II SA/Wa 1497/16

WyrokWSA w Warszawie2017-04-27

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Danuta Kania, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która została już poddana kontroli sądowej, a sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która została już poddana kontroli sądowej, a sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję. Prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe, co wyłącza możliwość ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy przez organ administracji publicznej w trybie stwierdzenia nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący R.J. domagał się stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Głównego Straży Granicznej z 2003 r. o zwolnieniu go ze służby, który został utrzymany w mocy decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2003 r. Po wcześniejszych odmowach wszczęcia postępowania, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z sierpnia 2016 r. ponownie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa przy wydaniu rozkazu i decyzji, wskazując m.in. na niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących zwolnienia ze służby w związku z nabyciem prawa do emerytury. Skarżący kwestionował również wyrok WSA z 2004 r., który oddalił jego wcześniejszą skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Ewa Marcinkowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi R.J. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej jako Komendant Główny SG) z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w sprawie zwolnienia R. J. ze służby. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, iż Komendant Główny SG rozkazem personalnym z dnia [...] września 2003 r. nr [...] zwolnił R. J. ze służby w Straży Granicznej na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] uchylił zaskarżoną przez funkcjonariusza decyzję w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, ustalił nowy termin zwolnienia ze służby na dzień [...] listopada 2003 r. oraz w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja ta podlegała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 lipca 2004 r. sygn. akt II SA 4784/03 oddalił skargę R. J. R. J. w dniu [...] listopada 2011 r. złożył do Komendanta Głównego SG wniosek w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2003 r. oraz utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego Komendanta Głównego SG z dnia [...] września 2003 r. w sprawie zwolnienia ze służby. Postępowanie to zostało zakończone ostatecznym postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], odmawiającym wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Pismem z dnia [...] lutego 2016 r., sprecyzowanym w dniu [...] marca 2016 r., R. J. ponownie wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2003 r. oraz utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego Komendanta Głównego SG z dnia [...] września 2003 r. w sprawie zwolnienia ze służby. W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2003 r. oraz utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego Komendanta Głównego SG z dnia [...] września 2003 r. w sprawie zwolnienia ze służby. W następstwie rozpatrzenia kolejnego wniosku strony z dnia [...] czerwca 2016 r., sprecyzowanego pismem z dnia [...] lipca 2016 r., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., na podstawie art. 61a § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] września 2003 r. w sprawie zwolnienia ze służby. R. J. złożył do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. Organ nie stwierdził podstaw do uwzględnienia wniesionego środka zaskarżenia i rozstrzygnięciem z dnia [...] sierpnia 2016 r. postanowił jak na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia organ nadzorczy podniósł, iż na wstępnym etapie badania dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzorczego, prowadzonego w trybie przewidzianym przez art. 156 § 1 k.p.a., niezbędne jest każdorazowo ustalenie dopuszczalności jego wszczęcia na podstawie art. 61 k.p.a. W sytuacji gdy organ administracji publicznej uzna zasadność zastosowania art. 61a § 1 k.p.a., kwestie merytoryczne nie mogą być przedmiotem oceny organu i w postanowieniu wydanym w tym trybie organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Bowiem, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, co wynika wprost z treści art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z utrwalonym poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marea 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1127/11). W analizowanym przypadku, wobec dokonania przez sąd administracyjny oceny prawidłowości decyzji o zwolnieniu ze służby R. J. i wydania orzeczenia stwierdzającego, że odpowiada ona prawu, organ administracji publicznej nie mógł ponownie poddawać tej decyzji kontroli pod względem jej zgodności z prawem. Byłaby to niedopuszczalna ingerencja w prawomocne orzeczenie sądu. Ewentualne wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania i wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiotowej sprawie doprowadziłoby w konsekwencji do wydania decyzji podlegającej unieważnieniu na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 8 lipca 1999 r. sygn. akt IV SA 2152/97 – publik. Lex 47902; wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1534/10). Organ podkreślił, iż na skutek odmowy wszczęcia postępowania, nie prowadził postępowania administracyjnego i nie rozstrzygał sprawy co do jej istoty. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61 § 1a k.p.a. organ nie mógł formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym (vide: wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 999/14). Postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2016 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez R. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] lipca 2016 r., ze względu na odmowę wszczęcia postępowania nadzorczego, podczas gdy rozkaz personalny Komendanta Głównego SG z dnia [...] września 2003 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Straży Granicznej jest dotknięty wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (został wydany z rażącym naruszenie prawa) w zw. z art.157 § 1 k.p.a. oraz art. 45 pkt 2 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej, pozwalającym zwolnić funkcjonariusza ze służby w związku z nabyciem prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 letniego stażu służby. W ocenie skarżącego, Komendant Główny SG wydając przedmiotowy rozkaz o zwolnieniu ze służby naruszył art. 47 pkt 1 i art. 45 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że orzeczenie komisji lekarskiej rozpoznające "osobowość prawidłową lub nieprawidłową" nie dyskwalifikowało posiadanych kwalifikacji zawodowych inżyniera dowódcy w specjalności WOP (magister z dziedziny Straży Granicznej) do pełnienia służy w Straży Granicznej. Skarżący legitymował się 25 letnim okresem służby, nie został z niej dyscyplinarnie zwolniony, ani też nie zgłosił pisemnego wystąpienia z tej służby, jak też nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądowym zakazującym wykonywania zawodu funkcjonariusza publicznego. Wobec powyższego należy przyjąć, iż niewłaściwie organ Straży Granicznej ustali termin zwolnienia ze służby w SG, naruszając przy tym art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nadto decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2003 r., utrzymująca w mocy rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby w SG, jest dotknięta wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem została wydana z obejściem art. 45 pkt 2 ust 4 ustawy o Straży Granicznej w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. i 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a rażące naruszenie prawa polegało m.in. na nieuwzględnieniu posiadanych przez skarżącego kwalifikacji zawodowych (wyuczonego zawodu funkcjonariusza). Skarżący wniósł o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2004 r. sygn. akt II SA 4784/03, bowiem Sądu podając ustne motywy rozstrzygnięcia stwierdził, iż skarżący nie zgłosił się na badania zlecone przez Okręgowa Komisję Lekarską przy MSW. Zdaniem skarżącego, Komendant Główny SG zwolnił go ze służby stałej przed upływem 30 letniego stażu w tej służbie. Wobec tego rażąco naruszył prawo - art. 45 pkt 2 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej (mówiący o nabyciu prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 letniego stażu służby). Powyższa regulacja powinna być zastosowana z urzędu, a nie na wniosek, co wiąże się z obejściem prawa przez organ i wydaniem decyzji zwolnieniowej z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zarówno decyzję o zwolnieniu ze służby jak i utrzymującą ją decyzję Ministra "otrzymał po terminie" i z tego względu również w sprawie ma zastosowanie art. 157 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem skarżącego, mając na względzie art. 275 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2004 r. sygn. akt II SA 4784/03 powinien zostać uchylony, bowiem Sąd błędnie zinterpretował przepisy i bezzasadnie oddalił skargę. Naruszył przy tym art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej. Reasumując skarżący stwierdził, iż zaskarżone, jak i poprzedzające je postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2004 r. sygn. akt II SA 4784/03 powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, bowiem rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby w SG jest dotknięty wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W sprawie tej przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż skarżący miał 25 lat służby w SG, a nie 30, a orzeczenia komisji lekarskich nie miały wpływu na posiadane przez niego kwalifikacje zawodowe. Zatem orzeczenia lekarskie nie wiązały w żaden sposób Komendanta Głównego SG i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wdrożenia procedury zwolnienia ze służby stałej. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania nadzorczego podając, że decyzje wskazane przez wnioskodawcę, jako wydane z rażącym naruszeniem prawa, zostały już podane kontroli sądowej, która nie tylko nie wykazała naruszenia prawa w postaci kwalifikowanej, ale i naruszenia, które pozwalałoby na ich uchylenie. Na wstępie trzeba podnieść, że podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak i poprzedzającego go rozstrzygnięcia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jakkolwiek ustawodawca nie zdefiniował wprost pojęcia "innych uzasadnionych przyczyn, których wystąpienie uniemożliwia wszczęcie postępowania", jednakże pozostawienie otwartego katalogu tychże pozwala organowi na indywidualną ocenę konkretnych okoliczności jako pozwalających lub też nie na przeprowadzenie wnioskowanego postępowania. Mimo wielości potencjalnych okoliczności (przyczyn) jakie mogą być brane pod uwagę przy ocenie formalnych przesłanek wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 61a k.p.a. orzecznictwo sądowe wypracowało jednolite stanowisko względem jednej z nich, jaka zresztą wystąpiła w niniejszej sprawie, a mianowicie gdy wystąpiono z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, która podlegała kontroli sądowej stwierdzającej jej zgodność z prawem. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2004 r. sygn. akt II SA 4784/03 wywołuje skutki, o których mowa w treści art. 170 p.p.s.a. W myśl tego przepisu prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Brzmienie tego przepisu musiało zatem uwarunkować treść rozstrzygnięcia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Wynikająca z unormowania art. 170 p.p.s.a. prawomocność materialna, co do zasady, zamyka organom administracji publicznej oraz podmiotom posiadającym legitymację do uruchomienia nadzwyczajnego postępowania przed tymi organami możliwość stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Brak związania zarzutami i granicami skargi, o którym mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. oznacza z kolei, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miał nie tylko prawo, ale i obowiązek badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Jeżeli zatem Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, obowiązany był z urzędu wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, gdyż nie był związany granicami skargi, należy przyjąć, iż Sąd ten dokonał kontroli decyzji również pod kątem istnienia wad kwalifikowanych. A skoro skarga na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2003 r., utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Głównego SG z dnia [...] września 2003 r. (za wyjątkiem terminu zwolnienia ze służby), została oddalona, to uprawnione jest twierdzenie, że zaskarżona decyzja była wolna od wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Tym samym należy przyjąć, iż ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym został wydany, a zasięgiem jego oddziaływania objęte zostało również przyszłe postępowanie administracyjne. W konsekwencji, skoro wyrok ten nie został skutecznie zakwestionowany skargą kasacyjną i stał się prawomocny, to organy administracji publicznej są nim związane, co wyłącza możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zarzuty podniesione w skardze należy uznać za nieuzasadnione, mimo że autor skargi próbuje dowieść, że okoliczności, na które powołuje się we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zwolnieniowej nie zostały rozważone przy rozpoznawaniu sprawy o sygn. akt II SA 4784/03 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Jest to pogląd błędny, bowiem skarżący zarzuca organom prowadzącym postępowanie o zwolnienie funkcjonariusza ze służby w SG z rażącym naruszeniem przepisów ustawy pragmatycznej, a to właśnie sądowa kontrola interpretacji i zastosowania przepisów materialnoprawnych, będących podstawą wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w SG, legła u podstaw oddalenia skargi wyrokiem z dnia 13 lipca 2004 r. sygn. akt II SA 4784/03. Sąd ten w swym orzeczeniu m.in. stwierdził, iż "przesłanka z art. 45 § 1 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej została w niniejszej sprawie spełniona, co wynika z orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej przy [...] Oddziale Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] maja 2003 r., która po rozpoznaniu u skarżącego nieprawidłowej osobowości stwierdziła, że z uwagi na rozpoznane schorzenie jest on trwale niezdolny do służby w Straży Granicznej". Jak wskazano w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09 nie zawsze wyrok oddalający skargę na kwestionowaną decyzję automatycznie stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Możliwa jest bowiem sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, np. fakt uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy Sądu o istotnych dla wyniku postępowania okolicznościach sprawy spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku, prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania złożonego do organu administracji żądania. W niniejszej sprawie jednak taka sytuacja nie zachodzi. Tym samym nie zaistniały okoliczności, które w świetle powołanej uchwały pozwalałaby na odstąpienie od zasady, że wyrok oddalający skargę na decyzję wydaną w trybie zwykłym stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Niewątpliwie zatem pozostawanie w obrocie prawnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2004 r. sygn. akt II SA 4784/03 uniemożliwia wszczęcie nowego postępowania zmierzającego do weryfikacji decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie obligatoryjnej przesłanki z art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej. Informacyjnie należy wskazać skarżącemu, iż w oparciu o przepisu p.p.s.a. - Działu VII Wznowienie postępowania - można żądać wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem, jednakże wznowienie takiego postępowania może nastąpić tylko na żądanie uprawnionego podmiotu. Ustawodawca nie dopuszcza wznowienia postępowania sądowego z urzędu. Z tych też względów Sąd w niniejszym postępowaniu nie mógł poddać weryfikacji powyższego wyroku z dnia 13 lipca 2004 r., co zdaje się postulować strona skarżąca. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło