II SA/Wa 1516/07
PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-18
Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, jeśli sprawa dotyczy ubezpieczeń społecznych, a zgodnie z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, koszty te nie są należne?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalniają strony z obowiązku ich uiszczania. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu jest zasadny, jeśli sytuacja materialna strony, uwzględniająca dochody, liczbę osób na utrzymaniu oraz posiadany majątek, uniemożliwia poniesienie tych kosztów.Stan faktyczny
T.K., działając jako przedstawicielka ustawowa małoletnich synów, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono w niniejszej sprawie dla T.K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. z dnia 8 października 2007r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T.K. – przedstawicielki ustawowej małoletniego W. i D. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla T.K. – przedstawicielki ustawowej małoletniego W. i D. K. - adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
T.K. wnioskiem z dnia 8 października 2007r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.
W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych jest jednak bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których zalicza się sprawa ze skargi T.K.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w z. z art. art. 161 § 1 pkt 3 cyt. ppsa, postanowiono jak w pkt 1 sentencji.
Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Rozpoznając wniosek w tym zakresie w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż Sąd już wcześniej dokonał oceny sytuacji majątkowej i stanu rodzinnego skarżącej rozpatrując jej wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sprawie ze skargi T.K. działającej jako przedstawicielka ustawowa małoletniego W. i D. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku sygn. akt II SA/Wa 1546/06. W oparciu o treść złożonego wówczas wniosku oraz znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów źródłowych (które znajdują się także w aktach administracyjnych przy niniejszej sprawie) wynikało, że wnioskodawczyni pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym z pięciorgiem dzieci, a na dochód miesięczny w tym gospodarstwie składała się kwota [...] zł netto przyznanego skarżącej świadczenia socjalnego w postaci zasiłku rodzinnego. Jak dalej podała skarżąca (rubryka 11 formularza wniosku z dnia 3 listopada 2006r.) od dnia 16 października 2006r. do dnia 08 kwietnia 2007r. miała wykonywać pracę w ramach robót publicznych, na które została skierowana jako bezrobotna, i otrzymywać z tego tytułu kwotę [...] zł brutto, ale z uwagi na czasową niezdolność do pracy (skarżąca oświadczyła, że na zwolnieniu lekarskim przebywała od 25 października 2006r.) kwota ta uległa pomniejszeniu o 20 % ze względu na odprowadzane składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Jednocześnie skarżąca wskazała, że zarówno ona, jak i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego innego majątku, poza wymienionym w podrubryce 7.1 formularza wniosku domem o wielkości 100m2 i nieruchomością gruntową o powierzchni 390 m2
Sąd dokonując powyższych ustaleń uznał, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata i postanowieniem z dnia 16 listopada 2006r. sygn. akt II SA/Wa 1546/06 umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowił dla T.K. adwokata z urzędu.
Biorąc pod uwagę wcześniej przeprowadzoną przez Sąd ocenę sytuacji materialnej skarżącej oraz zestawiając ją z sytuacją wykazaną w obecnie rozpatrywanym wniosku należy stwierdzić, iż sytuacja majątkowa skarżącej w okresie niespełna roku uległa znaczącemu pogorszeniu. Otóż, o ile skarżąca w dalszym ciągu otrzymuje zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł netto, to nie osiąga już dochodu z tytułu wykonywanej pracy w ramach robót publicznych, a w miejsce tego źródła dochodu otrzymuje jedynie świadczenie rehabilitacyjne w kwocie [...] zł i to tylko do 22 października 2007r.
To zaś oznacza, że osiągany przez skarżącą dochód, w łącznej wysokości [...] zł netto (poprzednio [...] zł netto), przy uwzględnieniu okoliczności, iż stanowi on nadal źródło utrzymania sześciu osób, w tym dwóch małoletnich synów skarżącej oraz faktu, iż dwaj pełnoletni synowie skarżącej S. i D. są osobami uczącymi się ( stosowne zaświadczenia w aktach administracyjnych), uniemożliwia zdaniem Sądu, także i w tej sprawie, poniesienie przez T.K. kosztów ustanowienia adwokata. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło