II SA/Wa 1503/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-01
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Eugeniusz Wasilewski, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił udostępnienia informacji o osobie na podstawie ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, jeśli w zasobie archiwalnym nie odnaleziono stosownych dokumentów?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmawia udostępnienia informacji, jeśli w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej nie odnaleziono dokumentów dotyczących wskazanej osoby. W takiej sytuacji organ nie ma możliwości udostępnienia informacji, a postępowanie nie może zostać umorzone, chyba że wnioskodawca sam cofnie wniosek lub umrze. Sąd administracyjny nie ma podstaw do podważenia twierdzenia organu o braku dokumentów, jeśli zostało ono poparte wielokierunkową kwerendą archiwalną.Stan faktyczny
C. K. złożył wniosek o udostępnienie informacji zawartych w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa dotyczących sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wnioskodawca domagał się również wyłączenia pracownika IPN, K. K., od realizacji wniosku z powodu braku zaufania. Organ I instancji odmówił udostępnienia informacji, wskazując na brak dokumentów w zasobie IPN. Prezes IPN utrzymał decyzję w mocy. C. K. zaskarżył decyzję Prezesa IPN do WSA w Warszawie, zarzucając nierzetelność organu i niewyłączenie pracownika. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Iwona Maciejuk (spr.), Protokolant starszy referent Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2016 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji zawartych w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa oddala skargę.
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2014 r. C.K. zwrócił
się, na podstawie art. 25 ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
o udostępnienie informacji zawartych w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, znajdujących się w zasobie Instytutu Pamięci Narodowej, dotyczących B. A. - sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Do wniosku dołączył pismo z dnia [...] sierpnia 2014 r., w którym wniósł
o wyłączenie K. K. od realizacji wniosku. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że przy realizacji innego jego wniosku K. K. nie przekazał wszystkich informacji będących w posiadaniu IPN.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor Oddziału IPN
w [...] odmówił wyłączenia K. K. - pracownika Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w [...] z postępowania dotyczącego realizacji wniosku C.K. z dnia [...] sierpnia 2014 r. o udzielenie informacji, o których mowa w art. 22 ustawy lustracyjnej. W uzasadnieniu organ podał,
że wskazane przez wnioskodawcę okoliczności nie znajdują się wśród przesłanek wyłączenia pracownika opisanych w art. 24 § 1 K.p.a. Organ pouczył stronę,
że postanowienie może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.
Pismem z dnia [...] września 2014 r. C. K. złożył odwołanie od powyższego postanowienia.
W odpowiedzi Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów
w [...] wystosowało pismo z dnia [...] września 2014 r. C. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na pismo Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w [...] z dnia [...] września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia
14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1889/14 odrzucił skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 lutego 2015 r. sygn. akt
II SA/Wa 1889/14 odrzucił skargę kasacyjną C. K. na postanowienie WSA
w Warszawie z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1889/14.
Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w [...] decyzją nr [...]
z dnia [...] maja 2015 r., na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ujawnianiu informacji
o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, odmówił udostępnienia C. K. informacji zawartych
w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, dotyczących B. A.
ze względu na fakt, iż w zasobie Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu brak dokumentów organów bezpieczeństwa państwa dotyczących w/w osoby. Organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kwerendy ustalono, iż w zasobie archiwalnym IPN- [...] brak dokumentów organów bezpieczeństwa państwa dotyczących B.A.
C. K. wniósł do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej odwołanie od wymienionej decyzji zarzucając, że podane informacje są niewiarygodne. Skarżący podniósł, że K. K., który sporządził decyzję nie ujawnił raportu [...] ze śledztwa przeprowadzonego w sprawie zamordowania dziadka oraz zataił przed nim fakt prowadzenia śledztwa przez IPN też w sprawie zamordowania dziadka. Skarżący wskazał, że podjęta przez próba wyłączenia K. K. od realizacji wniosku zakończyła się niepowodzeniem.
Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., na podstawie
art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 7 ustawy lustracyjnej każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji zawartych w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, znajdujących się w Instytucie Pamięci Narodowej, dotyczących Prezesa i wiceprezesów Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przepis ten stosuje się do osób, które wyraziły zgodę na kandydowanie lub zgodę na objęcie ww. funkcji (art. 22 ust. 2). Stosownie do art. 27 ust. 1 tej ustawy, organ odmawia udostępnienia informacji w przypadku, gdy udostępnienie informacji nie jest możliwe, a także gdy złożony wniosek odnosi się do informacji zawartych w dokumentach niedotyczących osoby, o której mowa w art. 22.
Prezes Instytutu wskazał, że udostępnienie informacji było niemożliwe
ze względu na brak żądanych dokumentów w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej. Słusznie zatem organ I instancji wydał decyzję o odmowie udostępnienia dokumentów.
Organ wskazał, że akta administracyjne sprawy potwierdzają, iż w celu realizacji wniosku C. K. z dnia [...] sierpnia 2014 r. została przeprowadzona wielokierunkowa kwerenda archiwalna. Zapytania o dokumenty dotyczące B. A. zostały skierowane do Wydziału Informacji i Sprawdzeń w [...], Referatu Informacji i Sprawdzeń [...] w [...] i [...] oraz przeprowadzono kwerendę w Cyfrowym Archiwum IPN. Otrzymane po przeprowadzeniu kwerendy archiwalnej odpowiedzi jednoznacznie potwierdzają, że nie odnaleziono żadnych dokumentów organów bezpieczeństwa państwa dotyczących B. A.
Organ stwierdził, że zarzut ukrywania informacji przez referenta sprawy oraz nierzetelnej realizacji wniosku przez organ I instancji nie znalazł potwierdzenia w aktach sprawy.
Prezes Instytutu wskazał też, że dokumenty organów bezpieczeństwa państwa dotyczące między innymi B. A. były poszukiwane w innej kwerendzie archiwalnej przeprowadzanej w związku z realizacją przez Instytut Pamięci Narodowej postanowień art. 23 ust. 1 ustawy lustracyjnej. Informacje o wynikach kwerendy zostały opublikowane na stronie internetowej Instytutu Pamięci Narodowej w katalogu Biura Lustracyjnego nazwanym katalogiem osób publicznych. Przy nazwisku B. A.znajduje się informacja o braku w archiwum dokumentów jej dotyczących.
Z tych względów organ uznał, że brak jest podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących niewyłączenia z postępowania pracownika – K. K. organ po przywołaniu treści art. 24 k.p.a. stwierdził,
że nie zaistniała żadna podstawa wyłączenia tego pracownika. Prezes IPN wskazał,
że zarzuty rzekomego nieujawnienia informacji o śmierci dziadka strony dotyczyły postępowania prowadzonego na inny wniosek i nie mają nic wspólnego
z postępowaniem o udostępnienie informacji na podstawie art. 25 ustawy lustracyjnej. W związku z tym, że C. K. składa do Instytutu Pamięci Narodowej wiele wniosków, nie jest możliwe wyłączenie K. K. od ich realizacji bez wyraźnych powodów.
Decyzja Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. stała się przedmiotem skargi C.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego
i materialnego z uwagi na fakt niewyłączenia z postępowania K. K.,
w stosunku do którego stracił zaufanie wobec nie udostępnienia przez tego pracownika w innej sprawie dokumentów będących w posiadaniu IPN. W ocenie skarżącego
w decyzji nie odniesiono się do zarzutów stawianych wymienionemu pracownikowi. Skarżący zarzucił, że stanowisko organu, co do braku dokumentów dotyczących wskazanej przez niego osoby jest mało wiarygodne. Podniósł, że Prezes IPN powinien przekazać wniosek do innych organów celem poszukiwania dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wniósł o jej oddalenie, powołując dotychczasowe ustalenia. Dodatkowo wskazał, że IPN nie podał w decyzji, czy istniały dokumenty organów bezpieczeństwa państwa dotyczące B. A. i czy zostały zniszczone przed przekazaniem do IPN, gdyż nie dysponuje takimi informacjami.
Nie odnaleziono także w archiwum IPN protokołów świadczących
o brakowaniu/niszczeniu przez organy bezpieczeństwa państwa takich dokumentów.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 1 marca 2016 r. pełnomocnik skarżącego, adwokat ustanowiony z urzędu wniósł
o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji oraz przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
W ocenie Sądu, organy nie naruszyły w tej sprawie ani przepisów prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1388), każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji zawartych w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, znajdujących się w Instytucie Pamięci Narodowej, dotyczących Prezesa i wiceprezesów Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 25 ust. 1 tej ustawy, informacje, o których mowa w art. 22, udostępnia się na wniosek złożony w formie pisemnej, skierowany do dyrektora oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby, której dotyczą informacje.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 powołanej ustawy, udostępnienie informacji następuje poprzez umożliwienie wnioskodawcy zapoznania się z treścią dokumentów będących nośnikami takich informacji. Stosownie zaś do art. 27 ust. 1 ustawy, organ odmawia udostępnienia informacji w przypadku, gdy udostępnienie informacji nie jest możliwe,
a także gdy złożony wniosek odnosi się do informacji zawartych w dokumentach niedotyczących osoby, o której mowa w art. 22.
Zarówno z akt sprawy, jak i z treści decyzji wynika, że organy przeprowadziły wielokierunkową kwerendę w zasobach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. W jej wyniku nie odnaleziono informacji na temat B. A. sędziego NSA. Z tego względu brak było możliwości udostępnienia skarżącemu przez IPN informacji dotyczących wskazanej osoby.
Zarzut skarżącego, że stanowisko Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu co do braku dokumentów jest niewiarygodne, nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi. Sąd administracyjny nie ma podstaw do podważenia twierdzenia organu. Z akt sprawy wynika, że organ poszukiwał interesujących skarżącego informacji, jednakże takich nie odnaleziono
w zasobach archiwalnych Instytutu. Organ nie miał zatem możliwości udostępnienia informacji i prawidłowo zastosował przepis art. 27 ust. 1 ustawy o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990. Sąd wskazuje przy tym, iż prawidłowe jest rozstrzygnięcie organu o odmowie udostępnienia - w takiej sytuacji – informacji. Umorzenie postępowania następuje bowiem, zgodnie z art. 27 ust. 3 tej ustawy, wyłącznie w przypadku cofnięcia wniosku przez wnioskodawcę lub śmierci wnioskodawcy.
Wskazania wymaga także, iż organ nie miał podstaw, aby wniosek strony wystosowany na podstawie art. 25 ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów przekazać do innych organów, czy poszukiwać wnioskowanych przez stronę informacji w innych organach. Powołana ustawa stanowi bowiem o zasadach i trybie ujawniania informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa oraz treści tych dokumentów, znajdujących się w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
Nie jest zasadny zarzut nie odniesienia się przez organ do argumentów strony
w zakresie żądania wyłączenia pracownika – K. K. Z akt sprawy wynika,
że wniosek strony w tym przedmiocie rozstał rozpatrzony w procesowej formie postanowienia Dyrektora Oddziału IPN w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., którym odmówiono wyłączenia wymienionej osoby z postępowania.
W ocenie Sądu, postanowienie to nie narusza prawa. Wnioskodawca żądanie wyłączenia pracownika oparł na wskazaniu, że K. K. w innej sprawie
nie przekazał mu wszystkich informacji, w posiadaniu których był IPN. Zasadnie organ stwierdził, że powyższe nie stanowi przesłanki wyłączenia wymienionej w art. 24 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U.
z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. Trafnie stwierdził także, iż podana przyczyna żądania wyłączenia nie stanowi okoliczności wymienionej w art. 24 § 3 k.p.a., zgodnie
z którym bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.
Istotą specyficznego odnoszenia się danego pracownika do określonej sprawy jest jego osobiste zainteresowanie w określonym sposobie załatwienia sprawy.
Z okoliczności podniesionych przez stronę nie wynika, aby taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Kwestia zaufania, czy braku zaufania strony do pracownika oparta na wskazanej przez wnioskodawcę przyczynie nie stanowi okoliczności, która może wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Strona nie wskazała zaś innych zdarzeń, które uprawdopodobniałyby istnienie okoliczności mogących wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło