II SA/Wa 1496/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-19
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Janusz Walawski, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wydający decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby jest uprawniony do oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i kwestionowania tego orzeczenia?Ratio decidendi
Organ wydający decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby nie jest uprawniony do oceny stanu zdrowia funkcjonariusza ani do kwestionowania tego orzeczenia. Jego rola ogranicza się do sprawdzenia, czy właściwa komisja lekarska orzekła trwałą niezdolność do służby, czy orzeczenie jest ostateczne i czy zwolnienie następuje zgodnie z przepisami ustawy.Stan faktyczny
Skarżąca A.K. zaskarżyła rozkaz personalny Szefa Agencji Wywiadu o zwolnieniu jej ze służby, argumentując, że komisje lekarskie błędnie oceniły jej trwałą niezdolność do służby z powodu jadłowstrętu psychicznego. Szef Agencji Wywiadu utrzymał w mocy rozkaz o zwolnieniu, wskazując, że nie jest uprawniony do oceny stanu zdrowia i kwestionowania orzeczenia komisji lekarskiej. Skarżąca domagała się uchylenia rozkazu i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych lekarzy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Janusz Walawski, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), , specjalista Monika Gieroń, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na rozkaz personalny Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Przedmiotem skargi A.K. jest rozkaz personalny Szefa Agencji Wywiadu z [...] kwietnia 2019 r. (nr [...]) o zwolnieniu skarżącej ze służby w Agencji Wywiadu.
Szef Agencji Wywiadu rozkazem personalnym z [...] marca 2019 r. (nr [...]) wydanym na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. z 2018 r., poz. 2287 ze zm.), zwolnił A.K. ze służby w Agencji Wywiadu z dniem [...] maja 2019 r. Organ podał, że Centralna Komisja Lekarska Agencji Wywiadu ostatecznym orzeczeniem z [...] listopada 2018 r. utrzymała w mocy orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej Agencji Wywiadu w [...] z [...] października 2018 r. (nr [...]) o uznaniu skarżącej za trwale niezdolną do służby (kategoria D).
A.K. zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie ze służby, w którym zarzuciła, że komisje lekarskie obu instancji nieprawidłowo oceniły, że jadłowstręt psychiczny powoduje jej trwałą niezdolność do służby w Agencji Wywiadu.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Szef Agencji Wywiadu rozkazem personalnym z [...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji o zwolnieniu ze służby. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie nie był uprawniony do oceny stanu zdrowia skarżącej i jej zdolności do służby, w związku z tym do weryfikowania zasadności ostatecznego i prawomocnego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Wywiadu z dnia [...] listopada 2018 r. o uznaniu skarżącej za trwale niezdolną do służby w Agencji Wywiadu. Z tego powodu zarzuty skarżącej, odnoszące się do postępowania w sprawie uznania jej za niezdolną do służby w oparciu o przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 października 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Wywiadu (Dz.U. z 2003 r., poz. 1824 ze zm.) nie mogą być uwzględnione.
A.K. w piśmie z 29 maja 2019 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Szefa Agencji Wywiadu (nr [...]) o zwolnieniu jej ze służby w Agencji. W skardze stwierdziła, że zaskarżone orzeczenie jest dla niej "bardzo krzywdzące", ponieważ zdiagnozowane schorzenie, o którym mowa w orzeczeniu Centralnej Komisji Lekarskiej (jadłowstręt psychiczny) nie powoduje jej niezdolności do służby. A. K. dodała, że komisje lekarskie obu instancji oparły się na niepełnej dokumentacji medycznej, nie została pouczona o przysługującym jej prawie zaskarżenia orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Wywiadu. Skarżąca podniosła, że jej proces leczniczy przebiega prawidłowo, "właściwie funkcjonuje w życiu prywatnym" i "jest całkowicie zdolna do funkcjonowania i świadczenia pracy". Skarżąca stwierdziła, ze przez prawie dwa lata pełniła służbę sumiennie i należycie wywiązywała się z nałożonych na nią obowiązków.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza internisty, psychiatry oraz psychologa na okoliczność ustalenia braku podstaw do uznania jej za osobę niezdolną do służby (częściowo niezdolną do pracy oraz zaliczenia do grupy inwalidzkiej) i w konsekwencji braku podstaw do zwolnienia ze służby w Agencji Wywiadu oraz o skierowanie jej na ponowne badania lekarskie celem ustalenia rzeczywistego stanu zdrowia.
Szef Agencji Wywiadu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z przedłożonych Sądowi dokumentów (wyników badań, zaświadczeń lekarskich), na okoliczność tego, że jest zdolna do podjęcia służby w Agencji Wywiadu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Szef Agencji Wywiadu zaskarżonym przez A. K. rozkazem personalnym wydanym na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, zwolnił skarżącą ze służby w Agencji Wywiadu z dniem [...] marca 2019 r., z powodu wydania przez Centralną Komisję Lekarską Agencji Wywiadu ostatecznego orzeczenia z [...] listopada 2018 r. z którego wynika, że skarżąca jest trwale niezdolna do służby w Agencji Wywiadu.
Przepis art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, stanowiący podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego, stanowi, że funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską właściwej Agencji.
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że Szef Agencji Wywiadu w toku postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby, ani Sąd kontrolujący rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby wydany na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy, nie są uprawnieni do oceny i kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania stanu zdrowia prowadzącego do ustalenia zdolności (a raczej niezdolności) funkcjonariusza do służby. Organ (i Sąd) bada jedynie, czy właściwa komisja lekarska orzekła trwałą niezdolność do służby funkcjonariusza oraz czy orzeczenie takie jest ostateczne, a także, czy zwolnienie to zostało dokonane zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy, który stanowi, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że funkcjonariusz zgłosi pisemne wystąpienie ze służby.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 września 2019 r. sygn. akt I OSK 1352/15 wyjaśnił, że jeżeli funkcjonariusz przed wydaniem orzeczenia Komisji o trwałej niezdolności do służby zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby, okres ochronny o którym mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, rozpoczyna się od dnia zaprzestania służby z tego powodu natomiast w przypadku, gdy funkcjonariusz nie zaprzestał służby przed wydaniem orzeczenia, okres ochronny zaczyna biec od dnia, w którym funkcjonariusz zaprzestał służby z powodu choroby stwierdzonej w orzeczeniu o trwałej niezdolności do służby.
Niewątpliwie te ustawowe przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby zostały w niniejszej sprawie spełnione.
Po pierwsze, Centralna Komisja Lekarska Agencji Wywiadu ostatecznym orzeczeniem z dnia [...] listopada 2018 r. uznała A.K. za trwale niezdolną do służby (kategoria D). Po drugie, A.K. od 15 maja 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim (co potwierdziła na rozprawie), następnie została zwolniona z zajęć służbowych, na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej stwierdzającej jej trwałą niezdolność do służby. Z tego wynika, że zwolnienie skarżącej ze służby z powodu choroby z dniem [...] maja 2019 r. było prawidłowe.
W przedstawionych okolicznościach faktycznych i prawnych organ prawidłowo orzekł o zwolnieniu skarżącej ze służby w Agencji Wywiadu, na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy. Można tylko dodać, że decyzja w tym przedmiocie jest decyzją związaną, co oznacza, że zaistnienie przesłanek wskazanych w tym przepisie (w niniejszej sprawie orzeczenie przez komisję trwałej niezdolności do służby), zobowiązuje Szefa Agencji Wywiadu (art. 50 ust. 1 ustawy) do wydania decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby.
Z tego co już powiedziano wynika, że w rozpatrywanej sprawie nie mają znaczenia zarzuty skargi dotyczące prawidłowości ustalenia przez Komisję Lekarską stanu zdrowia skarżącej i w konsekwencji orzeczenia o niezdolności do służby w Agencji Wywiadu.
Wnioski dowodowe skarżącej zawarte w skardze oraz złożone na rozprawie przed Sądem nie mogły być uwzględnione. Postępowanie w sprawie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Wywiadu, prowadzone na podstawie przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 23 października 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Wywiadu jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby z uwagi na stwierdzoną niezdolność do służby (art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy). Jak już powiedziano, w tym "drugim" postępowaniu, będącym konsekwencją pierwszego organ (ani Sąd) nie ocenia czy komisja zasadnie uznała skarżącą za całkowicie niezdolną do służby, a zatem nie może też przeprowadzić dowodu z dokumentów dotyczących jej stanu zdrowia. Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie.
Sąd zauważa, że A.K. podniosła w skardze, że nie zaskarżyła do Sądu orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2018 r. oraz że nie została pouczona o tym prawie (na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. nie zażądała uzupełnienia decyzji). Ta okoliczność nie ma jednak znaczenia w niniejszym postępowaniu, zainicjowanym jej skargą na rozkaz personalny Szefa Agencji Wywiadu z [...] kwietnia 2019 r. o zwolnieniu skarżącej ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Należy wyjaśnić, że w orzecznictwie sądowym wypracowanym na gruncie art. 112 k.p.a. przyjmuje się, że brak pouczenia o przysługującym środku zaskarżenia należy traktować na równi z błędnym pouczeniem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 633/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 234/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Go 374/19). Błędne pouczenie (w tym brak w ogóle pouczenia) co do prawa, trybu i terminu złożenia przysługujących środków prawnych jest wadą prawną, która nie może powodować dla strony negatywnych konsekwencji i która może uzasadniać podjęcie kroków prawnych w celu wzruszenia takiej decyzji.
Z przedstawionych powodów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło