II SA/Wa 1505/07
WyrokWSA w Warszawie2008-04-23
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Eugeniusz Wasilewski, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, wydawana w trybie uznaniowym na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, może zostać wydana osobie, która posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, mimo trudnej sytuacji mieszkaniowej żołnierzy zawodowych?Ratio decidendi
Decyzja o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, wydawana na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, ma charakter uznaniowy i nie jest obligatoryjna. Sądowa kontrola takiej decyzji jest ograniczona do badania jej na cechy dowolności. W sytuacji, gdy wnioskodawca posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (np. jest właścicielem domu i gospodarstwa rolnego), a jednocześnie występuje trudna sytuacja mieszkaniowa żołnierzy zawodowych, organ prawidłowo odmawia wydania takiej decyzji, gdyż interes żołnierzy zawodowych góruje nad interesem jednostki, która nie wywodzi się z tej grupy i ma gdzie zamieszkać.Stan faktyczny
H. S. złożyła wniosek o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, powołując się na art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Organ I instancji odmówił, wskazując, że wnioskodawczyni jest właścicielką nieruchomości i gospodarstwa rolnego, a sytuacja nie ma charakteru wyjątkowego. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter decyzji i pierwszeństwo potrzeb żołnierzy zawodowych. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując trudną sytuacją rodzinną i faktycznym brakiem możliwości zamieszkania w posiadanym domu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1. oddala skargę 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata G. R. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych tytułem należnego podatku od towarów i usług - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2007 r. H. S. zwróciła się do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. o wydanie, w trybie art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w K., przy ul. [...].
Po rozpoznaniu powyższego wniosku, Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] odmówił H. S. wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż wnioskodawczyni jest właścicielką nieruchomości oraz gospodarstwa rolnego na terenie gminy S. we wsi C. Gospodarstwo to zostało dobrowolnie wydzierżawione do dnia [...] sierpnia 2016 r., a dom jest zamieszkiwany przez matkę H. S.
Organ zaznaczył, iż z konstrukcji cytowanego wyżej przepisu wynika, że wyjątkowość sytuacji strony, obok wymogu wyrażenia zgody przez Ministra Obrony Narodowej, jest przesłanką konieczną do wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, ale wyłącznie pod warunkiem występowania w danej miejscowości wolnego zasobu mieszkaniowego, gdyż zasób Agencji przeznaczony jest tylko na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych. W jego ocenie sytuacja H. S. nie ma charakteru wyjątkowego, który pozwalałby na wydanie takiej decyzji. Wskazał, iż zainteresowana posiada gospodarstwo rolne i dom, w którym, gdyby chciała, mogłaby zamieszkać.
Organ stwierdził ponadto, iż strona ubiega się o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, z którego w dniu [...] lipca 2006 r. została wyeksmitowana (dług, który pozostał wynosił [...] zł), zaś lokal ten został już przydzielony żołnierzowi zawodowemu, co w związku z utrzymującą się w miejscowości K. trudną sytuacją mieszkaniową takich żołnierzy, dodatkowo przemawia za brakiem możliwości wydania pozytywnej dla wnioskodawczyni decyzji.
W odwołaniu, skierowanym do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, H. S. zarzuciła powyższej decyzji naruszenie art. 29 ustawy zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Stwierdziła, iż w jej przypadku występuje wyjątkowa sytuacja do przyznania prawa zamieszkiwania we wskazanym lub ewentualnie innym lokalu mieszkalnym.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, w pełni podzielając zawartą tam argumentację. Podkreślił, iż decyzje wydawane we wnioskowanym trybie mają charakter uznaniowy, a pozytywne rozstrzygnięcie wniosku uzależnione jest przede wszystkim od faktycznych możliwości Agencji oraz faktu istnienia po stronie osoby zainteresowanej elementu wyjątkowości sytuacji. H. S. jest właścicielką nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym oraz gospodarstwa rolnego, zatem nie ulega wątpliwości, że wraz z rodziną posiada możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Organ wskazał również, iż niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych górują nad oczekiwaniami innych osób w tym zakresie i bezwzględnie uniemożliwiają wydanie wnioskodawczyni decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w trybie art. 29 cytowanej ustawy.
Na powyższą decyzję H. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wskazała na trudną sytuację swojej rodziny, która uzasadnia, jej zdaniem, przyznanie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Stwierdziła, iż jest wprawdzie właścicielką domu w C., jednak nie ma to wpływu na jej faktyczną sytuację lokalową, zaś z lokalu znajdującego się przy ul. [...] w K. została wyeksmitowana w związku z zadłużeniem, spowodowanym przez jej byłego męża. Dodała również, że według jej wiedzy w zasobach Wojskowej Agencji Mieszkaniowej znajdują się jeszcze wolne mieszkania.
W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2008 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z treścią art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej.
Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż wydanie takiej decyzji nie jest obligatoryjne. Z użytego sformułowania "może wydać" wynika, iż podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ decyzyjny posiada swobodę działania i możliwości wyboru określonego załatwienia sprawy. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest zatem ograniczona. Sąd może badać tylko, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ w sposób prawidłowy dokonał niezbędnych ustaleń i nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
W świetle art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP sytuacją wyjątkową będzie taka, która świadczy o braku możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez osobę we własnym zakresie.
W niniejszej sprawie Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. prawidłowo stwierdził, że H. S. posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego we wsi C. na terenie gminy S. oraz nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym, który, jak wynika z akt sprawy, jest wykończony i nadaje się do zamieszkiwania. Nie można zatem w tym przypadku mówić o braku możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez zainteresowaną we własnym zakresie.
Ze znajdującego się w aktach administracyjnych pisma Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. z dnia [...] maja 2007 r. wynika, iż w miejscowości K. od lat utrzymuje się wyjątkowo trudna sytuacja mieszkaniowa żołnierzy zawodowych. Sąd podziela stanowisko organu, że ustawowym obowiązkiem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest realizacja uprawnień żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową. Zatem w pierwszej kolejności na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP uprawnieni do lokalu są żołnierze zawodowi. Kiedy potrzeby mieszkaniowe osób uprawnionych na gruncie tej ustawy nie są zaspokojone, to interes tej formacji z pewnością góruje nad interesem jednostki, która dodatkowo z tej grupy się nie wywodzi i ma gdzie zamieszkać.
W ocenie Sądu zarzuty podniesione w skardze nie podważają dokonanych w sprawie ustaleń organu, wskazujących, iż sytuacja H. S. nie ma charakteru wyjątkowego. Podniesione argumenty dotyczą de facto ułatwień w życiu skarżącej i nie dają podstaw do przyznania jej prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w wyroku.
O wynagrodzeniu z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło