II SA/Wa 1499/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-20

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Andrzej Góraj, Andrzej Kołodziej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku, gdy wnioskodawca był orzeczony jako częściowo niezdolny do pracy, a nie całkowicie niezdolny do pracy, co stanowi jedną z przesłanek przyznania takiego świadczenia?
Ratio decidendi
Organ rentowy prawidłowo odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku, ponieważ wnioskodawca nie spełnił jednej z trzech kumulatywnych przesłanek określonych w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wnioskodawca był orzeczony jako częściowo niezdolny do pracy, a nie całkowicie niezdolny do pracy, co wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Stan faktyczny
K. O. złożył wniosek o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, który został odmówiony przez Prezesa ZUS. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezesa ZUS w wyniku odwołania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów ustawy o emeryturach i rentach oraz K.p.a., wskazując m.in. na okres, w którym był uznany za całkowicie niezdolnego do pracy i złożony wówczas wniosek o rentę w drodze wyjątku, który nie został rozpoznany. Sąd oddalił skargę, uznając, że wnioskodawca nie spełnił przesłanek do przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr.), Andrzej Kołodziej, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Decyzją z [...] czerwca 2014 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z [...] kwietnia 2014 r. odmawiającą przyznania K. O. świadczenia w drodze wyjątku. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że strona, na 50 lat życia, posiada udokumentowanych 20 lat, 1 miesiąc i 15 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Powyższe, w ocenie organu, wskazuje na to, że okres pozostawania strony w ubezpieczeniu nie jest adekwatny do jej wieku. Wobec strony nie była zaś orzeczona całkowita niezdolność do pracy. Organ podkreślił również, iż Komisja Lekarska ZUS, orzeczeniem z [...] kwietnia 2014 r., ustaliła, że wnioskodawca jest jedynie częściowo niezdolny do pracy od 1 września 2012 r. do 31 października 2015 r. Od powyższej decyzji skargę do tutejszego Sądu wywiódł K. O., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając organowi naruszenie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, art. 7, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 140 K.p.a. W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że w okresie od 23 sierpnia 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r. była uznana za całkowicie niezdolnego do pracy, oraz że w tym okresie złożyła wniosek o przyznanie renty w drodze wyjątku, który to wniosek nie został rozpoznany. Dodatkowo wnioskodawca przybliżył stan swojego zdrowia, a także sytuację materialną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę uznać należy za niezasadną. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem, skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, poprzez pryzmat art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.). Wyżej przytoczony przepis formułuje trzy przesłanki, których łączne spełnienie determinuje możliwość otrzymania świadczenia w drodze wyjątku. Przesłankami tymi są: - brak uprawnień do uzyskania emerytury lub renty, - niemożliwość podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, spowodowana całkowitą niezdolnością do pracy lub wiekiem, - brak niezbędnych środków utrzymania. Podkreślić wyraźnie należy, iż powyższe okoliczności muszą występować łącznie, aby możliwym było przyznanie świadczenia wyjątkowego. Brak występowania którejkolwiek z powyższych przesłanek uniemożliwia zaś pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie omawianego świadczenia. Ponadto uwypuklenia wymaga fakt, że wyżej powołane przesłanki muszą występować łącznie w dniu wydawania decyzji administracyjnej, aby możliwym było uwzględnienie badanego wniosku. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną było to, iż wnioskodawca jest człowiekiem pięćdziesięcioletnim, oraz to, że na dzień wydawania skarżonych niniejszą skargą rozstrzygnięć, była wobec niego orzeczona jedynie częściowa niezdolność do pracy. Powyższe świadczy więc o tym, że organ prawidłowo przyjął brak spełnienia przez wnioskodawcę drugiej z ww. przesłanek z przepisu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tj. niemożliwości podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, spowodowanej całkowitą niezdolnością do pracy lub wiekiem. Orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy jest bowiem równoznaczne ze stwierdzeniem, że osoba posiadająca taką ograniczoną możliwość pracy, jest formalnie zdolna do podjęcia zatrudnienia. Orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z [...] kwietnia 2014 r. organ wydający skarżoną decyzję był zaś związany i nie mógł czynić innych ustaleń w oderwaniu od realiów wynikających z tego orzeczenia. Ponadto fakt, że skarżący ukończył dopiero 50 lat życia sprawia, że nie może też zostać uznany za niezdolnego do pracy z uwagi na wiek. W myśl bowiem art. 24 ust. 1 pkt 1b ppkt 20 omawianej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wiek emerytalny dla mężczyzn urodzonych po dniu 30 września 1953 r. wynosi 67 lat. Powyższe okoliczności świadczą więc niezbicie o tym, że skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do omawianego świadczenia. Fakt niespełnienia jednej z przesłanek opisanych w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, eliminuje wnioskodawcę z grona potencjalnych beneficjentów tego unormowania. W takim stanie sprawy, wszelkie pozostałe argumenty, podnoszone zarówno przez organ (nieadekwatność okresów zatrudnienia do wieku), jak i przez skarżącego (trudna sytuacja materialna, czy zły stan zdrowia), nie mają wpływu na poprawność skarżonej decyzji. W realiach faktycznych sprawy nawet bowiem występowanie podnoszonych okoliczności nie mogłoby doprowadzić do przyznania spornego świadczenia. Na marginesie należy dodatkowo podnieść, że tutejszy Sąd może badać tylko skarżoną decyzję. Nie posiada więc możliwości zajmowania się innymi postępowaniami dotyczącymi strony, w tym m.in. podnoszoną w skardze kwestią nierozpoznania pierwotnego wniosku strony o przyznanie renty w drodze wyjątku. W tym stanie sprawy, uznając iż skarżona decyzja jest poprawna, a organ nie dopuścił się zarzucanych w skardze naruszeń prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło