca 1990r. Upływ terminu przedawnienia stanowi przesłankę materialno-prawną, która powoduje, że uprawnionemu nie przysługuje już roszczenie z tytułu prawa do uposażenia, czy innych należności pieniężnych. Z zapisu w kartotece uposażenia wynika, że Skarżącemu naliczono m.in. ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w 1990r. w wymiarze 32 dni.
Skarżący zakwestionował ww. rozstrzygnięcie K[...]P, wnosząc pismem z [...] października 2014r. odwołanie.
KGP, na mocy postanowienia z [...] listopada 2014r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania, z uwagi na jego przedwczesność (brak dokumentu potwierdzającego datę i fakt doręczenia zaskarżonej decyzji).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargę Skarżącego, wyrokiem z 3 listopada 2015r. sygn. akt II SA/Wa 69/15 uchylił postanowienie KGP z [...] listopada 2014r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 stycznia 2017r. sygn. akt I OSK 447/16, uwzględniając skargę kasacyjną wniesioną przez KGP, uchylił ww. wyrok Sądu pierwszej instancji i oddalił skargę.
K[...]P, wykonując wskazania zawarte w ww. orzeczeniu NSA, przesłał Skarżącemu decyzję z [...] września 2014r. Skarżący na doręczoną 19 czerwca 2017r. decyzję wniósł w wymaganym terminie odwołanie, podnosząc, że bezprawne jest zastosowanie art. 107 ust. 1 u.P. i uznanie, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które wykazałoby, że art. 107 u.P. nie miał zastosowania.
KGP w decyzji z [...] listopada 2017r., uwzględniając ww. odwołanie, wskazał, że organ administracji publicznej jest związany treścią żądania strony, które inicjuje wszczęcie postępowania administracyjnego, stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. Przedmiot postępowania stanowiło żądanie wypłaty: 1) ekwiwalentu za niewykorzystany urlopu wypoczynkowego w wymiarze 32 dni (1.827.627 zł, 2) wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy naliczonego 20 grudnia 1990r. (144.000 zł), 3) odsetki ustawowe od ww. kwot. K[...]P powinien odnieść się do tak sformułowanego przedmiotu żądania i wydać rozstrzygnięcie o całym żądaniu, a jedynie odmówił wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, a pominął pozostałe żądania. Z dokumentów nie wynika, aby nierozstrzygnięta część żądania stanowiła przedmiot innego postępowania.
Zdaniem KGP zachodziła też istotna rozbieżność między decyzją, a jej uzasadnieniem. K[...]P wskazał, że żądanie Skarżącego uległo przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia zwolnienia Skarżącego ze służby, gdy z innych ustaleń wynika (zapis w kartotece uposażenia), że Skarżącemu naliczono ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w 1990r. w wymiarze 32 dni. K[...]P odmówił wypłaty ww. ekwiwalentu, a w uzasadnieniu wskazał, że ekwiwalent naliczono. Z dokumentacji wynika, że ww. ekwiwalent (1.827.627 zł) i jego wyrównanie (144.000 zł) wypłacono, choć nie ma dokumentu stwierdzającego wypłatę. Okoliczność tą należy ustalić. Decyzja K[...]P jest wadliwa w stopniu niepozwalającym na poznanie jej rzeczywistej treści, czego konsekwencją jest konieczność jej usunięcia z obrotu prawnego. K[...]P nie przeprowadził rzetelnie postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Postępowanie dowodowe przeprowadzono w sposób wybiórczy. W aktach brak jest m.in. powoływanego przez K[...]P w korespondencji ze Skarżącym protokołu brakowania z [...] lipca 1996r. nr [...]. Z dokumentów uzyskanych przez Skarżącego z IPN wynika m.in., że ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za 1990r. w wymiarze 32 dni wypłacono przy zwolnieniu ze służby. Jeżeli K[...]P ustaliłby, że należności faktycznie nie wypłacono, powinien zbadać, czy żądanie jest zasadne, a jeżeli tak to czy istnieje możliwość jego wypłacenia (np. czy roszczenie nie uległo przedawnieniu). K[...]P nie spełniał też wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. i nie wyjaśnił dlaczego zastosował przepisy obecnie obowiązującej u.P., a nie przepisy np. obowiązujące w dacie zwolnienia Skarżącego ze służby. KGP na tym etapie postępowania nie jest więc uprawniony do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, gdyż naruszyłby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i pozbawiłby Skarżącego możliwości skontrolowania zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 15 k.p.a.). K[...]P ponownie rozpatrując sprawę będzie zobowiązany do: a) przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie czy należność, o wypłatę której Skarżący wnosi, została mu faktycznie wypłacona, a w przypadku braku możliwości jednoznacznego ustalenia tej okoliczności, dokonanie oceny, czy żądanie jest zasadne, a jeżeli tak to czy dopuszczalna jest wypłata tej należności i ewentualnie w jakiej wysokości uwzględniając okoliczność dokonanej w 1995 r. denominacji złotego; b) rozpatrzenia merytorycznie całości żądania Skarżącego, w tym odniesienie się także do żądania wypłaty ustawowych odsetek, c) wydania rozstrzygnięcia, które będzie spójne, tzn. nie będzie zachodziła rozbieżność pomiędzy rozstrzygnięciem a uzasadnieniem oraz będzie spełniało wymogi określone w art. 107 k.p.a., a ponadto z uzasadnienia w jasny sposób będą wynikały motywy oraz przepisy prawa, które doprowadziły organ do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.
2. Skarżący w sprzeciwie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od ww. decyzji KGP z [...] listopada 2017r. wniósł o uwzględnienie sprzeciwu i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia K[...]P i o zasadzenie kosztów postępowania, albowiem uchylenie przez KGP decyzji K[...]P powoduje bezczynność, przewlekłość postępowania i utrudnia merytoryczne rozpoznanie sprawy.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 marca 2018r. sygn. akt II SA/Wa 2054/17 uchylił ww. decyzję KGP z [...] listopada 2017r., wskazując, że w sprawie fundamentalne znaczenie ma kwestia, czy nie doszło do przedawnienia roszczenia Skarżącego o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Skarżący już od [...] sierpnia 1990r. mógł żądać wypłaty należnego świadczenia pieniężnego w pełniej wysokości. Pierwsze czynności w sprawie Skarżący podjął dopiero w 2014r. KGP powinien w postępowaniu odwoławczym ocenić, czy żądanie Skarżącego może być rozpatrywane, z uwagi na przedawnienie roszczenia, ewentualnie czy w sprawie zachodzą usprawiedliwione wyjątkowe okoliczności powodujące opóźnienie dochodzenia roszczenia i nieuwzględnienie przedawnienia. Pozostałe kwestie podnoszone przez KGP, a odnoszące się do uzupełnienia materiału dowodowego w kierunku ustalenia okoliczności związanych z wypłatą Skarżącemu żądanego świadczenia, mają charakter wtórny i mogą mieć w sprawie znaczenie wówczas, gdy organ stwierdzi, że nie doszło do przedawnienia roszczenia lub uzna to roszczenie. KGP powinien mieć na uwadze, że to, czy dany dowód zostanie przeprowadzony, zależy od przydatności tego dowodu dla wyjaśnienia okoliczności sprawy, które są istotne do rozstrzygnięcia sprawy i co do których organ miał wątpliwości. KGP tylko pozornie (odbiegając od rozstrzygnięcia kluczowego zagadnienia przedawnienia roszczenia) wskazał na naruszenia przepisów postępowania, którego dopuścić się miał K[...]P, a które wiązałoby się z koniecznością wyjaśnienia zakresu spawy, mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
4. KGP decyzją z [...] lipca 2018r. nr [...], na podstawie art. 268a, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 16 ww. ustawy zmieniającej k.p.a. oraz ww. wyrokiem WSA w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 2054/17, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, utrzymał w mocy decyzję K[...]P z [...] września 2014r. nr [...].
W uzasadnieniu wskazał, że w toku postępowania ustalono na podstawie kopii karty uposażenia (znajduje się w aktach IPN), że Skarżącemu w związku ze zwolnieniem ze służby, ustalono i naliczono prawo do ekwiwalentu pieniężnego za 32 dni urlopu wypoczynkowego. Na ww. karcie nie ma adnotacji o wypłacie świadczenia. K[...]P ustalił, że dokumentację finansową za ten okres już zniszczono [...] lipca 1996r. (protokół brakowania). Nie sposób więc ustalić czy Skarżącemu świadczenie wypłacono, czy nie. KGP, opierając się na oświadczeniu Skarżącego, doszedł do wniosku, że świadczenia nie wypłacono.
KGP, odnosząc się do przedawnienie roszczenia, wskazał, że z akt sprawy wynika, że Skarżącego zwolniono ze służby w Milicji Obywatelskiej [...] lipca 1990r., na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 4 u.s.f.SBiMO., z powodu nabycia prawa do emerytury milicyjnej z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych, zgodnie z art. 100 ust. 1 u.s.f.SBiMO., ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami (art. 100 ust. 2 u.s.f.SBiMO.). Zgodnie z art. 100 ust. 3 u.s.f.SBiMO. bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa: 1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia, 2) uznanie roszczenia.
Obecnie odpowiednikiem art. 100 u.s.f.SBiMO. jest art. 107 u.P. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w roku zwolnienia ze służby stanowi inne świadczenie pieniężne. Do roszczeń obejmujących żądane przez Skarżącego świadczenia mają zastosowanie przepisy regulujące kwestię ich przedawnienia. Zarówno przepis dotychczasowy, jak i obecny, stanowi że roszczenie o ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Roszczenie staje się wymagalne z datą, w której uprawniony do określonego świadczenia mógł żądać od właściwego organu realizacji tego roszczenia. Skarżący mógł od [...] sierpnia 1990r. żądać wypłaty ww. należności przez właściwy organ. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący przed [...] maja 2014r. (data na wniosku) podjął czynności przed właściwym organem w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Podnoszone przez Skarżącego twierdzenia, że podejmował starania w celu wyjaśnienia sprawy, lecz "nikt nie chciał ze mną rozmawiać" nie znalazły odzwierciedlenia w dokumentach zgromadzonych w aktach. Wynika z nich, że Skarżący podjął takie starania dopiero [...] maja 2014r., formułując żądanie na piśmie. KGP uznał więc, że roszczenie Skarżącego o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy uległo przedawnieniu [...] sierpnia 1993r.
Zdaniem KGP w sprawie brak jest okoliczności, które mogłyby stanowić usprawiedliwioną wyjątkowymi okolicznościami przyczynę powodującą opóźnienie w dochodzeniu roszczenia, które mogłoby skutkować nieuwzględnieniem przez organ przedawnienia. Podnoszonych przez Skarżącego w odwołaniu zarzutów dotyczących postępowania organu, które jest oznaką popełnienia przestępstwa, nie udowodniono, bo nie zapadł skazujący wyrok.
5. W skardze do WSA w Warszawie z 3 sierpnia 2018r. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i spowodowanie wypłacenia należności wraz z odsetkami w związku ze zwolnieniem ze służby [...] lipca 1990r.
6. KGP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
7. Pełnomocnik Skarżącego pismem z [...] sierpnia 2019r. uzupełnił skargę, wnosząc o uchylenie ww. decyzji KGP z [...] lipca 2018r. i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz Skarżącego według norm przepisanych, przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części, zarzucając ww. decyzji naruszenie: a) art. 7 i art. 8 k.p.a. - przez brak wyjaśnienia przyczyn odstąpienia od zastosowania art. 107 § 2 u.P., choć Skarżący podnosił w pismach okoliczności dotyczące jego nienagannego przebiegu służby, w tym otrzymane odznaczenia, a także wskazywał na czynniki uniemożliwiające mu dochodzenie swoich praw we wcześniejszym okresie; b) art 7, art. 75 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 86 k.p.a. przez: - brak podjęcia wszelkich możliwych kroków zmierzających do dokładnego, wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności brak dopuszczenia dowodu z przesłuchania Skarżącego w charakterze strony, gdy zgromadzona w toku postępowania dokumentacja dotycząca wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy z tytułu zwolnienia ze służby była niepełna i nie dawała podstaw do wydania decyzji administracyjnej; - dokonanie wadliwych, dowolnych ustaleń faktycznych na podstawie niekompletnego materiału dowodowego; - brak dokładnego, wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia czy zaistniały przesłanki faktyczne z art. 107 § 2 u.P.; c) art. 107 § 3 k.p.a. - przez nieprawidłowe i ogólnikowe uzasadnienie decyzji, bez rzeczywistego odniesienia się do powoływanych przez Skarżącego zarzutów, w szczególności brak zbadania z urzędu stanu faktycznego sprawy pod kątem występowania okoliczności wyjątkowych; d) art. 8 k.p.a. - przez niedokonanie wyjaśnienia okoliczności sprawy, niezgromadzenie dowodów, nieuwzględnienie słusznego interesu strony; e) art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. - przez naruszenie zasady przekonywania ze względu na bardzo lakoniczną treść uzasadnienia w zakresie aspektów merytorycznych, bez wskazania przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej, oraz z uwagi na brak szczegółowego wyjaśnienia Stronie przyczyn na jakich oparto decyzję odmowną; f) art. 35 § 2 w zw. z art. 12 § 2 k.p.a. - z uwagi na brak wnikliwego rozpoznania sprawy wymagającej przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, niezebranie dowodów, informacji i wyjaśnień, oraz z uwagi na nadanie zbyt dużego priorytetu postulatowi szybkości postępowania przy rozpoznaniu sprawy przy braku wnikliwego jej rozpatrzenia, bez przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego i oparcie przyczyn odmowy jedynie na zarzucie przedawnienia; g) art. 107 § 1 i 2 u.P. - przez uznanie, że nastąpiło przedawnienie roszczenia przy jednoczesnym przyjęciu, że stało się ono wymagalne 21 grudnia 1990r. i przez zastosowanie instytucji przedawnienia pomimo tego, że okoliczności sprawy uzasadniają odstąpienie od jej zastosowania.
Pełnomocnik Skarżącego wniósł ponadto, w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a o rozpoznanie i uwzględnienie przez Sąd także innych uchybień w działaniach organu oraz uchybień, co do treści zaskarżonej decyzji niewskazanych w sposób wyraźny w skardze.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018r., poz. 2107) i art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, z uwagi wyłącznie na zgodność z prawem wydanych decyzji postanowień czy aktów administracyjnych. Sąd, zgodnie z art. 134 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sąd stwierdza ponadto, że stosownie do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Warto też wskazać, że zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Sąd, mając na względzie ww. przepisy: art. 153 i art. 170 P.p.s.a., stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie przepisy, o których mowa w art. 153 P.p.s.a. nie uległy zmianie, więc Sąd, który bada legalność zaskarżonej decyzji KGP z [...] lipca 2018r., na mocy ww. przepisu art. 3 § 1 P.p.s.a., jak również KGP wydając ww. decyzję były związane prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 22 marca 2018r. sygn. akt II SA/Wa 2054/17, stosownie do art. 153 i art. 170 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. orzeczeniu o sygn. akt II SA/Wa 2054/17 uchylił decyzję KGP z [...] listopada 2017r., wskazując, że "fundamentalne znaczenia ma kwestia, czy w sprawie nie doszło do przedawnienia roszczenia skarżącego o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy".
Sąd przyjął też w ww., prawomocnym wyroku, że "W realiach niniejszej sprawy skarżący już od [...] sierpnia 1990r. mógł żądać wypłaty należnego świadczenia pieniężnego w pełniej wysokości. Pierwsze czynności w sprawie skarżący podjął dopiero w 2014r. Zatem Komendant Główny Policji powinien w postępowaniu odwoławczym ocenić, czy żądanie skarżącego może być rozpatrywane z uwagi na przedawnienie roszczenia, ewentualnie czy w sprawie zachodzą usprawiedliwione wyjątkowe okoliczności powodujące opóźnienie dochodzenia roszczenia i nieuwzględnienie przedawnienia."
Dodatkowo Sąd w ww. orzeczeniu wskazał, że "nie zwalnia Komendanta Głównego Policji z wydania orzeczenia na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. także okoliczność, iż organ I instancji w swej decyzji nie zawarł rozstrzygnięcia, co do zasadności żądania przez stronę wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy naliczonego w dniu 20 listopada 1990 r. w kwocie 144 000,00 zł oraz odsetek za zwłokę w wypłacie świadczeń. Trzeba bowiem mieć na uwadze, iż odsetki są świadczeniem ubocznym, zależnym od istnienia i wymagalności długu podstawowego. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 3 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1467/13 (publik. LEX nr 1956414), iż: "Droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie zarezerwował dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym. Mając na uwadze, że ustawa z 1990 r. o Policji nie przewiduje prawa funkcjonariusza do odsetek, a niewypłacenie w terminie uposażenia funkcjonariuszowi Policji stanowi opóźnienie się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uzasadniające na podstawie art. 481 § 1 k.c. żądanie odsetek przed sądem powszechnym, w sprawie właściwy pozostaje ten sąd". Skoro żądanie skarżącego o wypłatę odsetek nie ma oparcia w ustawie o Policji, to nie powinno też być przedmiotem rozstrzygnięcia decyzyjnego."
Sąd – rozpoznając sprawę ze skargi na ww. decyzję KGP z [...] lipca 2018r.- wskazuje, że organ odwoławczy, mając na względzie powyższe wskazania WSA w Warszawie, zawarte w prawomocnym wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2054/17, jak również biorąc pod uwagę materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, a przede wszystkim to, że Skarżący przed złożeniem [...] czerwca 2014r. w K[..]P żądania (pismo z [...] maja 2014r.) nie wystąpił pisemnie o wypłatę ww. świadczenia, uznał prawidłowo, że doszło do przedawnienia ww. należności – ekwiwalentu za niewykorzystane 32 dni urlopu wypoczynkowego z tytułu zwolnienia Skarżącego ze służby.
Okoliczności te mają potwierdzenie zarówno w aktach sprawy, jak również w powołanych przez organ przepisach prawa. Z akt sprawy wynika bowiem, co jest okolicznością niekwestionowaną, że Skarżącego zwolniono ze służby w Milicji Obywatelskiej [...] lipca 1990r., na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 4 u.s.f.SBiMO., z powodu nabycia prawa do emerytury milicyjnej z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Do roszczenia obejmujące żądane przez Skarżącego świadczenie miały zastosowanie przepisy regulujące kwestię ich przedawnienia.
Zgodnie z przepisem art. 100 ust. 1 u.s.f.SBiMO, który obowiązywał w dniu zwolnienia Skarżącego ze służby, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Stosownie natomiast do art. 100 ust. 2 u.s.f.SBiMO organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami.
Zgodnie z art. 100 ust. 3 u.s.f.SBiMO. bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa:
1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia,
2) uznanie roszczenia.
Trafne było również przyjęcie przez organ odwoławczy w ww. decyzji, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w roku zwolnienia ze służby stanowił "inne świadczenie pieniężne" w rozumieniu zarówno art. 100 u.s.f.SBiMO., jak i art. 107 u.P. Zarówno przepis dotychczasowy (art. 100 u.s.f.SBiMO.), jak i obecny (art. 107 u.P.), stanowią, że roszczenie o ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Wprawdzie organ wprost w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odwołał się do przepisów art. 101 ust. 1 pkt 6 i art. 107 ust. 2 pkt 2 u.s.f.SBiMO., jak i art. 108 ust. 1 pkt 6 i art. 114 ust. 1 pkt 2 u.P., ale wadliwość ta nie miała istotnego znaczenia w sprawie, gdyż przepisy te odnoszą się do świadczeń związany ze zwolnieniem funkcjonariusza policji ze służby, o których wypłatę wnosił Skarżący, i które z całą pewnością były mu znane. Organy obu instancji nie kwestionowały ponadto uprawnień Skarżącego z tych przepisów wynikających, wskazując jedynie, że doszło do przedawnienia ww. ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, który stanowił "inne świadczenie pieniężne" w rozumieniu zarówno art. 100 u.s.f.SBiMO., jak i art. 107 u.P., które zostały powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Okoliczność ta ma potwierdzenie w aktach sprawy.
Z akt wynika ponadto, co jest okolicznością niekwestionowaną, że Skarżącego zwolniono ze służby w Milicji Obywatelskiej [...] lipca 1990r., na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 4 u.s.f.SBiMO., z powodu nabycia prawa do emerytury milicyjnej z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Roszczenie o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy staje się wymagalne z datą, w której uprawniony do tego świadczenia mógł żądać od właściwego organu realizacji roszczenia. Z akt sprawy wynika, że Skarżący od [...] sierpnia 1990r. mógł żądać, aby właściwy organ wypłacił Mu przysługujący ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.
Sąd nie znalazł też podstaw do podważenia stanowiska KGP wyrażonego w zaskarżonej decyzji, jak również w ww. prawomocnym wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 2054/17, że Skarżący przed 2014r. nie podejmował czynności w celu ustalenia i zaspokojenia żądanego roszczenia.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący ponadto w toku postępowania administracyjnego nie powoływał się i nie wykazał wyjątkowych okoliczności, które doprowadziłyby do usprawiedliwionego uchybienia trzyletniego terminu przedawnienia w dochodzeniu ww. roszczeń przed [...] maja 2014r. (data wskazana na wniosku, który wpłynął do K[...]P [...] czerwca 2014r.). Warto też wskazać, że od wymagalności ww. świadczenia, czyli od [...] sierpnia 1990r. do [...] maja 2014r. (data wskazana na wniosku, który wpłynął do K[...]P [...] czerwca 2014r.) minęło prawie 24 lata, a mimo to Skarżący nie wskazał żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które mogłyby być uznane za wyjątkowe w rozumieniu art. 100 ust. 2 u.s.f.SBiMO. Twierdzenia Skarżącego, że "nikt nie chciał ze mną rozmawiać" nie znalazły odzwierciedlenia w dokumentach zgromadzonych w aktach. Wprawdzie Skarżący podnosi w piśmie stanowiącym uzupełnienie pierwotnie wniesionej skargi, że podejmował próby kontaktu z odpowiednimi osobami, co do możliwości i sposobu wypłaty żądanego ekwiwalentu, tym niemniej nie ma to odzwierciedlenia w jakichkolwiek dowodach pisemnych. Trudno ponadto zakładać, że funkcjonariusz z wieloletnim doświadczeniem nie wiedział, że należy na piśmie wystąpić z wnioskiem o wypłatę świadczeń, których we właściwym okresie nie otrzymał. Skarżący żądanie na piśmie sformułował dopiero [...] maja 2014r. (data wskazana na wniosku, który wpłynął do K[...]P [...] czerwca 2014r.), co nie mogło być uznane za dochowanie trzyletniego terminu o jakim mowa w art. 100 ust. 1 u.s.f.SBiMO.
Organ administracyjny nie uznał ponadto po prawie 24 latach roszczenia Skarżącego, więc nie można uznać, że zaszła w sprawie okoliczność wynikająca z art. 100 ust. 3 u.s.f.SBiMO., jak i w stanowiącym jego odpowiednik art. 107 ust. 3 u.P.
Sąd stwierdza ponadto, że podnoszone w uzupełnieniu skargi okoliczności dotyczące przebiegu służby Skarżącego, jak również otrzymane przez Skarżącego odznaczenia, wiążące się z uratowaniem tonącej 5-letniej dziewczynki (medalem "Za Ofiarność i Odwagę"), czy inne odznaczenia ("Za opiekę nad zabytkami" oraz "Brązowego Krzyża Zasługi"), jak również doznane podczas służby poważne kontuzje, które spowodowały nieodwracalne skutki dla zdrowia same w sobie nie wpływają na bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 100 ust. 1 u.s.f.SBiMO, jak i w stanowiącym jego odpowiednik art. 107 ust. 1 u.P., ani nie mogły spowodować uznanie roszczenia po prawie 24 latach od jego wymagalności.
Organ odwoławczy nie oceniał ponadto, czy Skarżącemu wypłacono ww. należność w związku ze zwolnieniem ze służby czy też do wypłaty nie doszło. KGP wskazał ponadto, że skoro nie ma dokumentów, należało przyjąć, że Skarżący nie otrzymał tej należności. Okoliczność ta jednak sama w sobie nie powodowała, że roszczenie Skarżącego jest zasadne, albo, że należało je uznać, po bardzo długim czasie (po ok. 24 latach) od jego wymagalności.
