II SA/Wa 151/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Anna Mierzejewska Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu dziennego oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] maja 2012 r. A. L. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych o stwierdzenie nieważności, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, rozkazu dziennego nr [...] Dowódcy [...] z dnia [...] sierpnia 1990 r. Wskazał, iż rozkaz ten został wydany z rażącym naruszeniem art. 24 ust. 2 i art. 55 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania rozkazu i wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe bez jego zgody i w czasie przebywania na zwolnieniu lekarskim. Ponadto zarzucił, iż z naruszeniem art. 109 § 1 k.p.a. rozkaz ten nie został mu doręczony. Postanowieniem nr [...]z dnia [...] października 2012 r. Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 61a w zw. z art. 144, art. 157, art. 268a k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia podano, iż Minister Spraw Wewnętrznych został z dniem 1 stycznia 2002 r. pozbawiony uprawnień organu wojskowego, właściwego w sprawach wynikających ze stosunku służbowego żołnierzy zawodowych. Organem tym – właściwym do rozstrzygania po dniu 31 grudnia 2001 r. wystąpień żołnierzy zawodowych dotyczących służby w jednostkach wojskowych wcześniej podporządkowanych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych – jest Minister Obrony Narodowej i podległe mu organy wojskowe. Organ wskazał, że rozkaz dzienny Dowódcy [...] nr [...] (pkt [...] lit. [...]) z dnia [...] sierpnia 1990 r. nie był – na gruncie obowiązujących w tym zakresie przepisów wojskowej ustawy pragmatycznej w brzmieniu obowiązującym do dnia 8 grudnia 1991 r., jak również i po tej dacie – decyzją administracyjną w rozumieniu obowiązujących wówczas przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 104 (Dz. U. z 1980 r. nr 9, poz. 26). Na podstawie art. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 24 maja 1990 r. zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 34, poz. 201), z dniem 27 maja 1990 r. z Kodeksu tego zostały skreślone pkt 1-3 § 2 art. 3, w myśl których to przepisów, Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosowało się do postępowań w sprawach powszechnego obowiązku obrony, należących do właściwości wojskowych organów administracji państwowej oraz dyscyplinarnych. Nie oznacza to jednak, że z dniem 27 maja 1990 r. do postępowań w sprawach należących do właściwości wojskowych organów administracji państwowej zastosowanie mają przepisy k.p.a. Rozstrzygające w tej kwestii pozostają przepisy wojskowej ustawy pragmatycznej (Dz. U. z 1970 r. nr 16, poz. 134). Do przepisów tych dodany został – przez art. 2 pkt 70 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 113, poz. 491) – obowiązujący od dnia 9 grudnia 1991 r. art. 79a ust. 1, który stanowił, iż od decyzji wydanych przez organy wojskowe w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy (kandydat na żołnierza zawodowego) mógł wnieść, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia mu decyzji, odwołanie do organu wojskowego wyższego stopnia, a także skargę do sądu administracyjnego – na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Niezależnie od powyższego, organ podniósł należy, iż rozkaz dzienny Dowódcy [...] nr [...] (pkt [...] lit. [...]) z dnia [...] sierpnia 1990 r., jako czynność materialno-techniczna został wydany jedynie do celów ewidencyjnych, porządkowych, dla właściwego funkcjonowania jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił zawodową służbę wojskową. Jego charakter jest deklaratoryjny (potwierdzający istniejący stan), a nie konstytutywny (tworzący nowy stan prawny). Mając to na uwadze, stwierdził, że również w dacie złożenia wniosku przez stronę o stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozkazu dziennego, tj. w dniu [...] maja 2012 r., rozkaz ten nie może zostać zakwalifikowany jako decyzja w rozumieniu aktualnie obowiązujących w tej materii przepisów prawa (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) Zgodnie z wyrażonym w doktrynie