II SA/Wa 1510/18

WyrokWSA w Warszawie2019-10-22

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Łukasz Krzycki, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz jego wyrównanie, naliczone w 1990 roku, uległo przedawnieniu, jeśli pierwsze pisemne żądanie wypłaty zostało złożone w 2014 roku?
Ratio decidendi
Roszczenie o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz jego wyrównanie, naliczone w 1990 roku, uległo przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia jego wymagalności, tj. od 21 grudnia 1990 roku. Brak wykazania przez skarżącego wyjątkowych okoliczności uzasadniających opóźnienie w dochodzeniu roszczenia oraz brak podjęcia czynności przed właściwym organem w terminie 3 lat od wymagalności świadczenia, skutkuje oddaleniem skargi.
Stan faktyczny
Skarżący, były funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, żądał wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy z 1990 roku oraz jego wyrównania i odsetek. Organ pierwszej instancji odmówił wypłaty, powołując się na przedawnienie roszczenia. Po uchyleniu decyzji przez KGP i WSA, organ ponownie odmówił wypłaty ekwiwalentu, uznając roszczenie za przedawnione, a postępowanie w zakresie odsetek umorzył jako bezprzedmiotowe. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o Policji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant referent stażysta Adrianna Siniarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy z tytułu zwolnienia ze służby oddala skargę I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. B. M. (zwany dalej: "Skarżącym") pismem z [...] czerwca 2014r. zażądał m.in. wypłaty: ekwiwalentu za 32 dni niewykorzystanego w 1990r. urlopu wypoczynkowego z tytułu zwolnienia ze służby [...] lipca 1990r. oraz wyrównania ww. ekwiwalentu oraz odsetek naliczonych na dzień wypłaty od ww. żądań. Skarżący od [...] kwietnia 1968r. pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej, z której został zwolniony [...] lipca 1990r. na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 31 lipca 1985r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. Nr 38, poz. 181, zwanej dalej: "u.s.f.SBiMO."), co potwierdza zestawienie okresów nieprzerwanej służby zaliczonej do wysługi lat dla wypłaty odprawy funkcjonariusza zwolnionego ze służby w Policji. W karcie zwolnienia z [...] lipca 1990r. znajduje się adnotacja mówiąca o tym, że Skarżącego zwolniono [...] lipca 1990r. zgodnie z zarządzeniem nr [...] z [...].07.1990r., na podstawie art. 16 ust. 2pkt 4 u.s.f.SBiMO. 2. Komendant [...] Policji (zwany dalej: "K[...]P") decyzją z [...] września 2014r. nr [...], po rozpatrzenia ww. wniosku, odmówił Skarżącemu wypłaty ww. należności z tytułu zwolnienia ze służby z [...] lipca 1990r. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2011r. Nr 287, poz. 1687, ze zm., zwana dalej: "u.P.") roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Ww. roszczenie stało się wymagalne z dniem zwolnienia ze służby – [...] lipca 1990r. Upływ terminu przedawnienia stanowi przesłankę materialno-prawną, która powoduje, że uprawnionemu nie przysługuje już roszczenie z tytułu prawa do uposażenia, czy innych należności pieniężnych. Na podstawie zapisu w kartotece uposażenia ustalono, że Skarżącemu naliczono m.in. nagrodę roczną z tytułu zwolnienia ze służby. 3. Komendant Główny Policji (zwany dalej: "KGP") decyzją z [...] listopada 2017r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego uchylił ww. decyzję K[...]P z [...] września 2014r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 marca 2018r. sygn. akt II SA/Wa 2054/17 w wyniku sprzeciwu Skarżącego uchylił ww. decyzję KGP, wskazując, że kwestia przedawnienia ww. roszczenia ma znaczenie fundamentalne i KGP powinien w postępowaniu odwoławczym ocenić, czy żądanie Skarżącego może być rozpatrywane z uwagi na przedawnienie roszczenia, ewentualnie czy w sprawie zachodzą usprawiedliwione wyjątkowe okoliczności powodujące opóźnienie dochodzenia roszczenia i nieuwzględnienie przedawnienia. 5. K[...]P - przed wydaniem ww. wyroku – [...] lutego 2018r. wydał decyzję nr [...], w której odmówił: - wypłaty ekwiwalentu za 32 dni niewykorzystanego w 1990r. urlopu wypoczynkowego z tytułu zwolnienia ze służby [...] lipca 1990r. oraz wyrównania ww. ekwiwalentu oraz odsetek naliczonych na dzień wypłaty od ww. żądań. W uzasadnieniu wskazano, że K[...]P nie dysponuje dokumentacją potwierdzającą wypłatę Skarżącemu ww. należności lub ich niewypłacenie. W karcie uposażenia znajdują się jedynie naliczenia świadczeń należnych Skarżącemu, a nie ma informacji o wypłacie. Wypłatę należności sporządzano bowiem na listach dodatkowych, które zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami zniszczono [...] lipca 1996r. (protokół brakowania). Roszczenie Skarżącego mogło być dochodzone przez 3 lata - do [...] lipca 1993r., ale Skarżący nie wykazał w tym terminie żadnej inicjatywy. Żądanie Skarżącego w chwili złożenia ww. wniosku było więc przedawnione. Natomiast żądanie Skarżącego w zakresie wypłaty odsetek nie ma uzasadnienia w przepisach prawa, co potwierdził NSA w uchwale z 5 marca 2001r. sygn.. akt OPS 17/00. 6. Skarżący w odwołaniu z19 lutego 2018r.: a) przywołał działania kierowane do K[...]P ([...] D. D.) i Rzecznika Praw Obywatelskich [...] E. L. w odniesieniu do niezgodności szeregu przepisów ustawy z 18 grudnia 1998r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narowowi Polskiemu z przepisami Konstytucji RP; b) wskazał, że pismem z [...] maja 2014r. wystąpił do Wydziału [...] Komendy [...] Policji, na które otrzymał pisemną odpowiedź z [...] czerwca 2014r. o odmowie wypłacenia ww. świadczeń z odsetkami, c) zarzucił, że K[...]P niewłaściwie zastosował art. 107 ust. 1 u.P. i nie uwzględnił ust. 2 i 3 tegoż przepisu, które winny mieć zastosowanie i prowadzić do uznania roszczenia, d) wniósł o zmianę decyzji i spowodowanie wypłacenia należności. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu i przywołał fakty z przebiegu służby, wskazujące na stan zdrowia i otrzymane odznaczenia. 7. Skarżący [...] lipca 2018r. zapoznał się z aktami postępowania, nie wniósł uwag i oświadczył, że oczekuje na zakończenie postępowania i wydanie decyzji. 8. KGP - wykonując prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 22 marca 2018r. sygn. akt II SA/Wa 2054/17 wydał [...] lipca 2018r. decyzję, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm., zwana dalej: "k.p.a.") i art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. poz. 935), w której uchylił decyzję K[...]P z [...] lutego 2018r. nr [...] w części orzekającej o odmowie wypłaty ekwiwalentu za 32 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego z tytułu zwolnienia ze służby z dniem [...] lipca 1990r. i o odmowie wypłaty wyrównania ww. ekwiwalentu oraz odmowie wypłaty odsetek naliczonych od dnia wypłaty ww. ekwiwalentu i odmowie wypłaty odsetek naliczonych od dnia wypłaty wyrównania ww. ekwiwalentu i umorzył postępowanie w tym zakresie oraz utrzymał w mocy ww. decyzję K[...]P w części odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu za 32 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego. KGP w uzasadnieniu wskazał, że odwołanie Skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż w nim wskazane. Ww. decyzja K[...]P z [...] lutego 2018r. była przedwczesna. KGP decyzją z [...] listopada 2017r. uchylił decyzję K[...]P z [...] września 2014r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując wytyczne co do kierunków działań przy ponownym rozpatrywaniu żądania Skarżącego. Skoro Skarżący wniósł sprzeciw od ww. decyzji z [...] listopada 2017r., zaś WSA w Warszawie w ww. orzeczeniu uchylił ją, żądanie Skarżącego "wróciło" na etap rozpatrzenia odwołania od decyzji K[...]P z [...] września 2014r. o odmowie wypłacenia ekwiwalentu za 32 dni niewykorzystanego w 1990r. urlopu wypoczynkowego z tytułu zwolnienia ze służby [...] lipca 1990r. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że KGP decyzją z [...] lipca 2018r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję K[...]P z [...] września 2014r. o odmowie wypłaty ww. ekwiwalentu, więc decyzja K[...]P z [...] września 2014r. w tym zakresie stała się ostateczna – [...] lipca 2018r. Skoro decyzja K[...]P z [...] września 2014r. ostatecznie rozstrzygała o odmowie wypłaty ww. ekwiwalentu, zasadne było w tym zakresie uchylenie ww. decyzji K[...]P z [...] lutego 2018r. i umorzenie postępowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W obrocie prawnym nie mogą pozostawać dwie decyzje K[...]P orzekające o tym samym zakresie żądania. Pozostawienie przez KGP w mocy decyzji K[...]P z [...] lutego 2018r. skutkowałoby jej wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. - rozstrzygnięcie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Decyzja K[...]P z [...] lutego 2018r. rozstrzygała ponadto o żądaniu Skarżącego co do wypłaty wyrównania ww. ekwiwalentu i tym w zakresie była prawidłowa. KGP podzielił stanowisko K[...]P i uznał je za prawidłowe, z uwagi na przedawnienie roszczenia. Skarżącego zwolniono ze służby w Milicji Obywatelskiej [...] lipca 1990r., z powodu nabycia prawa do emerytury milicyjnej, z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej - na podstawie art. 16 ust 2 pkt 4 u.s.f.SBiMO. Zgodnie z art. 100 ust. 1 u.s.f.SBiMO. roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami (art. 100 ust. 2 u.s.f.SBiMO.). Zgodnie z art. 100 ust 3 u.s.f.SBiMO. bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa: 1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia, 2) uznanie roszczenia. Obecnie odpowiednikiem ww. przepisu – art. 100 u.s.f.SBiMO. jest art. 107 u.P. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i jego wyrównanie stanowiły świadczenie pieniężne związane ze zwolnieniem ze służby zarówno na gruncie przepisów u.s.f.SBiMO. - obowiązującej w dacie zwolnienia Skarżącego, jak i obecnie obowiązujących przepisów: art. 101 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 107 ust. 1 pkt 2 u.s.f.SBiMO. i art. 108 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 2 u.P. Należało więc do ww. należności zastosować przepisy regulujące kwestię przedawnienia. Żądanie wyrównania wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy można rozpatrywać w kontekście ewentualnej zmiany uposażenia przysługującego policjantowi, bo sposób obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy określono w art. 115a u.P., zgodnie z którym, ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego i za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Roszczenie o wypłatę ekwiwalentu i o jego wyrównanie powinny być w pierwszej kolejności oceniane w kontekście przedawnienia. Przepisy obowiązujące w dniu zwolnienia Skarżącego ze służby i obowiązujące obecnie przewidują, że roszczenie o ekwiwalent za niewykorzystany urlop ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Roszczenie staje się wymagalne z datą, w której uprawniony mógł żądać od właściwego organu realizacji tego świadczenia. Z dokumentacji wynika, że należne Skarżącemu wyrównanie za niewykorzystany urlop naliczono 20 grudnia 1990r., co oznacza, że Skarżący mógł od [...] grudnia 1990r. żądać jego wypłaty. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący przed [...] maja 2014r. (data pisma wniesionego do K[...]P) podjął czynności przed właściwym organem mające na celu dochodzenie lub ustalenie albo zaspokojenie żądanego roszczenia. Podnoszone przez Skarżącego twierdzenia, że podejmował starania w celu wyjaśnienia sprawy, lecz "nikt nie chciał ze mną rozmawiać" nie znalazły odzwierciedlenia w dokumentach zgromadzonych w aktach. Z akt sprawy wynika natomiast, że starania takie Skarżący podjął dopiero [...] maja 2014r., formułując żądanie na piśmie. W związku z tym KGP uznał, iż roszczenie Skarżącego o wypłatę wyrównania ww. ekwiwalentu uległo przedawnieniu [...] grudnia 1993r. Zdaniem KGP w sprawie brak jest okoliczności, które mogłyby stanowić usprawiedliwioną wyjątkowymi okolicznościami przyczynę powodującą opóźnienie w dochodzeniu roszczenia, które mogłoby skutkować nieuwzględnieniem przez organ przedawnienia. KGP, odnosząc się do odmowy wypłaty ustawowych odsetek od ww. należności (ekwiwalentu za 32 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i wyrównania od tego ekwiwalentu) stwierdził, że żądanie Skarżącego z tego zakresu nie ma uzasadnienia w przepisach prawa administracyjnego. Sprawa o odsetki nie jest sprawą administracyjną, której rozpoznanie należy do właściwości organów administracyjnych. Postępowanie administracyjne w tym zakresie nie powinno być wszczęte ani prowadzone, z uwagi na bezprzedmiotowość. Koniecznym stało się więc uchylenie ww. decyzji K[...]P z [...] lutego 2018r. i umorzenie postępowania w tym zakresie, jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. 9. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 sierpnia 2018r. Skarżący wniósł o zmianę ww. decyzji KGP z [...] lipca 2018r. i spowodowanie wypłacenia należności wraz z odsetkami w związku ze zwolnieniem ze służby [...] lipca 1990r. 10. KGP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. 11. Pełnomocnik Skarżącego pismem z 7 sierpnia 2019r. uzupełnił skargę, wnosząc o uchylenie ww. decyzji KGP z [...] lipca 2018r. i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz Skarżącego według norm przepisanych, przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części, zarzucając ww. decyzji naruszenie: a) art. 7 i art. 8 k.p.a. - przez brak wyjaśnienia przyczyn odstąpienia od zastosowania art. 107 § 2 u.P., choć Skarżący podnosił w pismach okoliczności dotyczące jego nienagannego przebiegu służby, w tym otrzymane odznaczenia, a także wskazywał na czynniki uniemożliwiające mu dochodzenie swoich praw we wcześniejszym okresie; b) art 7, art. 75 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 86 k.p.a. przez: - brak podjęcia wszelkich możliwych kroków zmierzających do dokładnego, wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności brak dopuszczenia dowodu z przesłuchania Skarżącego w charakterze strony, gdy zgromadzona w toku postępowania dokumentacja dotycząca wypłaty ww. świadczenia z tytułu zwolnienia ze służby była niepełna i nie dawała podstaw do wydania decyzji administracyjnej; - dokonanie wadliwych, dowolnych ustaleń faktycznych na podstawie niekompletnego materiału dowodowego; - brak dokładnego, wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia czy zaistniały przesłanki faktyczne z art. 107 § 2 u.P.; c) art. 107 § 3 k.p.a. - przez nieprawidłowe i ogólnikowe uzasadnienie decyzji, bez rzeczywistego odniesienia się do powoływanych przez Skarżącego zarzutów, w szczególności brak zbadania z urzędu stanu faktycznego sprawy pod kątem występowania okoliczności wyjątkowych; d) art. 8 k.p.a. - przez niedokonanie wyjaśnienia okoliczności sprawy, niezgromadzenie dowodów, nieuwzględnienie słusznego interesu strony; e) art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. - przez naruszenie zasady przekonywania ze względu na bardzo lakoniczną treść uzasadnienia w zakresie aspektów merytorycznych, bez wskazania przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej, oraz z uwagi na brak szczegółowego wyjaśnienia Stronie przyczyn na jakich oparto decyzję odmowną; f) art. 35 § 2 w zw. z art. 12 § 2 k.p.a. - z uwagi na brak wnikliwego rozpoznania sprawy wymagającej przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, niezebranie