II SA/Wa 1502/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Asesorzy WSA Janusz Walawski, Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Joanna Cygan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2006 r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - oddala skargę - Minister Finansów działając na podstawie art. 157 § 3 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z roku 2000 Nr 98 poz. 1071 ze zm.) postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że Pani K. T. w piśmie z dnia [...] lutego 2004 r., powołując się na art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia ww. postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2005 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie nieważności pisma Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] maja 2001 r. Jednak zdaniem organu w postępowaniu administracyjnym wydawanie postanowień unormowane jest w rozdziale 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy art. 126 k.p.a., zawarte w przywołanym rozdziale, jednoznacznie stanowią, iż możliwość zastosowania przepisów art. 156-159 k.p.a., dotyczących instytucji prawnej stwierdzenia nieważności - istnieje jedynie w odniesieniu do postanowień, od których przysługuje zażalenie. Minister Finansów podkreślił, że postanowienie, którego dotyczy wniosek Pani K. T. o stwierdzenie nieważności, wydane zostało na podstawie art. 134 k.p.a. Na mocy tego postanowienia stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Minister podkreślił, że zdanie drugie tego artykułu jednoznacznie zaś stanowi, iż takie postanowienie jest ostateczne, co oznacza, iż nie przysługuje na nie zażalenie. Tak, więc zdaniem organu z wyłączeniem na mocy art. 126 k.p.a tego rodzaju postanowień z nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności należało na podstawie art. 157 § 1 k.p.a. odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowego postanowienia. W dniu [...] marca 2005 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła Pani K. T.. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w świetle przepisu art. 126 k.p.a. zastosowanie przepisów o stwierdzeniu nieważności dotyczy jedynie tych postanowień, od których przysługuje zażalenie. Natomiast od postanowień wydanych na podstawie art. 134 k.p.a. taka możliwość nie przysługuje, a zatem w sprawie należało odmówić wszczęcia postępowania, gdyż skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2005 r. wydanego na podstawie art. 134 k.p.a. W dniu [...] czerwca 2006 r. skargę na powyższe postanowienie wniosła Pani K. T. Zdaniem skarżącej normy prawa procesowego wskazują, iż w przypadku postanowień należy odpowiednio stosować przepisy dotyczące decyzji, a zatem także te dotyczące nadzwyczajnych trybów postępowania. Nadto skarżąca wskazała, iż całe postępowanie prowadzone w sprawie jest bezprzedmiotowe, bowiem dotyczy zagadnień nie rozstrzyganych przez decyzję administracyjną. W odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 157 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności postanowienia następuje w drodze postanowienia. Jednak organ może wydać takie orzeczenie tylko gdy w ramach postępowania wstępnego dojdzie do wniosku, że w sprawie nie zachodzą przesłanki podmiotowe lub przedmiotowe. Do przesłanek podmiotowych należeć będą m.in. brak legitymacji do udziału w postępowaniu lub brak zdolności do czynności prawnych po stronie osoby wnoszącej o stwierdzenie nieważności danego aktu prawnego.( por. A. Matan Komentarz do art. 157 Kodeksu postępowania administracyjnego. Lex). Natomiast do przesłanek przedmiotowych należeć będą takie, które wskazują, że w ogóle wszczęcie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest niedopuszczalne np. wtedy gdy ustawa nie przewiduje możliwości wzruszenia danego aktu prawnego w nadzwyczajnym trybie. Należy dodać, że w ramach postępowania wstępnego organ nie ocenia występowania przesłanek stwierdzenia nieważności, ale jedynie dokonuje oceny możliwości wszczęcia postępowania w trybie art. 156 i następnych K.p.a. W rozpatrywanej sprawie Minister Finansów również nie dokonywał oceny istnienia w sprawie przesłanek nieważności postanowienia, ale po przeprowadzeniu wstępnych ustaleń wydał na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. postanowienie dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...]. Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...]. Postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], którego stwierdzenia nieważności żądała skarżąca stwierdzało uchybienie wniesienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podstawą wydania takiego postanowienia jest art. 134 k.p.a. wedle którego postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia środka odwoławczego są ostateczne, a zatem nie przysługuje od nich środek odwoławczy. Zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie. Przepis ten wskazuje, więc, że "odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów art. 145-152 oraz art. 156-159 do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oznacza dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawach zakończonych takimi postanowieniami oraz stwierdzenia ich nieważności" ( M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Zakamycze 2002 s. 583). Tak więc nie jest możliwe stosowanie nadzwyczajnych środków wzruszenia postanowień wydanych w toku postępowania administracyjnego w stosunku do postanowień, od których nie przysługuje zażalenie. Dotyczy to więc postanowień wydanych na podstawie art. 134 k.p.a. Minister Finansów zastosował zatem w sposób prawidłowy przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji