II SA/Wa 1505/15

Starszy Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną z urzędu w sprawie ze skargi R. D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie umowy najmu lokalu mieszkalnego p o s t a n a w i a odmówić przyznania wynagrodzenia ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W następstwie wydanego przez referendarza sądowego postanowienia z dnia 18 grudnia 2015 r. (k-50) adwokat A. W. została wyznaczona pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego (k- 59). Skutkiem powyższego w dniu 4 maja 2016 r., przewodniczący składu orzekającego po zamknięciu rozprawy poinformował adwokata A. W., że wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne zostanie rozpoznany przez referendarza sądowego na posiedzeniu niejawnym. W następstwie powyższego zarządzeniem z dnia 4 maja 2016 r. sprawę o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy przedstawiono referendarzowi sądowemu. Rozpoznając wniosek na wstępie stwierdzić należy, iż stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokata określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. Nr 461 j.t.). Uwzględniono przy tym treść § 22 i § 23 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801). Z przepisów tych wynika, że chociaż niniejsze - nowe - rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., to jednak w sprawach wszczętych i niezakończonych przed tą datą co ma miejsce w niniejszej sprawie), stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Podkreślenia wymaga również to, że stosownie do § 20 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W orzecznictwie podkreśla się, że, aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, co pozwala w istocie określić wysokość tego wynagrodzenia. Brak oświadczenia w przedstawionym brzmieniu nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45-48 p.p.s.a. Oświadczenie że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 390/08 Lex nr 493827). W rozpoznawanej sprawie w aktach brak jest przedmiotowego oświadczenia, jak również brak jest wniosku pełnomocnika z urzędu o przyznanie pomocy prawnej za czynności podjęte w sprawie. W szczególności w protokole rozprawy z dnia 4 maja 2016 r., zapisano, iż pełnomocnik skarżącego nie składa żadnych wniosków formalnych. Należy więc przyjąć, iż adwokat A. W. nie złożyła wniosku o zasądzenie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, jak również nie złożyła oświadczenia czy koszty te zostały przez stronę opłacone w jakikolwiek sposób. Podkreślić należy, że zwrot kosztów postępowania przysługuje jedynie na wniosek zgłaszany do czasu zamknięcia rozprawy. Także przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy wymaga stosownego wniosku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 129/06 Lex nr 257145). Z uwagi na to, że w sprawie o zasądzenie kosztów pomocy prawnej nie spełniono wskazanych wyżej przesłanek formalnych, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.