dowodów, informacji i wyjaśnień, oraz z uwagi na nadanie zbyt dużego priorytetu postulatowi szybkości postępowania przy rozpoznaniu sprawy przy braku wnikliwego jej rozpatrzenia, bez przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego i oparcie przyczyn odmowy jedynie na zarzucie przedawnienia; g) art. 107 § 1 i 2 u.P. - przez uznanie, że nastąpiło przedawnienie roszczenia przy jednoczesnym przyjęciu, że stało się ono wymagalne 21 grudnia 1990r. i przez zastosowanie instytucji przedawnienia pomimo tego, że okoliczności sprawy uzasadniają odstąpienie od jej zastosowania. Pełnomocnik Skarżącego wniósł ponadto, w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a o rozpoznanie i uwzględnienie przez Sąd także innych uchybień w działaniach organu oraz uchybień, co do treści zaskarżonej decyzji niewskazanych w sposób wyraźny w skardze. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. 2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018r., poz. 2107) i art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, z uwagi wyłącznie na zgodność z prawem wydanych decyzji postanowień czy aktów administracyjnych. Sąd, zgodnie z art. 134 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd stwierdza ponadto, że stosownie do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Warto też wskazać, że zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Sąd, mając na względzie ww. przepisy: art. 153 i art. 170 P.p.s.a., stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie przepisy, o których mowa w art. 153 P.p.s.a. nie uległy zmianie, więc Sąd, który bada legalność zaskarżonej decyzji KGP z [...] lipca 2018r., na mocy ww. przepisu art. 3 § 1 P.p.s.a., jak również KGP wydając ww. decyzję były związane prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 22 marca 2018r. sygn. akt II SA/Wa 2054/17, stosownie do art. 153 i art. 170 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. orzeczeniu o sygn. akt II SA/Wa 2054/17 uchylił decyzję KGP z [...] listopada 2017r., wskazując, że "fundamentalne znaczenia ma kwestia, czy w sprawie nie doszło do przedawnienia roszczenia skarżącego o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy". Sąd przyjął też w ww., prawomocnym wyroku, że "W realiach niniejszej sprawy skarżący już od [...] sierpnia 1990r. mógł żądać wypłaty należnego świadczenia pieniężnego w pełniej wysokości. Pierwsze czynności w sprawie skarżący podjął dopiero w 2014r. Zatem Komendant Główny Policji powinien w postępowaniu odwoławczym ocenić, czy żądanie skarżącego może być rozpatrywane z uwagi na przedawnienie roszczenia, ewentualnie czy w sprawie zachodzą usprawiedliwione wyjątkowe okoliczności powodujące opóźnienie dochodzenia roszczenia i nieuwzględnienie przedawnienia." Dodatkowo Sąd w ww. orzeczeniu wskazał, że "nie zwalnia Komendanta Głównego Policji z wydania orzeczenia na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. także okoliczność, iż organ I instancji w swej decyzji nie zawarł rozstrzygnięcia, co do zasadności żądania przez stronę wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy naliczonego w dniu 20 listopada 1990 r. w kwocie 144 000,00 zł oraz odsetek za zwłokę w wypłacie świadczeń. Trzeba bowiem mieć na uwadze, iż odsetki są świadczeniem ubocznym, zależnym od istnienia i wymagalności długu podstawowego. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 3 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1467/13 (publik. LEX nr 1956414), iż: "Droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie zarezerwował dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym. Mając na uwadze, że ustawa z 1990 r. o Policji nie przewiduje prawa funkcjonariusza do odsetek, a niewypłacenie w terminie uposażenia funkcjonariuszowi Policji stanowi opóźnienie się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uzasadniające na podstawie art. 481 § 1 k.c. żądanie odsetek przed sądem powszechnym, w sprawie właściwy pozostaje ten sąd". Skoro żądanie skarżącego o wypłatę odsetek nie ma oparcia w ustawie o Policji, to nie powinno też być przedmiotem rozstrzygnięcia decyzyjnego." Sąd – rozpoznając sprawę ze skargi na ww. decyzję KGP z [...] lipca 2018r.- wskazuje, że organ odwoławczy, mając na względzie powyższe wskazania WSA w Warszawie, zawarte w prawomocnym wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2054/17, jak również biorąc pod uwagę materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, a przede wszystkim to, że Skarżący przed złożeniem [...] czerwca 2014r. w K[...]P żądania (pismo z [...] maja 2014r.) nie wystąpił pisemnie o wypłatę ww. świadczenia, uznał prawidłowo, że doszło do przedawnienia ww. należności – wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane 32 dni urlopu wypoczynkowego z tytułu zwolnienia Skarżącego ze służby. Okoliczności te mają potwierdzenie zarówno w aktach sprawy, jak również w powołanych przez organ przepisach prawa. Z akt sprawy wynika bowiem, co jest okolicznością niekwestionowaną, że Skarżącego zwolniono ze służby w Milicji Obywatelskiej [...] lipca 1990r., na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 4 u.s.f.SBiMO., z powodu nabycia prawa do emerytury milicyjnej z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Do roszczenia obejmujące żądane przez Skarżącego świadczenie miały zastosowanie przepisy regulujące kwestię ich przedawnienia. Zgodnie z przepisem art. 100 ust. 1 u.s.f.SBiMO, który obowiązywał w dniu zwolnienia Skarżącego ze służby, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Stosownie natomiast do art. 100 ust. 2 u.s.f.SBiMO organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. Zgodnie z art. 100 ust. 3 u.s.f.SBiMO. bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa: 1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia, 2) uznanie roszczenia. Trafne było również przyjęcie przez organ odwoławczy w ww. decyzji, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w roku zwolnienia ze służby, jak również jego wyrównanie stanowiły "inne świadczenie pieniężne" w rozumieniu zarówno art. 101 ust. 1 pkt 6 i art. 107 ust. 2 pkt 2 u.s.f.SBiMO., jak i art. 108 ust. 1 pkt 6 i art. 114 ust. 1 pkt 2 u.P. Sąd stwierdza ponadto, że KGP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazał, że obecnie odpowiednikiem art. 100 u.s.f.SBiMO. jest art. 107 u.P. Zarówno przepis dotychczasowy (art. 100 u.s.f.SBiMO.), jak i obecny (art. 107 u.P.), stanowią, że roszczenie o ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Roszczenie staje się wymagalne z datą, w której uprawniony do określonego świadczenia mógł żądać od właściwego organu realizacji tego roszczenia. Organ odwoławczy trafnie wyjaśnił też Skarżącemu, że skoro wyrównanie za niewykorzystany urlop naliczono 20 grudnia 1990r., więc już od 21 grudnia 1990r. Skarżący mógł żądać od właściwego organu jego wypłaty. Sąd nie znalazł też podstaw do podważenia stanowiska KGP wyrażonego w zaskarżonej decyzji, jak również w ww. prawomocnym wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 2054/17, że Skarżący przed 2014r. nie podejmował czynności w celu ustalenia i zaspokojenia żądanego roszczenia. W rozpoznawanej sprawie Skarżący ponadto w toku postępowania administracyjnego nie powoływał się i nie wykazał wyjątkowych okoliczności, które doprowadziłyby do usprawiedliwionego uchybienia trzyletniego terminu przedawnienia w dochodzeniu ww. roszczeń przed [...] maja 2014r. (data wskazana na wniosku, który wpłynął do K[...]P [...] czerwca 2014r.). Warto też wskazać, że od wymagalności ww. świadczenia, czyli od [...] grudnia 1990r. do [...] maja 2014r. (data wskazana na wniosku, który wpłynął do K[...]P [...] czerwca 2014r.) minęło prawie 24 lata, a mimo to Skarżący nie wskazał żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które mogłyby być uznane za wyjątkowe w rozumieniu art. 100 ust. 2 u.s.f.SBiMO. Twierdzenia Skarżącego, że "nikt nie chciał ze mną rozmawiać" nie znalazły odzwierciedlenia w dokumentach zgromadzonych w aktach. Wprawdzie Skarżący podnosi w piśmie stanowiącym uzupełnienie pierwotnie wniesionej skargi, że podejmował próby kontaktu z odpowiednimi osobami, co do możliwości i sposobu wypłaty żądanego ekwiwalentu, tym niemniej nie ma to odzwierciedlenia w jakichkolwiek dowodach pisemnych. Trudno ponadto zakładać, że funkcjonariusz z wieloletnim doświadczeniem nie wiedział, że należy na piśmie wystąpić z wnioskiem o wypłatę świadczeń, których we właściwym okresie nie otrzymał. Skarżący żądanie na piśmie sformułował dopiero [...] maja 2014r. (data wskazana na wniosku, który wpłynął do K[...]P [...] czerwca 2014r.), co nie mogło być uznane za dochowanie trzyletniego terminu o jakim mowa w art. 100 ust. 1 u.s.f.SBiMO. Organ administracyjny nie uznał ponadto po prawie 24 latach roszczenia Skarżącego, więc nie można uznać, że zaszła w sprawie okoliczność wynikająca z art. 100 ust. 3 u.s.f.SBiMO., jak i w stanowiącym jego odpowiednik art. 107 ust. 3 u.P. Sąd stwierdza ponadto, że podnoszone w uzupełnieniu skargi okoliczności dotyczące przebiegu służby Skarżącego, jak również otrzymane przez Skarżącego odznaczenia, wiążące się z uratowaniem tonącej 5-letniej dziewczynki (medalem "Za Ofiarność i Odwagę"), czy inne odznaczenia ("Za opiekę nad zabytkami" oraz "Brązowego Krzyża Zasługi"), jak również doznane podczas służby poważne kontuzje, które spowodowały nieodwracalne skutki dla zdrowia same w sobie nie wpływają na bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 100 ust. 1 u.s.f.SBiMO, jak i w stanowiącym jego odpowiednik art. 107 ust. 1 u.P., ani nie mogły spowodować uznanie roszczenia po prawie 24 latach od jego wymagalności. Organ odwoławczy nie oceniał ponadto, czy Skarżącemu wypłacono ww. należność w związku ze zwolnieniem ze służby czy też do wypłaty nie doszło. KGP wskazał ponadto, że skoro nie ma dokumentów, należało przyjąć, że Skarżący nie otrzymał tej należności. Okoliczność ta jednak sama w sobie nie powodowała, że roszczenie Skarżącego jest zasadne, albo, że należało je uznać, po bardzo długim czasie (po ok. 24 latach) od jego wymagalności. Sąd stwierdza ponadto, że wbrew zarzutom skargi, KGP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokładnie wyjaśnił dlaczego żądana przez Skarżącego należność uległa przedawnieniu i dlaczego nie zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od zastosowania instytucji przedawnienia. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. art. 7 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 107 § 2 u.P., jak również pozostałe zarzuty skargi: art. 11, art. 12 § 2, art. 35 § 2, art. 75 § 1 i 2, art. 80, art. 86 i art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu nienaganna służba Skarżącego, jak również otrzymane odznaczenia nie mogą być rozpatrywane w kontekście usprawiedliwionej wyjątkowymi okolicznościami przyczyny powodującej opóźnienie w dochodzeniu roszczenia, które mogłoby skutkować nieuwzględnieniem przez organ przedawnienia po około 24 latach od jego wymagalności. Skarżący ponadto ani przed organami ani przed Sądem nie wykazał, że przed datą pisma z [...] maja 2014r., które wpłynęło do K[...]P [...] czerwca 2014r. podjął czynności przed właściwym organem, które mogłyby spowodować ewentualne zastosowanie uznanego przez Skarżącego za naruszony art. 107 § 2 u.P. Należy też wskazać, że wystąpienie przedawnienia w sprawie niweczy potrzebę czynienia pozostałych ustaleń i w tym kontekście wszystkie zarzuty skargi, zarówno procesowe, jak i materialnoprawne nie mogły być uznane za zasadne. Prawidłowe było też podniesienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skoro decyzja K[...]P z [...] września 2014r. ostatecznie rozstrzygała o odmowie wypłaty Skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystane 32 dni urlopu wypoczynkowego, zasadne było w tym zakresie uchylenie przez KGP w zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2018r. decyzji K[...]P z [...] lutego 2018r., w której również odmówiono wypłaty ww. ekwiwalentu i umorzenie postępowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość (art. 105 § 1 k.p.a.). W obrocie prawnym nie mogą pozostawać dwie decyzje organu pierwszej instancji rozpatrujące sprawę z tego samego wniosku Skarżącego i w zakresie tego samego żądania. Pozostawienie przez KGP w mocy decyzji K[...]P z [...] lutego 2018r. skutkowałoby jej wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. - rozstrzygnięcie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. KGP w zaskarżonej decyzji prawidłowo również wskazał, że decyzja K[...]P z [...] lutego 2018r. była w tym zakresie decyzją przedwczesną, gdyż zapadła jeszcze przed wydaniem ww. orzeczenia przez WSA w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 2054/17, który w wyniku sprzeciwu Skarżącego uchylił ww. decyzji KGP z [...] listopada 2017r., uchylającą ww. decyzję K[...]P z [...] września 2014r. Sąd stwierdza ponadto, że nie znalazł też podstaw do zakwestionowania stanowiska organu odwoławczego w zakresie umorzenia postępowania co do odmowy wypłaty Skarżącemu ustawowych odsetek od ww. należności: ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy z tytułu zwolnienia ze służby [...] lipca 1990r. i wyrównanie ww. ekwiwalentu. Kwestia ta nie była, co wynika z wyżej wymienionego prawomocnego i wiążącego w sprawie orzeczenia WSA w Warszawie z 22 marca 2018r. sygn. akt II SA/Wa 2054/17 przedmiotem rozpatrzenia przez K[...]P w ww. decyzji z [...] września 2014r., a Sąd wskazał ponadto, że "odsetki są świadczeniem ubocznym, zależnym od istnienia i wymagalności długu podstawowego". Sąd w ww. orzeczeniu podzielił ponadto pogląd wyrażony w wyroku NSA z 3 lutego 2015r. sygn. akt I OSK 1467/13 (publik. LEX nr 1956414), że droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie zarezerwował dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym. Mając na uwadze, że ustawa z 1990r. o Policji nie przewiduje prawa funkcjonariusza do odsetek, a niewypłacenie w terminie uposażenia funkcjonariuszowi Policji stanowi opóźnienie się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uzasadniające na podstawie art. 481 § 1 k.c. żądanie odsetek przed sądem powszechnym, w sprawie właściwy pozostaje ten sąd. WSA w Warszawie w wiążącym w sprawie wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2054/17 wskazał też, że "Skoro żądanie skarżącego o wypłatę odsetek nie ma oparcia w ustawie o Policji, to nie powinno też być przedmiotem rozstrzygnięcia decyzyjnego." KGP, wydając zaskarżoną decyzję i mając na względzie, że K[...]P w decyzji wydanej [...] lutego 2018r. rozstrzygnął po raz pierwszy o żądaniu Skarżącego w zakresie wypłaty ustawowych odsetek od ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy z tytułu zwolnienia ze służby [...] lipca 1990r. i wyrównanie ww. ekwiwalentu prawidłowo stwierdził, że żądanie Skarżącego z tego zakresu nie ma uzasadnienia w przepisach prawa administracyjnego. Sprawa o odsetki nie jest sprawą administracyjną, której rozpoznanie należy do właściwości organów administracyjnych. Postępowanie administracyjne w tym zakresie nie powinno być wszczęte ani prowadzone, z uwagi na bezprzedmiotowość. Koniecznym stało się więc uchylenie przez KGP w zaskarżonej decyzji ww. decyzji K[...]P z [...] lutego 2018r. i umorzenie postępowania w tym zakresie, jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. 3. Sąd, mając powyższe na względzie na mocy art. 151 w związku z art. 153 i art. 170 P.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło