II SA/Wa 1497/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Protokolant ref. staż. Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego oddala skargę Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], którą to decyzją odmówił B. G. przyznania emerytury specjalnej. W uzasadnieniu stwierdził, iż przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach, zdarzeniach losowych, wybitnych zasługach w jakieś dziedzinie np. kultury lub sportu. Wskazał, iż w niniejszej sprawie B. G., reprezentowana przez S. O., wnosiła o przyznanie emerytury specjalnej, uzasadniając swoje żądanie brakiem możliwości kontynuowania zatrudnienia z uwagi na stan zdrowia, to jest licznych chorób ([...], [...]). Odmawiając przyznania wnioskowanego świadczenia organ podał, że B. G., ur. dnia [...] lutego 1959 r., decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. odmówił prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, gdyż na podstawie przeprowadzonego badania, Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. uznała, iż nie jest ona niezdolna do pracy. Wskazał, że Pani G. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwójką dzieci: D., ur. w 1989 r., studentem II roku Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w N. oraz K., ur. w 1995 r., uczennicą gimnazjum. Ustalił, że rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wnioskodawczyni oraz z zasiłków celowych, zamieszkuje w budynku jednorodzinnym własnościowym. Wnioskodawczyni zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę na stanowisku [...] z wynagrodzeniem miesięcznym 1.531,32 zł brutto. Mąż wnioskodawczyni mieszka w innej miejscowości, dzieci utrzymują z nim kontakt. Dokonując oceny zasadności wniosku organ stwierdził, że przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych sytuacja bytowa wnioskodawcy brana jest pod uwagę, jednak nie stanowi jedynego kryterium przyznawania tych świadczeń. Odmawiając przyznania wnioskowanego świadczenia uznał, że w sprawie nie zaistniał szczególny przypadek, uzasadniający jego przyznanie w oparciu o przepis cyt. wyżej art. 82 ust.1 ustawy. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi B. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu, skarżąca ponownie podniosła argumenty dotyczące stanu zdrowia, które utrudniają jej wykonywanie pracy zarobkowej. Wskazywała na trudną sytuację materialną podkreślając, że koszty utrzymania rodziny przekraczają jej możliwości zarobkowe. W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko, iż w rozpatrywanej sprawie nie miał miejsca szczególny przypadek uzasadniający przyznanie emerytury w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną decyzji, wydanej w niniejszej sprawie stanowi art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu Prezes Rady Ministrów, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Użyte w cytowanym przepisie określenie "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem niedookreślonym, którego znaczenie ustalane jest w toku wykładni, a jego konkretyzacja w indywidualnych przypadkach należy do sfery uznania organów administracji. Decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd w sytuacji stwierdzenia, iż została wydana z naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniu można mówić wtedy, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Indywidualne przypadki muszą być analizowane zgodnie z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika konieczność zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do właściwego zastosowania przepisu prawa. W ocenie Sądu, w postępowaniu administracyjnym prawidłowo zebrano i oceniono materiał dowodowy. Ustalono warunki bytowe, materialne rodziny oraz sytuację zdrowotną skarżącej. Podkreślić należy, iż organ związany był oceną stanu zdrowia skarżącej orzeczeniem Komisji Lekarskiej z dnia [...] sierpnia 2009 r., która stwierdziła, że skarżąca nie jest niezdolna do pracy. Treść tego orzeczenia oznacza, że na dzień wydania tego orzeczenia skarżącą uznana została za osobę zdolną do pracy. Wyjaśnić też należy, iż w sytuacji pogorszenia stanu zdrowia, pozostając w zatrudnieniu, pracując na podstawie umowy o pracę, skarżącej będą przysługiwały świadczenia ustawowe. Zgodzić należy się ze skarżącą, że jej wynagrodzenie na stanowisku [...] w wysokości miesięcznej – 1.531,32 zł brutto, nawet z zasiłkami celowymi, nie jest kwotą wystarczającą na utrzymanie całej rodziny. Wskazać jednak należy, iż zgodnie z obowiązującym prawem kosztami utrzymania dzieci obciążeni są oboje rodzice, co oznacza, że ojciec dzieci winien łożyć na ich utrzymanie. Fakt, iż ojciec dzieci od kilkunastu lat nie zamieszkuje z rodziną nie oznacza, że zwolniony został z obowiązku partycypowania w kosztach ich utrzymania. Skoro dzieci od dłuższego czasu zamieszkują przy skarżącej, winna ona na ich rzecz domagać się świadczeń alimentacyjnych od ojca dzieci. Zgodnie z obowiązującą wykładnią art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przyznanie emerytury specjalnej jest możliwe tylko w przypadku zaistnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Mogą go uzasadniać szczególne zdarzenia losowe lub szczególne zasługi. Oceniając zaistnienie przesłanek do przyznania emerytury specjalnej nie można pominąć trudnej sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny, ale stanowi ona jedną z dwóch kumulatywnie wymaganych przesłanek przyznania świadczenia specjalnego. Prezentowaną wykładnię potwierdza uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 października 2006 r. (sygn. P 38/05), w którym Trybunał stwierdził, iż dla przyznania świadczenia specjalnego, konieczne jest wystąpienie dwóch przesłanek, tj. szczególnych zasług wnioskodawcy w jakiejś dziedzinie bądź szczególnych zdarzeń losowych oraz jego złej sytuacji materialnej. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, w kontekście ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzić należy, iż skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania emerytury specjalnej. Podnoszone przez nią okoliczności - choroby, wydatki na leczenie, samotne wychowywanie dzieci - potwierdzają jej trudną sytuację bytową, ale nie są wystarczające do przyznania świadczenia specjalnego. Mając powyższe na uwadze uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.