II SA/Wa 1516/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. J. na orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej Sił Powietrznych z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej : - oddala skargę. [...] M. J. pełnił od dnia 19 października 2009 r. służbę w Wyższej Szkole [...] w D. w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. W dniu 26 listopada 2009 r. Rektor Szkoły skierował go do Wojskowej Komisji [...] w D. w celu określenia przydatności do dalszej służby wojskowej. Wojskowa Komisja [...] w D., po przeprowadzeniu stosownych badań, wydała w dniu [...] grudnia 2009 r. orzeczenie nr [...], w którym rozpoznała u wymienionego: 1) [...] - § 67 pkt 2; 2) [...] - § 13 pkt 4; 3) [...] - § 3 pkt 1 i orzekła, iż jest on niezdolny do zawodowej służby wojskowej kat. N - grupa II. Od powyższego orzeczenia M. J. złożył odwołanie do Wojskowej Komisji Lekarskiej Sił Powietrznych w W.. Wymieniona Komisja wydała w dniu [...] lipca 2010 r. orzeczenie nr [...], którym utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji, potwierdzając istnienie u [...] wyżej wskazanych schorzeń, które nie pozostają w związku ze służbą. Jako podstawę prawną do wydania niniejszego orzeczenia Komisja wskazała art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 oraz ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), § 8 pkt 5, § 6 pkt 2 lit. b oraz § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80). Wydanie orzeczenia z dnia [...] lipca 2010 r. zostało poprzedzone obserwacją [...] w Klinice [...] Centralnego Szpitala Klinicznego MON Wojskowego [...]. We wnioskach z obserwacji wskazano, iż nie jest jasne rozpoznanie zaburzeń [...] stwierdzonych przez [...] w D., jednakże zachowanie badanego, jak i wyniki testu [...] jednoznacznie wskazują na cechy zaburzonej osobowości. Obserwacja zachowania opiniowanego zarówno w Klinice, jak i podczas hospitalizacji w Izbie Chorych w D. jest ze sobą tożsama i mocno niepokojąca co do możliwości pełnienia przez niego służby wojskowej. Na podstawie całokształtu badań Klinika sformułowała wnioski stwierdzające, iż M. J. nie jest chory [...] i nie wykazuje cech obniżonej [...], ale brak jest wystarczających przesłanek do rozpoznania "reakcji [...] przedłużonej § 67 p. 2". Zwrócono jednocześnie uwagę, iż cechy osobowości badanego oraz zaawansowany jak na kandydata na oficera wiek – 34 lata, mogą utrudniać mu pełnienie zawodowej służby wojskowej. Wobec treści opinii Wojskowa Komisja Lekarska [...] w W. zwróciła się do Konsultanta Krajowego w Dziedzinie [...] o wydanie ostatecznej opinii. Konsultant stwierdził, iż M. J. należy uznać za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej w oparciu o diagnozę sformułowaną w wyniku obserwacji w Klinice. Nadto Konsultant wskazał na obowiązek stosowania jako podstawowych narzędzi badawczych testów o uregulowanym statusie prawnym oraz zbadanych w warunkach polskich właściwości [...], podkreślił wymóg zapisywania w dokumentacji danych z wywiadu i obserwacji oraz wskazał na potrzebę większej staranności i odpowiedzialności za słowo przełożonych żołnierzy w sporządzanych przez tych przełożonych dokumentach. M. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie nr [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej [...] w W. z dnia [...] lipca 2010 r. Orzeczeniu temu zarzucił: – naruszenie art. 5 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 13 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.); – naruszenie § 18 powyższego rozporządzenia; – rażące naruszenie zasady opiniowania poprzez brak możliwości zapoznania się z opinią i odwołania się od niej, tj. art. 26 § 13 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych; – rażące naruszenie przepisów prawa - art. 8 Kpa w związku z art. 26 § 13 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych; – rażące naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik postępowania - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz w zw. z art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy - nie uwzględniono dowodów na korzyść oraz nie wskazano żadnej konkretnej przesłanki wskazującej na reakcję [...] przedłużoną; – rażące naruszenie przepisów prawa art. 6 Kpa – działanie organu administracji zostanie zakwalifikowane jako niezgodne z prawem zarówno wówczas, gdy zostało ono podjęte niezgodnie z obowiązującym prawem, jak i wówczas, gdy nie było podstawy prawnej do danego działania. Naruszenie zasady praworządności działania organów prawnych, które ma odzwierciedlenie w § 67 pkt 2 Załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. – rażące naruszenie przepisów prawa art. 9 Kpa w związku z § 67 pkt 2 Załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. – rażące naruszenie przepisów prawa art. 10 § 1 i § 3 Kpa poprzez uniemożliwienie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W konkluzji skargi wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia organu I instancji, bądź ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojskowa Komisja Lekarski [...] wnosiła o jej oddalenie, wskazując na ustaloną niezdolność skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej przez Konsultanta Krajowego w Dziedzinie [...]. Organ ustosunkował się także szczegółowo do przedstawionych zarzutów wskazując na ich niezasadność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), do rozpoznania niniejszej sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z postanowieniami art. 5 ust. 3 i ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) i w związku z postanowieniami § 12 i 13 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (obowiązującego w czasie orzekania przez [...] w D.) do wojskowej komisji lekarskiej osoby powołane do służby wojskowej, jako służby kandydackiej, kieruje [...] – [...] uczelni wojskowej, w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej tych osób do pełnienia służby. Kierując żołnierza do komisji wymieniony organ jest obowiązany przekazać tej komisji posiadane dokumenty i informacje dotyczące stanu jego zdrowia. Komisja jest obowiązana wszcząć w takiej sytuacji postępowanie orzecznicze, w którym jest organem niezależnym od podmiotu kierującego. Z załączonych do skierowania dokumentów wynikało podejrzenie występowania u skarżącego nieprawidłowej struktury [...], co może mieć znaczenie w przedmiocie oceny zdolności do służby wojskowej osoby, u której występuje taka nieprawidłowość, a zatem sprawa wymagała zbadania przez Komisję. Stąd też chybiony jest zarzut niezasadnego wszczęcia postępowania orzeczniczego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Komisję postanowień § 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, poprzez błędne zastosowanie wobec skarżącego oceny stwierdzonych u niego ułomności według załącznika nr 2 do rozporządzenia zamiast oceny tych ułomności według załącznika nr 3 do rozporządzenia, należy zauważyć, że [...] w D. w orzeczeniu nr [...] orzekała o jego niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z postanowieniami § 16 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, orzekając w takich sprawach wojskowe komisje lekarskie zaliczają daną osobę do jednej z kategorii zdolności do takiej służby według "Wykazu chorób i [...] przy ocenie zdolności [...] i [...] do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa", stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Komisja w przedmiotowym orzeczeniu właśnie tak postąpiła. Natomiast § 18 rozporządzenia mówi o orzeczeniach wydawanych w sprawach wymienionych w § 17 rozporządzenia, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Odnosząc się do zarzutu skargi - naruszenia zasad opiniowania, określonych w art. 26 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, należy zauważyć, że zgodnie z powołanym § 14 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (które obowiązywało w trakcie orzekania przez [...] w D.), organ kierujący żołnierza do komisji lekarskiej przekazuje jej posiadane informacje i dokumenty, które dotyczą stanu zdrowia żołnierza zawodowego i mogą mieć znaczenie dla ustalania związku choroby lub [...] ze służbą wojskową. Przekazane przez Rektora Wyższej Szkoły [...] dokumenty nie stanowiły opinii służbowej w rozumieniu art. 26 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zresztą informacje zawarte w tych dokumentach podlegają weryfikacji w czasie postępowania orzeczniczego, czego dowodem jest choćby opinia Konsultanta Krajowego. Jeżeli zaś chodzi o zarzuty naruszenia prawa w czasie postępowania orzeczniczego prowadzonego przez [...] i [...], to należy zauważyć, że M. J. został skierowany do wojskowej komisji lekarskiej celem ustalenia przydatności do dalszej służby wojskowej w związku z podejrzeniem występowania u niego nieprawidłowej struktury [...] znacznie zdolności [...]. Powyższe podejrzenie zrodziło się z jego obserwacji przez przełożonych i zostało poparte wynikami konsultacji [...]. Wojskowa Komisja [...] w D. w toku postępowania orzeczniczego poddała skarżącego ponadto badaniu [...], które wykazało występowanie u niego zaburzeń [...] wymienionych w § 68 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Powyższe wyniki badań specjalistycznych stały się przyczyną wydania orzeczenia nr [...], ustalającego niezdolność M. J. do zawodowej służby wojskowej. W toku postępowania odwoławczego [...] dążąc do dokładnego ustalenia stanu zdrowia [...] skarżącego i jego wpływu na zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej poddała go badaniu [...] i badaniu [...]. Lekarz [...] rozpoznał u skarżącego [...] w postaci reakcji [...] przedłużonej, zaś [...] kliniczny uznał takie rozpoznanie za bezzasadne. W opisanej sytuacji [...] dążąc do pełnego wyjaśnienia sprawy skierowała skarżącego do Kliniki [...] w celu wyjaśnienia opisanych rozbieżności. Po przeprowadzeniu badań w czasie [...] skarżącego Klinika ta uznała, że skarżący nie jest chory [...], ale występują u niego cechy zaburzonej [...], które mogą mu utrudniać pełnienie zawodowej służby wojskowej. Jednocześnie klinika z uwagi na brak wiedzy co do przeznaczenia służbowego skarżącego pozostawiła do oceny Komisji, czy stwierdzone [...] zakwalifikować do § 68 pkt 1 lub § 68 bez punktu załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.). Wobec tego [...] dążąc do pełnego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości w przedmiotowej sprawie wystąpiła o opinię do Konsultanta Krajowego w Dziedzinie [...], który opierając się o diagnozę sformułowaną w wyniku obserwacji skarżącego w Klinice [...] uznał go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Wskazać tu należy, iż zadaniem Konsultanta Krajowego w Dziedzinie [...] jest wyjaśnianie rozbieżności orzeczniczych w skomplikowanych sprawach i jego opinia jest w tej materii wiążąca. Opinia ta nie zastępuje jednakże orzeczenia Komisji Lekarskiej, a jedynie wyjaśnia na potrzeby orzecznicze wątpliwości. Opisane postępowanie Komisji Lekarskich obu instancji wskazuje na zachowanie przez nie w toku postępowania orzeczniczego zasad określonych w art. 6, art. 7, art. 9 i art. 10 Kpa. Przepisy § 67 pkt 2, jak i § 68 pkt 1 - 3 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach stanowiły, iż w przypadku wystąpienia wymienionych w tych przepisach schorzeń u żołnierzy pełniących służbę w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych w pierwszym i drugim roku nauki (studiów), żołnierze ci są uznawani za niezdolnych do zawodowej służby wojskowej. Podobne uregulowania zawarto w § 67 pkt 2 i § 68 pkt 1- 3 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Porównanie tych przepisów z treścią ustaleń Komisji obu instancji i z treścią ustaleń Konsultanta Krajowego wskazuje na prawidłowość twierdzenia, iż M. J. jest niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej w związku z wykryciem u niego schorzenia kwalifikowanego jako reakcja [...] przedłużona - § 67 pkt 2 (zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r.). Ustalenie to w niczym nie uchybia jego zdolności do pracy w warunkach cywilnych. Z tych wyżej wskazanych powodów wszystkie zarzuty skargi należy uznać za chybione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przy podejmowaniu zaskarżonego orzeczenia, jak i utrzymanego nim w mocy orzeczenia nr [...] [...] w D. z dnia [...] grudnia 2009 r., które mogłoby skutkować uchyleniem bądź stwierdzeniem nieważność tych orzeczeń. Dlatego, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 132 i art. 151 przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.