II SA/Wa 1506/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung, Andrzej Góraj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2016 r. sprawy ze skargi D. M. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Z. - działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) § 16, 21 ust. 1 i 2, § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.) oraz § 5 i 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013) - wydała w dniu [...] grudnia 2014 r. projekt orzeczenia oznaczony numerem [...] w sprawie zdolności D. M. do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wedle treści projektu badany uznany został za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej oraz zaliczony do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. Komisja stwierdziła, że schorzeniem powodującym niezdolność do służby jest - stosownie do § 70 pkt 5 załącznika nr 1 wskazanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. – zespół paranoidalny. Natomiast schorzeniem współistniejącym jest utrata zdolności żucia w 12 %. Sporządzony projekt został przekazany wraz z pozostałą dokumentacją do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., która na posiedzeniu w dniu [...] lutego 2015 r. nie zatwierdziła przedmiotowego projektu. W powyższym posiedzeniu Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. uczestniczył m.in. [...] lek. B. E. W dniu [...] marca 2015r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Z. uznała badanego za trwale niezdolnego do służby wojskowej z uwagi na ustalone schorzenie – zespół paranoidalny. Od powyższego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Z. D. M. złożył odwołanie. Orzeczeniem z dnia [...] lipca 2015 r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W składzie w/w komisji rozpoznającej odwołanie D. M. uczestniczył m.in. [...] lek. B. E.. Zdaniem CWKL istniejąca dokumentacja orzecznicza uzasadnia w pełni rozpoznanie ujęte w punkcie pierwszym skarżonego orzeczenia oraz określoną na jej podstawie kategorię zdrowia. D. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podważając powyższe orzeczenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o zdolności do zawodowej służby wojskowej. Skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. a także poprzedzającego go orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Z. Decyzji II instancji skarżący zarzucił naruszenie: - art.107 par.3, 7, 8, 9, 10 par.1, 15, 24 par.1 pkt.5 i 136 par.1 K.p.a. - § 25 ust. 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. W uzasadnieniu strona rozwinęła powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W., wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w postępowaniu przed Centralną Wojskową Komisją Lekarską w W. doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skoro, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie, a orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją, to w postępowaniu mającym za przedmiot ustalenie takiej zdolności orzekające organy mają obowiązek stosować wszystkie ogólne zasady postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne winno być zatem prowadzone w zgodzie z wyrażoną w art. 7 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, zasadą prawdy obiektywnej oraz z unormowaną w art. 9 kpa zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych. Realizacji tych dwóch zasad służy m.in. instytucja wyłączenia pracownika (przepisy art. 24 – 27 kpa). Z akt administracyjnych wynika natomiast, iż Centralna Wojskowa Komisja Lekarska dopuściła się naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa, a w konsekwencji całe postępowanie odwoławcze dotknięte zostało kwalifikowaną wadą. Stosownie bowiem do art. 24 § 1 pkt 5 kpa, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Natomiast w myśl art. 26 § 1 kpa, w przypadku wyłączenia pracownika jego bezpośredni przełożony wyznacza innego pracownika do prowadzenia sprawy, przy czym, jak stanowi z kolei przepis art. 24 § 4 kpa, wyłączony pracownik powinien podejmować tylko czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron. Wolą ustawodawcy, wyrażoną w przepisie art. 27 § 1 kpa, w przypadkach określonych w art. 24 § 1 kpa, wyłączeniu podlega również członek organu kolegialnego. Wyłączenie pracownika, jako czynność procesowa rozstrzygająca o udziale konkretnego pracownika w postępowaniu w indywidualnie oznaczonej sprawie, następuje w formie postanowienia (art. 123 § 1 i § 2 kpa). Taką też formę procesową ma postanowienie o wyznaczeniu innego pracownika do prowadzenia sprawy. Obydwa postanowienia wydawane są kolejno po sobie (por. J. Borkowski (w:) J. Borkowski, B. Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, 12. wyd., s.146, teza 16). Odnosząc treść powołanego przepisu do skontrolowanych przez Sąd działań organów administracji należy w sposób jednoznaczny stwierdzić, że w postępowaniu prowadzonym przez organ II instancji Centralną Wojskową Komisję Lekarską w W. orzekał pracownik tego organu, który uprzednio brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia. [...]. lek. B. E. brał udział w postępowaniu prowadzonym przez RWKL w Z. w ramach instytucji uregulowanej w § 26 wyżej wskazanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. Zgodnie bowiem z treścią § 26 ust. 1 rozporządzenia, projekt orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej ustalającego: 1) trwałą lub czasową niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz związek lub brak związku choroby lub ułomności z taką służbą, 2) związek lub brak związku śmierci z zawodową służbą wojskową – przewodniczący wojskowej komisji lekarskiej przesyła wraz z pozostałą dokumentacją do wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia. Wedle treści § 26 ust. 2, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. W przypadku zatwierdzenia projektu orzeczenia przez wojskową komisję lekarską wyższego stopnia wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie w brzmieniu zatwierdzonego projektu (§ 26 ust. 3 rozporządzenia). Przepisem § 26 rozporządzenia prawodawca wprowadził do postępowania prowadzonego przez wojskowe komisje lekarskie szczególny rodzaj współdziałania organów – współdziałania podobnego do instytucji współdziałania przyjętej przez ustawodawcę na gruncie przepisu art. 106 kpa. Nie jest to jednak współdziałanie tożsame ze współdziałaniem uregulowanym w art. 106 kpa, gdyż art. 106 kpa nie dotyczy organów powiązanych ze sobą zależnością służbową, pozostających w stosunku nadrzędności i podporządkowania organizacyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt II OSK 776/07, LEX nr 360131). Istotną cechą współdziałania określonego w § 26 rozporządzenia jest okoliczność, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ I instancji bierze także udział organ wyższego stopnia, a udział ten wyraża się w formie zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia projektu orzeczenia organu I instancji. Współdziałanie to polega zatem na współdecydowaniu, w określonych prawem przypadkach, o treści rozstrzygnięcia. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tego rodzaju współdziałanie podlega ograniczeniom przewidzianym w art. 24 kodeksu postępowania administracyjnego, a członkowie wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia - którzy brali udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia poprzez szczególną postać współdziałania zarówno w przypadku zatwierdzenia, jak i niezatwierdzenia projektu orzeczenia rejonowej wojskowej komisji lekarskiej - podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że [...]. Lek B. E. brał udział, w posiedzeniu Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. podczas którego nie doszło do zatwierdzenia projektu orzeczenia RWKL w Z. a także naruszając art. 24 kpa orzekał również jako członek Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. w postępowaniu odwoławczym od decyzji wydanej wskutek niezatwierdzenia decyzji wcześniejszej . Stwierdzone naruszenie prawa stanowi zatem podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 kpa, a jak wynika z treści przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wystąpienie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zobowiązuje sąd administracyjny do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego orzeczenia bez konieczności badania, czy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. także T. Woś (w:) "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", pod red. T. Wosia, wyd. 4., Warszawa 2011, str. 665, teza 19). Z powodu stwierdzonego kwalifikowanego naruszenia prawa procesowego, rozpatrywanie pozostałych sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego byłoby przedwczesne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji zobowiązany będzie do podjęcia czynności procesowych, o których mowa w art. 26 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności rozpoznawanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 kpa orzekł, jak w sentencji wyroku.