II SA/Wa 1515/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Janusz Walawski, Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2009 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku: - oddala skargę. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2009 r. odmawiającą przyznania R.M. renty w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zainteresowany nie spełnia jednej z obligatoryjnych przesłanek skutkujących, zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) przyznaniem świadczenia, to jest braku niezbędnych środków utrzymania. W tym zakresie organ ustalił, że średnia na osobę w rodzinie R. M. wynosi 1.446,93 zł brutto, a zatem znacznie przekracza wysokość najniższej emerytury, stanowiącej od 1 marca 2009 r. kwotę 675,10 zł. brutto. Średnią w rodzinie R. M. organ ustalił jako podzieloną przez 3 sumę kwoty emerytur pobieranych przez zamieszkujących z nim rodziców [...] i kwoty pobieranego przez zainteresowanego zasiłku z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie [...]. Jakkolwiek w subiektywnym odczuciu nie jest to kwota duża, w porównaniu z najniższą emeryturą, to nie można twierdzić, iż R. M.pozbawiony jest niezbędnych środków utrzymania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz w piśmie z dnia 12 listopada 2009 r. R. M. wskazywał, iż w jego przypadku nie spełnia jedynie jednego warunku do przyznania świadczenia, zaś organ nie dostrzega, iż zasiłek z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie może mu być zabrany i wówczas jego sytuacja finansowa będzie dużo gorsza. Środki finansowe są mu niezbędne do zapewnienia właściwego poziomu rehabilitacji, zakupu niezbędnego sprzętu. Podkreślił, że ma uszkodzony [...], oraz że lekarz orzecznik ZUS uznał go za całkowicie niezdolnego do pracy. Dopóki stan zdrowia mu pozwalał pracował. Do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym zabrakło mu 4 dni ubezpieczenia. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w odpowiedzi na skargę, wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie, przy czym do przyznania tego świadczenia niezbędne jest łączne spełnienie wszystkich wyżej wymienionych warunków. Analizując zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, należy podzielić stanowisko organu w przedmiocie braku w niniejszej sprawie niezbędnych środków utrzymania, które w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu umożliwiałyby przyznanie świadczenia. R. M. urodził się w 1976 r. Legitymuje się okresem składkowym 4 lata, 11 miesięcy i 17 dni. Lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2009 r. stwierdził u niego całkowitą niezdolność do pracy do dnia [...] czerwca 2011 r., wskazując, jak i w poprzednich orzeczeniach na niemożność ustalenia dokładnej daty powstania niezdolności do pracy. Nie uzyskał świadczenia w trybie zwykłym, albowiem całkowita niezdolność do pracy powstała po 18 miesiącach od ustania ubezpieczenia. R. M. mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami pobierającymi emeryturę. Wraz z przyznanym na niego zasiłkiem z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, średnia dochodu w rodzinie wynosi kwotę 1.446 zł brutto, co stanowi znacznie powyżej najniższej emerytury, stanowiącej od dnia 1 marca 2009 r. kwotę 675,10 zł brutto. W takiej sytuacji nie można przyznać świadczenia, albowiem dochód na osobę w takiej wysokości wskazuje, iż zainteresowany posiada niezbędne środki utrzymania. Podkreślić tu należy, że pod pojęciem niezbędne środki utrzymania nie rozumie się środków wystarczających na potrzeby skarżącego, ale rozumie się środki nieprzekraczające najniższego świadczenia emerytalnego. Zarówno Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dostrzegają, że środki posiadane obecnie przez R. M. nie wystarczają na jego uzasadnione potrzeby, jednakże dochodzone świadczenie nie jest przyznawane w oparciu o zasady słuszności, ale jest świadczeniem ściśle określonym, zawartym w normie szczególnej – art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. A zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Podjęta w niniejszej sprawie ostateczna decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest zatem zasadna. Rozstrzygając sprawę organ prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa materialnego jak i przepisy postępowania. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa i dlatego na podstawie art. 151 w związku z art. 132 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.