i orzecznictwie poglądem okoliczność, że w służbach zmilitaryzowanych akty administracyjne bywają nieraz nazywane rozkazami jest bez znaczenia, gdyż o tym, czy dany akt administracyjny jest decyzją administracyjną decyduje jego treść, a nie jego nazwa (por. postanowienie SN z dnia 9 kwietnia 1992 r., sygn. akt III ARN 17/92). Tym samym rozkaz dzienny Dowódcy [...] nr [...] (pkt [...] lit. [...]) z dnia [...] sierpnia 1990 r. nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a., co powoduje, że wniosek o stwierdzenie jego nieważności jest bezprzedmiotowy. Takie rozstrzygnięcie zgodne jest ze stanowiskiem zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2008 r. (sygn. akt II OSK 2042/06), w którym Sąd uznał, że postępowanie może być bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych – gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej. Dlatego też w myśl art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy żądanie strony zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Pismem z dnia [...] października 2012 r. A. L. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym powtórzył argumentację przedstawioną we wniosku o stwierdzenie nieważności rozkazu dziennego. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ ponownie przeprowadził analizę przepisów obowiązujących w dacie wydania kwestionowanego rozkazu i podtrzymał stanowisko, iż rozkaz dzienny nr [...] (pkt [...] ilt. [...]) z dnia [...] sierpnia 1990 r. nie był – na gruncie obowiązujących do dnia 8 grudnia 1991 r., jak również i po tej dacie – decyzją administracyjną w rozumieniu obowiązujących wówczas przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. L. podtrzymał swoje dotychczasowe zarzuty dotyczące zwłaszcza skutków wydanego rozkazu. Podniósł, iż został zdegradowany o cztery grupy uposażeniowe. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga analizowana w tak zakreślonej kognicji sądu administracyjnego, nie zawiera uzasadnionych podstaw. Przede wszystkim zauważyć należy, iż rozkaz dzienny nr [...] z dnia [...] sierpnia 1990 r. dotyczył wyznaczenia skarżącego na stanowisko [...], do czasu załatwienia spraw związanych z przeniesieniem do innej jednostki wojskowej lub zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Zatem stwierdzenie skarżącego, iż wydanie tego rozkazu przełożyło się na krzywdzące go skutki prawne, gdyż został zdegradowany o cztery grupy uposażeniowe, nie znajduje potwierdzenia w sprawie. Zasadnie organ wskazuje, że tym rozstrzygnięciem, które kształtowało nowe prawa i obowiązki skarżącego, był rozkaz personalny nr [...] Dowódcy [...] z dnia [...] sierpnia 1990 r., którym A. L. został zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska i wyznaczony na stanowisko [...], etat [...]. Natomiast rozkaz dzienny nr [...] stwierdzał tylko fakt wyznaczenia żołnierza na stanowisko [...], a tym samym miał on charakter deklaratoryjny. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, iż rozkaz dzienny dowódcy jednostki wojskowej jest dokumentem sporządzonym na podstawie wewnętrznych przepisów wojskowych, ma zatem jeszcze niższą rangę niż rozkaz personalny dla celów ewidencyjnych wydany na podstawie przepisów ustawy pragmatycznej. Rozkaz dzienny dowódcy jednostki wojskowej nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i nie przysługują od niego środki zaskarżenia przewidziane w k.p.a. Trafnie organ przyjął, iż kwestionowany rozkaz dzienny nr [...] (pkt [...] lit. [...]) z dnia [...] sierpnia 1990 r. nie był – na gruncie obowiązujących w tym zakresie przepisów wojskowej ustawy pragmatycznej w brzmieniu obowiązującym do dnia 8 grudnia 1991 r., jak również i po tej dacie – decyzją administracyjną w rozumieniu obowiązujących również przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w konsekwencji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia jego nieważności. Prawidłowo bowiem uznał, że wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności odnosi się do takiej formy działania organu, do której nie ma zastosowania instytucja stwierdzenia nieważności. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.