Sąd stwierdza ponadto, że wbrew zarzutom skargi, KGP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokładnie wyjaśnił dlaczego żądana przez Skarżącego należność uległa przedawnieniu i dlaczego nie zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od zastosowania instytucji przedawnienia. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. art. 7 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 107 § 2 u.P., jak również pozostałe zarzuty skargi: art. 11, art. 12 § 2, art. 35 § 2, art. 75 § 1 i 2, art. 80, art. 86 i art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu nienaganna służba Skarżącego, jak również otrzymane odznaczenia nie mogą być rozpatrywane w kontekście usprawiedliwionej wyjątkowymi okolicznościami przyczyny powodującej opóźnienie w dochodzeniu roszczenia, które mogłoby skutkować nieuwzględnieniem przez organ przedawnienia po około 24 latach od jego wymagalności. Skarżący ponadto ani przed organami ani przed Sądem nie wykazał, że przed datą pisma z [...] maja 2014r., które wpłynęło do K[...]P [...] czerwca 2014r. podjął czynności przed właściwym organem, które mogłyby spowodować ewentualne zastosowanie uznanego przez Skarżącego za naruszony art. 107 § 2 u.P.
Należy też wskazać, że wystąpienie przedawnienia w sprawie niweczy potrzebę czynienia pozostałych ustaleń i w tym kontekście wszystkie zarzuty skargi, zarówno procesowe, jak i materialnoprawne nie mogły być uznane za zasadne. Już bowiem WSA w Warszawie w wiążącym w sprawie ww. orzeczeniu z 22 marca 2018r. sygn. akt II SA/Wa 2054/17 wskazał - odwołując się do wyroku NSA z 8 czerwca 2017r. sygn. akt I OSK 656/16 - że KGP powinien mieć na uwadze, że to, czy dany dowód zostanie przeprowadzony, zależy od przydatności tego dowodu dla wyjaśnienia okoliczności sprawy, które są istotne do rozstrzygnięcia sprawy i co do których organ miał wątpliwości. Celem postępowania wyjaśniającego przeprowadzanego przez organy administracji orzekające w określonej sprawie nie jest więc ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się ze sprawę, lecz okoliczności istotnych z punktu widzenia norm prawa materialnego mających w niej zastosowanie. Tym samym tylko nieustalenie, czy nierozważnie faktów rzeczywiście istotnych dla sprawy stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art.107 § 3 k.p.a. KGP odniósł się natomiast w sprawie do "fundamentalnej" kwestii i trafnie przyjął, że doszło do przedawnienia roszczenia Skarżącego o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.
Sąd wyjaśnia ponadto, że podnoszona przez WSA w Warszawie w ww. prawomocnym i wiążącym w sprawie wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2054/17 kwestia nie zawarcia przez KGP w ww. decyzji z [...] listopada 2017r. rozstrzygnięcia, co do zasadności żądania przez stronę wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy naliczonego 20 listopada 1990r. (144 000 zł) i odsetek za zwłokę w wypłacie tego świadczeń i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy została wykonana przez KGP w decyzji z [...] lipca 2018r. Organ odwoławczy, wykonując ww. prawomocny wyrok WSA w Warszawie, uchylił decyzję K[...]P z [...] lutego 2018r. nr [...] w części orzekającej o odmowie wypłaty ekwiwalentu za 32 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego z tytułu zwolnienia ze służby z dniem [...] lipca 1990r. i o odmowie wypłaty wyrównania ww. ekwiwalentu oraz odmowie wypłaty odsetek naliczonych od dnia wypłaty ww. ekwiwalentu i odmowie wypłaty odsetek naliczonych od dnia wypłaty wyrównania ww. ekwiwalentu i umorzył postępowanie w tym zakresie oraz utrzymał w mocy ww. decyzję K[...]P w części odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu za 32 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego. Obie ww. decyzje podlegały ocenienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1510/18.
3. Sąd, mając powyższe na względzie na mocy art. 151 w związku z art. 153 i art. 170 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło