II SA/Wa 1516/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-18

Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, jeśli sprawa dotyczy ubezpieczeń społecznych, a zgodnie z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, koszty te nie są należne?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalniają strony z obowiązku ich uiszczania. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu jest zasadny, jeśli sytuacja materialna strony, uwzględniająca dochody, liczbę osób na utrzymaniu oraz posiadany majątek, uniemożliwia poniesienie tych kosztów.
Stan faktyczny
T.K., działając jako przedstawicielka ustawowa małoletnich synów, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono w niniejszej sprawie dla T.K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. z dnia 8 października 2007r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T.K. – przedstawicielki ustawowej małoletniego W. i D. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla T.K. – przedstawicielki ustawowej małoletniego W. i D. K. - adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. T.K. wnioskiem z dnia 8 października 2007r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych jest jednak bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których zalicza się sprawa ze skargi T.K. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w z. z art. art. 161 § 1 pkt 3 cyt. ppsa, postanowiono jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Rozpoznając wniosek w tym zakresie w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż Sąd już wcześniej dokonał oceny sytuacji majątkowej i stanu rodzinnego skarżącej rozpatrując jej wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sprawie ze skargi T.K. działającej jako przedstawicielka ustawowa małoletniego W. i D. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku sygn. akt II SA/Wa 1546/06. W oparciu o treść złożonego wówczas wniosku oraz znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów źródłowych (które znajdują się także w aktach administracyjnych przy niniejszej sprawie) wynikało, że wnioskodawczyni pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym z pięciorgiem dzieci, a na dochód miesięczny w tym gospodarstwie składała się kwota [...] zł netto przyznanego skarżącej świadczenia socjalnego w postaci zasiłku rodzinnego. Jak dalej podała skarżąca (rubryka 11 formularza wniosku z dnia 3 listopada 2006r.) od dnia 16 października 2006r. do dnia 08 kwietnia 2007r. miała wykonywać pracę w ramach robót publicznych, na które została skierowana jako bezrobotna, i otrzymywać z tego tytułu kwotę [...] zł brutto, ale z uwagi na czasową niezdolność do pracy (skarżąca oświadczyła, że na zwolnieniu lekarskim przebywała od 25 października 2006r.) kwota ta uległa pomniejszeniu o 20 % ze względu na odprowadzane składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jednocześnie skarżąca wskazała, że zarówno ona, jak i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego innego majątku, poza wymienionym w podrubryce 7.1 formularza wniosku domem o wielkości 100m2 i nieruchomością gruntową o powierzchni 390 m2 Sąd dokonując powyższych ustaleń uznał, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata i postanowieniem z dnia 16 listopada 2006r. sygn. akt II SA/Wa 1546/06 umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowił dla T.K. adwokata z urzędu. Biorąc pod uwagę wcześniej przeprowadzoną przez Sąd ocenę sytuacji materialnej skarżącej oraz zestawiając ją z sytuacją wykazaną w obecnie rozpatrywanym wniosku należy stwierdzić, iż sytuacja majątkowa skarżącej w okresie niespełna roku uległa znaczącemu pogorszeniu. Otóż, o ile skarżąca w dalszym ciągu otrzymuje zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł netto, to nie osiąga już dochodu z tytułu wykonywanej pracy w ramach robót publicznych, a w miejsce tego źródła dochodu otrzymuje jedynie świadczenie rehabilitacyjne w kwocie [...] zł i to tylko do 22 października 2007r. To zaś oznacza, że osiągany przez skarżącą dochód, w łącznej wysokości [...] zł netto (poprzednio [...] zł netto), przy uwzględnieniu okoliczności, iż stanowi on nadal źródło utrzymania sześciu osób, w tym dwóch małoletnich synów skarżącej oraz faktu, iż dwaj pełnoletni synowie skarżącej S. i D. są osobami uczącymi się ( stosowne zaświadczenia w aktach administracyjnych), uniemożliwia zdaniem Sądu, także i w tej sprawie, poniesienie przez T.K. kosztów ustanowienia adwokata. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło