II SA/Wa 1512/07
PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-05
Skład orzekający: Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, skarżący ma obowiązek uiszczania kosztów sądowych, a jeśli nie, czy przysługuje mu prawo do ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, strona skarżąca w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ich uiszczania. Następnie, na podstawie przepisów o prawie pomocy, sąd ustanowił dla skarżącej adwokata z urzędu, uznając, że jej trudna sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Z. Z. złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na dochody rodziny i wydatki związane z nauką dzieci oraz leczeniem męża.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla Z. Z. adwokata z urzędu. 3. Zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie adwokata dla Z. Z.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 5 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Z. Z. adwokata z urzędu, 3. zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie adwokata dla Z. Z. zam. ul. [...], [...] W.
Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu
w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Z. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie
ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W sprawie tej skarżąca z mocy ustawy nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z tego względu postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku art. 239 pkt 1 lit. e oraz art. 258 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 1 postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu wskazać należy,
iż zgodnie z art. 262 powołanej wyżej ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy,
w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa).
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje mężem oraz dwiema 16-letnimi córkami, uczęszczającymi do gimnazjum. Na łączny miesięczny dochód rodziny w wysokości [...] zł składa się wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez męża – [...] zł brutto, zasiłek pielęgnacyjny – [...] zł oraz zasiłek rodzinny [...] zł. Wnioskodawczyni podała, że wraz z rodziną zajmuje mieszkanie komunalne o powierzchni [...] m2. Jako majątek wykazała działkę pracowniczą rekreacyjną o powierzchni [...] m2, wskazała, że innego majątku nie posiada. Oświadczyła, że ponosi znaczne wydatki związane z nauką córek
w szkole oraz na zakup leków dla męża.
Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna skarżącej jest trudna i nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wykazany dochód miesięczny
w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie wynosi bowiem [...] zł.
Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w pkt. 2 i pkt. 3 postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło