II SA/Wa 1501/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Danuta Kania Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. O. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Anny Mierzejewskiej od udziału w sprawie ze skargi C. O. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych postanawia oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Anny Mierzejewskiej. Wyrokiem z dnia 22 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1501/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. O. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych. C. O. pismem z dnia 30 marca 2016 r. wniósł o zmianę składu sędziowskiego, wskazując przyjęcie przez Sąd w uzasadnieniu wyroku błędnych w ocenie skarżącego, ustaleń faktycznych. Pismem z dnia 4 kwietnia 2016 r. skarżący został wezwany do sprecyzowania pisma z dnia 30 marca 2016 r., poprzez wskazanie, czy stanowi on wniosek o wyłączenie sędziów – jeżeli tak, poinformowano skarżącego, że powinien wskazać z imienia i nazwiska sędziów, o wyłączenie których wnosi oraz uprawdopodobnić okoliczności wskazane w art. 20 § 1 i § 2 p.p.s.a. Pismem z dnia 18 kwietnia 2016 r. skarżący doprecyzował wniosek, wskazując że wnosi o wyłączenie sędziego WSA Anny Mierzejewskiej z postępowania w sprawie. W ocenie skarżącego sędzia Anna Mierzejewska nie jest w stanie bezstronnie orzekać w sprawie. Przyczyna pojawiła się wraz z doręczeniem uzasadnienia wyroku. Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Anna Mierzejewska w dniu 10 maja 2016 r. oświadczyła, że nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyłączające ją z mocy samej ustawy do orzekania w sprawie. Ponadto sędzia Anna Mierzejewska oświadczyła, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3). Zgodnie z art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis ten zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie tego przepisu powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony (vide: postanowienie NSA z dnia 15 września 2008 r., sygn. akt II FZ 397/08, Lex nr 493907). Podane przez skarżącego przyczyny mające w ocenie strony, przemawiać za wyłączeniem sędziego stanowią w istocie kwestionowanie wyroku, którym Sąd oddalił skargę. Kwestionowanie ustaleń faktycznych możliwe jest w drodze skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Niepodzielanie przez skarżącego stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniu wyroku nie stanowi o braku bezstronności sędziego w sprawie. Subiektywne przekonanie skarżącego w tym zakresie oparte na przedstawionych przez stronę przesłankach – nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego w sprawie. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (zob. postanowienie NSA z dnia 20 maja 2014 r., I OZ 342/14, CBOSA). Nadto sędzia Anna Mierzejewska złożyła w dniu 10 maja 2016 r. oświadczenie pozwalające przyjąć, że nie istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jej bezstronności. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.