II SA/Wa 1514/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-25

Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zasadny, skoro strony skarżące w takich sprawach nie ponoszą kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ppsa strony skarżące w takich sprawach nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu jest zasadny, gdy sytuacja majątkowa strony, uwzględniając dochody i liczbę osób pozostających na utrzymaniu, uniemożliwia poniesienie tych kosztów.
Stan faktyczny
K. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Sąd uznał wniosek o zwolnienie od kosztów za bezprzedmiotowy, a wniosek o ustanowienie adwokata za zasadny ze względu na znaczące pogorszenie sytuacji majątkowej skarżącej.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono w niniejszej sprawie dla K. K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 25 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. z dnia 16 października 2007r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla K.K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. K. K. wnioskiem z dnia 16 października 2007r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych jest jednak bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których zalicza się sprawa ze skargi K. K. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w z. z art. art. 161 § 1 pkt 3 cyt. ppsa, postanowiono jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Rozpoznając wniosek w tym zakresie w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż Sąd już wcześniej dokonał oceny sytuacji majątkowej i stanu rodzinnego skarżącej rozpatrując jej wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sprawie z jej skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku sygn. akt II SA/Wa 1547/06. W oparciu o treść złożonego wówczas wniosku oraz znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów źródłowych przy sprawie II SA/Wa 1546/06 ze skargi jej matki T.K. (które znajdują się także w aktach administracyjnych przy sprawie ze skargi T.K sygn. akt II SA/Wa 1516/07 – dokumenty znane Sądowi z urzędu) wynikało, że wnioskodawczyni pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym z matką oraz czworgiem rodzeństwa, a na dochód miesięczny w tym gospodarstwie składa się kwota [...] zł netto przyznanego matce skarżącej świadczenia socjalnego w postaci zasiłku rodzinnego. Jak dalej podała wówczas skarżąca (rubryka 11 formularza wniosku) jej matka od dnia 16 października 2006r. do dnia 08 kwietnia 2007r. miała wykonywać pracę w ramach robót publicznych, na które została skierowana jako bezrobotna, i otrzymywać z tego tytułu kwotę [...] zł brutto, ale z uwagi na czasową niezdolność do pracy (skarżąca oświadczyła, że jej matka na zwolnieniu lekarskim przebywała od 25 października 2006r.) kwota ta uległa pomniejszeniu o 20 % ze względu na odprowadzane składki na ubezpieczenie zdrowotne. Sąd dokonując powyższych ustaleń uznał, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata i postanowieniem z dnia 17 listopada 2006r. sygn. akt II SA/Wa 1547/06 umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowił dla K. K. adwokata z urzędu. Biorąc pod uwagę wcześniej przeprowadzoną przez Sąd ocenę sytuacji materialnej skarżącej oraz zestawiając ją z sytuacją wykazaną w obecnie rozpatrywanym wniosku należy stwierdzić, iż sytuacja majątkowa skarżącej w okresie niespełna roku uległa znaczącemu pogorszeniu. Otóż, o ile w gospodarstwie domowym skarżącej źródłem dochodu w dalszym ciągu pozostaje zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł netto, to matka skarżącej nie osiąga już dochodu z tytułu wykonywanej pracy w ramach robót publicznych, a w miejsce tego źródła dochodu otrzymywała do 22 października 2007r. jedynie świadczenie rehabilitacyjne w kwocie [...] zł. To zaś oznacza, że osiągany na dzień złożenia wniosku dochód, w łącznej wysokości [...] zł netto (poprzednio [...] zł netto), przy uwzględnieniu okoliczności, iż stanowi on nadal źródło utrzymania sześciu osób, tj., skarżącej – studentki [...], jej dwóch małoletnich braci oraz faktu, iż jej dwaj pozostali, pełnoletni bracia S. i D. są osobami uczącymi się (stosowne zaświadczenia w aktach administracyjnych), uniemożliwia zdaniem Sądu, także i w tej sprawie, poniesienie przez K. K. kosztów ustanowienia adwokata. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło