II SA/Wa 1514/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spraw.) Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Prezydent [...] orzekł o uznaniu K. S. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku z dniem 18 czerwca 2009 r. W dniu [...] kwietnia 2010 r. Prezydent [...] wydał decyzję nr [...], mocą której orzekł o utracie przez wyżej wymienioną statusu osoby bezrobotnej z dniem 4 lutego 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zainteresowana zmieniła miejsce zameldowania poza obszar działania Powiatowego Urzędu Pracy. Od decyzji tej odwołała się K. S. W odwołaniu skarżąca podniosła, iż zmieniła miejsce zamieszkania w [...]. Poprzednio zamieszkiwała w [...] przy ul. [...] i tam też była zameldowana na pobyt czasowy. Obecnie mieszka w [...] przy ul. [...] i pod tym adresem skarżąca jest zameldowana na pobyt czasowy od 18 lutego 2010 r. Skarżąca wskazała też, że nie zmieniła swego miejsca zameldowania na pobyt stały. Jest i była zameldowana na pobyt stały w [...]. Odwołanie to wpłynęło do Urzędu Pracy [...] w dniu 26 maja 2010 r. W tym samym dniu wpłynęło do Urzędu Pracy również pismo skarżącej, w którym wniosła "o wyrejestrowanie jej z PUP dniem 26 maja 2010 r. z powodu podjęcia działalności gospodarczej, a tym samym utraty statusu osoby bezrobotnej". W załączeniu skarżąca przedstawiła kopię zaświadczenia z dnia 11 maja 2010 r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, z którego wynika, iż z dniem 26 maja 2010 r. rozpoczęła działalność gospodarczą. W dniu [...] czerwca 2010 r. Prezydent [...], działając między innymi na podstawie art. 132 k.p.a., postanowił uchylić w całości swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] i orzec o utracie przez K. S. statusu osoby bezrobotnej z dniem 11 maja 2010 r. z powodu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż osoba, która posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. t ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) nie może posiadać statusu osoby bezrobotnej. Od decyzji tej zainteresowana złożyła odwołanie. W odwołaniu tym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji, w której datą pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej będzie 26 maja 2010 r. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż dniem rozpoczęcia przez nią działalności gospodarczej jest dzień 26 maja 2010 r. a nie 11 maja 2010 r. Pomiędzy 11 maja a 26 maja 2010 r. powstaje przerwa w jej stażu pracy oraz ubezpieczeniu społecznym i zdrowotnym. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż uznanie za bezrobotną lub utrata statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, uzależniona jest nie od daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, ale samego faktu posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Skargę na decyzję tę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. S. W skardze podniesiono, iż bezrobotny posiadający wpis do ewidencji traci status bezrobotnego bądź nie spełnia warunków do jego nabycia, od dnia wskazanego we wpisie do ewidencji jako dzień rozpoczęcia tej działalności. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż te, które zostały w skardze podniesione. Zgodnie z art. 132 § 1 k.p.a. jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Przepis powyższy stosuje się także w przypadku, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, a pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem odwołania (§ 2). Jednocześnie – jak stanowi art. 133 k.p.a. – organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132 k.p.a. A zatem, Kodeks postępowania administracyjnego ustanawia 7-dniowy termin na przesłanie odwołania organowi odwoławczemu. Datą początkową biegu tego terminu, liczonego według zasad określonych w art. 57 k.p.a., jest dzień otrzymania odwołania – dzień faktycznego wpływu odwołania do organu I instancji. Brzmienie powyższych przepisów jest jednoznaczne i nie powinno budzić żadnych wątpliwości, tak jak i to, że przepisy art. 132 i art. 133 k.p.a. istnieją we wzajemnej łączności i zależności. Organ I instancji może bez przekazywania akt organowi odwoławczemu uwzględnić w całości odwołanie i wydać decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję, jednak na dokonanie autoweryfikacji ma jedynie 7 dni od dnia wniesienia odwołania. W tym terminie organ I instancji musi albo dokonać zmiany wydanej przez siebie decyzji, albo przesłać odwołanie razem z aktami sprawy do organu wyższego stopnia (por. W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 213 W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, wydanie II. Lewis Nexis, Warszawa 2006, s. 183; B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 574). Przepis art. 132 k.p.a. daje organowi I instancji uprawnienie do "samokontroli" decyzji, ale tylko w przypadku spełnienia przesłanek określonych w § 1 i § 2 tego przepisu i pod warunkiem dochowania terminu określonego w art. 133 k.p.a. Siedmiodniowy termin określony w art. 133 k.p.a. jest terminem ustawowym, po upływie którego wygasa uprawnienie organu I instancji do dokonania autoweryfikacji decyzji. Kompetencja przyznana organowi I instancji w art. 132 k.p.a. może być realizowana tylko w ciągu 7 dni od daty wpływu odwołania. Organ I instancji, który nie skorzystał z uprawnienia do wzruszenia własnej decyzji w trybie samokontroli jest obowiązany przekazać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu (art. 133 k.p.a.). Z dniem otrzymania przez organ II instancji odwołania wraz z aktami sprawy, wszczęte zostaje postępowanie odwoławcze (art. 61 § 3 i art. 123 k.p.a.). Wskutek wniesienia odwołania i przekazania go do organu odwoławczego, na ten właśnie organ przechodzi kompetencja do rozstrzygnięcia sprawy (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 1993 r., III AZP 8/93, OSNCP 1994/1/3). Oznacza to, iż od dnia upływu terminu ustanowionego w art. 133 k.p.a. tylko i wyłącznie organ odwoławczy jest wyposażony w kompetencje do rozstrzygnięcia sprawy. Wzruszenie decyzji w trybie art. 132 k.p.a., przy niedopełnieniu któregokolwiek z warunków ustanowionych w § 1 i § 2 tego przepisu, jak i przy niezachowaniu terminu ustawowego z art. 133 k.p.a., stanowi rażące naruszenie prawa (tak: NSA w wyroku z 28 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 566/07, LEX nr 489 629). W niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 132 i art. 33 k.p.a., albowiem organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. w trybie art. 132 k.p.a., kiedy nie posiadał już kompetencji do zastosowania tego przepisu. A mianowicie decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Prezydent [...] orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 4 lutego 2010 r. z uwagi na zmianę miejsca zameldowania. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji w dniu 26 maja 2010 r. W odwołaniu tym skarżąca kwestionowała orzeczenie o utracie statusu osoby bezrobotnej, podnosząc, iż zmieniła jedynie miejsce zameldowania na pobyt czasowy. Jednocześnie w drugim piśmie, które również wpłynęło do organu w dniu 26 maja 2010 r., skarżąca wnosiła o pozbawienie jej statusu osoby bezrobotnej z tym samym dniem z uwagi na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Prezydent [...], po rozpatrzeniu odwołania, działając m.in. na podstawie art. 132 k.p.a. w dniu [...] czerwca 2010 r., uchylił swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. i orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 11 maja 2010 r. Prezydent [...] zatem, działając w ramach autokontroli, uchylił własną decyzję, pomimo iż odwołanie jedynie w części zasługiwało na uwzględnienie. Przyjmując bowiem, iż pismo z dnia 26 maja 2010 r., w którym skarżąca wnosi o wykreślenie jej z tym samym dniem z ewidencji osób bezrobotnych z uwagi na podjęcie działalności gospodarczej, jest pismem procesowym uzupełniającym odwołanie, należy uznać, że odwołująca się wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. i orzeczenie o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej z dniem 26 maja 2010 r. W sytuacji natomiast, gdy organ uznał, że odwołanie tylko częściowo jest słuszne (jak to miało miejsce w tym wypadku, bowiem orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 11 maja 2010 r. a nie, jak wnioskowała, z dniem 26 maja 2010 r.), to nie wolno mu było dokonywać żadnych zmian w decyzji. W takim wypadku odwołanie wraz z aktami sprawy należało przesłać do organu odwoławczego. Ponadto Prezydent [...], działając w ramach autokontroli, rozpatrzył sprawę pomimo upływu terminu z art. 133 k.p.a. Odwołanie wpłynęło bowiem do organu 26 maja 2010 r. Zatem 7-dniowy termin z art. 133 k.p.a. upłynął 2 czerwca 2010 r., decyzja zaś w ramach autokontroli wydana została w dniu [...] czerwca 2010 r. Reasumując, Prezydent [...], wzruszając swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. w trybie art. 132 k.p.a., pomimo niedopełnienia warunku ustanowionego w art. 132 § 1 i przy niezachowaniu terminu ustawowego z art. 133 k.p.a., rażąco naruszył prawo. Natomiast organ II instancji w swym rozstrzygnięciu utrzymującym w mocy decyzję ww. Prezydenta [...], nie zwrócił uwagi na to rażące naruszenie prawa i akceptował je. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podjętej z naruszeniem art. 132 k.p.a., powoduje kwalifikowaną wadliwość decyzji organu odwoławczego, jako decyzji również podjętej z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z 27 marca 1985 r., sygn. akt III SA 119/85, ONSA 1985/1/16 oraz glosę B. Adamiak do tego orzeczenia, P.P. 1990/3/113). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy winny kierować się powyżej przedstawionymi poglądami prawnymi. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł jak w sentencji. O wykonalności orzeczenia Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a.