II SA/Wa 151/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. ustanowić dla D. G. adwokata, 2. zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie adwokata dla D. G. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych, a do takich należy sprawa zakończona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1324/05, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Koszty sądowe obejmują zarówno opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) jak i zwrot wydatków (art. 211 w zw. z art. 212 § 1 powołanej ustawy). Na mocy art. 239 pkt 1 lit. d ppsa skarżący z mocy prawa nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jak i sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym również w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego, o którym mowa wyżej. Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. d ppsa, orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 powołanej wyżej ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje z żoną oraz dwoma małoletnimi synami. Wskazał że rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącego w wysokości 2251,69 zł brutto miesięcznie oraz zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci w wysokości 112 zł (z kopii załączonej decyzji wynika, że zasiłek rodzinny przyznany został dzieciom do dnia 31 sierpnia 2008 r.). Żona przebywa na bezpłatnym urlopie wychowawczym. Podał, że czynsz wynosi 625 zł miesięcznie. Oświadczył, że ani on, ani żona i dzieci żadnego majątku nie posiadają. Do wniosku skarżący załączył upomnienie organu z dnia 4 czerwca 2008 r. stanowiące wezwanie do uregulowania należności w wysokości 20701,52 zł. Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Przez prawo do sądu należy przy tym rozumieć nie tylko prawo samego dostępu do sądu, tj. uruchomienia postępowania przed sądem ale również prawo do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna rodziny jest trudna. Dochód na osobę w gospodarstwie domowym wynosi około 600 zł brutto miesięcznie, co przy uwzględnieniu stałych wydatków związanych z korzystaniem z lokalu mieszkalnego, w tym koniecznych opłat za energię elektryczną i gaz, a także kosztów związanych z nauką starszego syna w gimnazjum i wydatkami na najmniejsze dziecko, z pewnością nie pozwala na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w pkt. 2 i pkt. 3 postanowienia.