II SA/Wa 1516/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Joanna Kube, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. T., M. T. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym postanawia odrzucić skargę Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., na podstawie art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku D. T. i M. T. o wyrażenie zgody przez Ministra Obrony Narodowej na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu nr [...] położonym w W. przy ulicy [...], wyraził zgodę na wydanie decyzji dla D. T. i M. T. o prawie zamieszkiwania we wnioskowanym lokalu mieszkalnym w trybie określonym w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP na czas oznaczony - [...] lata. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że w dniu [...] listopada 2007 r. D. T. wystąpiła do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] o uregulowanie tytułu prawnego do lokalu nr [...] położonego w W. przy ulicy [...] w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż w lokalu tym mieszka i jest zameldowana od urodzenia. Oprócz niej mieszka jej matka M. T. i [...] roczna siostra M. P. Głównym najemcą lokalu była babka M. T., która zmarła w L. Zainteresowana studiuje i otrzymuje rentę rodzinną po zmarłym ojcu D. T. W dniu [...] lutego 2008 r. z analogicznym wnioskiem wystąpiła M. T., podnosząc, że ma na utrzymaniu dwoje dzieci. Mąż D. T. zmarł w dniu [...] lipca 2007 r. Wniosek D. T. i M. T. został przekazany Ministrowi Obrony Narodowej przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Dalej organ wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uznał, iż okoliczności przedstawione przez zainteresowane strony nie mogą przesądzać o istnieniu wyjątkowości sytuacji w rozumieniu przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, niemniej jednak biorąc pod uwagę społeczny aspekt sprawy, organ stwierdził, iż stronom należy stworzyć warunki umożliwiające zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, a D. T. ukończenie studiów bez stresu spowodowanego nagłą utratą zajmowanego obecnie mieszkania. W tym zakresie potraktował sytuację zainteresowanych jako wyjątkową i wyraził zgodę na wydanie przedmiotowej decyzji na okres [...] lat. M. T. i D. T. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2009 r. wystąpiły o ponowne rozpatrzenie sprawy poprzez przyznanie im prawa zamieszkiwania w lokalu nr [...] położonym w W. przy ulicy [...], na czas nieoznaczony oraz dalsze uregulowanie stanu prawnego tej nieruchomości, poprzez jej wykup. Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i 127 § 3 kpa oraz na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, po ponownym rozpatrzeniu wniosku D. T. i M. T. o wyrażenie przez Ministra Obrony Narodowej zgody na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podkreślił, że stosownie do postanowień art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Przepis stanowi jednoznacznie, że decyzja ta może być wydana jedynie na czas oznaczony. W konkluzji organ podkreślił, że okres [...] lat umożliwi zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, a także umożliwi bezstresowe zakończenie studiów przez D. T. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której D. T. i M. T. wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi zakwestionowały okres na jaki organ wyraził zgodę na zawarcie umowy najmu przedmiotowego lokalu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone postanowienie nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie ani postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. Postanowienie to zostało wydane w toku postępowania prowadzonego przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Jest to zatem postanowienie wydane w tzw. "postępowaniu wpadkowym" w zakresie prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Natomiast rozstrzygnięciem merytorycznym i kończącym sprawę będzie wydana przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzja o prawie lub odmowie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. W doktrynie wyrażany jest pogląd, że postanowienie wydane w trybie współdziałania nie jest postanowieniem "rozstrzygającym o istocie sprawy" lecz ewentualnie postanowieniem dotyczącym istoty sprawy administracyjnej. Postanowienia, o których mowa w art. 106 § 5 kpa, nie rozstrzygają o istocie sprawy, lecz jedynie wyrażają stanowisko organu współdziałającego w sprawie załatwianej decyzją przez właściwy organ administracji publicznej (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 637 i str. 724 – 726). Stanowisko, jakie w formie postanowienia zajmuje organ współdziałający, nie rozstrzyga o istocie sprawy ani nie kończy jej w postępowaniu administracyjnym. Postępowanie przed organem współdziałającym ma bowiem w zasadzie charakter pomocniczego stadium postępowania w sprawie załatwianej przez inny organ w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że ani przedmiot tego postępowania, ani też rozstrzygnięcia w nim podjęte nie mają samodzielnego bytu prawnego. Postanowienie organu współdziałającego wchodzi do materiału dowodowego sprawy i (w zależności od stopnia związania jego treścią) znajdzie wyraz w uzasadnieniu decyzji lub wpłynie bezpośrednio na treść rozstrzygnięcia sprawy zawartej w decyzji administracyjnej (zob. pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2001 r., sygn. akt II SA 519/00, LEX nr 51225, zaaprobowany przez Cz. Matysza [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II, Warszawa 2007, str. 41). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie mieści się w katalogu spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne, wobec czego podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.