II SA/Wa 1518/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-30

Skład orzekający: Joanna Kube, Janusz Walawski, Maria Werpachowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, w tym kolekcjonerowi, można wydać pozwolenie na posiadanie broni palnej samoczynnej, zdolnej do rażenia celów na odległość, takiej jak pistolety maszynowe i karabinki samoczynne?
Ratio decidendi
Pozwolenie na broń palną samoczynną, zdolną do rażenia celów na odległość, zaliczaną do kategorii A, nie może być wydane osobom fizycznym, w tym kolekcjonerom. Wynika to z generalnego zakazu posiadania takiej broni przez osoby fizyczne, wprowadzonego w celu zapewnienia bezpieczeństwa publicznego i zgodnego z Dyrektywą Rady 91/477/EWG.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. odmawiającą wydania pozwolenia na pistolety maszynowe i karabinki samoczynne w celu kolekcjonerskim. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących ważnej przyczyny posiadania broni oraz zakazu posiadania broni szczególnie niebezpiecznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Maria Werpachowska, Protokolant, referent stażysta Magdalena Frąckiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2018 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń do celów kolekcjonerskich – oddala skargę – Komendant Główny Policji decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.); zwanej dalej K.p.a. oraz art. 10 ust. 1 i art. 10 ust. 2 pkt 6, art. 10 ust. 3 pkt 5, art. 10 ust. 4 pkt 7, art. 10 ust. 5 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1839, z późn. zm.); zwanej dalej ustawą, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z [...] maja 2018 r. nr [...] w części odmawiającej T.L. wydania pozwolenia na pistolety maszynowe o kalibrze od 6 mm do 12 mm i karabinki samoczynne o kalibrze od 5,45 mm do 7,62 mm w celu kolekcjonerskim. W uzasadnieniu wskazał, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowią przepisy art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 6 i ust. 3 pkt 5 oraz art. 12 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tymi przepisami pozwolenie na broń wydaje się, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni, przy czym w przypadku broni palnej do celów kolekcjonerskich, za ważną przyczynę uważa się w szczególności udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim. Przepis art. 12 ust. 1 ustawy stanowi natomiast, że pozwolenie na broń wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej, w której określa się cel, w jakim zostało wydane oraz rodzaj i liczbę egzemplarzy broni. W myśl zaś przepisu art. 10 ust. 5 pkt 1, pozwolenie nie może być wydane na broń szczególnie niebezpieczną w postaci samoczynnej broni palnej, zdolnej do rażenia celów na odległość, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 2 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem świadectwo broni na broń szczególnie niebezpieczną, o której mowa w art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy, może być wydane wyłącznie przedsiębiorcom i jednostkom organizacyjnym, którzy na podstawie odrębnych przepisów powołali wewnętrzne służby ochrony, jeżeli broń jest niezbędna do wykonywania przez te służby zadań wynikających z planu ochrony, a także przedsiębiorcom, którzy uzyskali koncesje na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia, jeżeli broń jest im niezbędna w zakresie i formach określonych w koncesji oraz organizatorom kursów kształcących w zawodzie pracownika ochrony. Definicję broni samoczynnej zawiera natomiast § 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2011 r. w sprawie rodzajów broni palnej odpowiadających kategoriom broni palnej określonym w dyrektywie w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz. U. Nr 191 poz. 1140). Zgodnie z tą definicją, bronią samoczynną jest broń palna przeładowująca się automatycznie po każdym oddanym strzale i przystosowana do odstrzelenia za jednym uruchomieniem spustu więcej niż jednego naboju (na podstawie § 2 rozporządzenia została ona zaliczona do kategorii A broni palnej). Jednocześnie Rzeczpospolita Polska na podstawie art. 6 Dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. nr 91/477/EWG w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz. U.E L. z 13 września 1991 r. Nr 256 poz. 51 ze zm.) została zobligowana do podjęcia wszelkich czynności w celu zakazania nabywania i posiadania broni palnej i amunicji sklasyfikowanej w kategorii A. Realizacją przedmiotowego zobowiązania z pewnością jest treść art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, który wprowadza generalny i niebudzący wątpliwości zakaz wydawania osobom fizycznym, w tym również kolekcjonerom, pozwolenia na broń samoczynną zdolną do rażenia celów na odległość. Ponadto w art. 6 Dyrektywy wskazano, że w szczególnych przypadkach właściwe władze mogą wydać pozwolenie na broń i amunicję, gdy nie jest to sprzeczne z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że w ramach pozwolenia na broń kolekcjonerską broni samoczynnej zdolnej do rażenia celów na odległość, nie mogą posiadać osoby fizyczne, w tym również kolekcjonerzy broni. Zatem pozwolenie na broń wydane w celach kolekcjonerskich uprawnia wyłącznie do posiadania broni i amunicji do niej: palnej bojowej, gazowej, alarmowej w postaci pistoletów lub rewolwerów centralnego zapłonu o kalibrach od 6 mm do 12 mm, przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej o średniej wartości prądu w obwodzie przekraczającej 10 mA, miotaczy gazu obezwładniającego, pistoletów sygnałowych, strzelb powtarzalnych o kalibrze wagomiarowym 12, broni dopuszczonej do wykonywania polowań na podstawie odrębnych przepisów, broni palnej bocznego zapłonu z lufami gwintowanymi, o kalibrze do 6 mm, centralnego zapłonu z lufami gwintowanymi o kalibrze do 12 mm, gładkolufowej, broni przystosowanej do strzelania wyłącznie przy pomocy prochu czarnego (dymnego), a także innej broni palnej konstrukcyjnie przeznaczonej do strzelania wyłącznie amunicją ślepą, w tym samoczynnej. Reasumując wskazał, że zestawienie przepisu art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy z zawartym w przepisie art. 10 ust. 5 pkt 1, zakazem wydawania osobom fizycznym, w tym również kolekcjonerom, pozwolenia na broń samoczynną zdolną do rażenia celów na odległość oraz z treścią art. 6 Dyrektywy Rady 6 z dnia 18 czerwca 1991 r. nr 91/477/EWG w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni i rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2011 r. w sprawie rodzajów broni palnej odpowiadających kategoriom broni palnej określonym w dyrektywie w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni, nie pozostawia wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie należało odmówić przyznania stronie pozwolenia na broń szczególnie niebezpieczną, tj. pistolety maszynowe o kalibrze od 6 mm do 12 mm oraz karabinki samoczynne o kalibrze od 5,45 mm do 7,62 mm. Stosując wykładnię funkcjonalną przyjąć należy, że intencją racjonalnego ustawodawcy, który ustanowił przepisy odnoszące się do wyjątkowej, bo podlegającej reglamentacji, sfery pozwoleń na broń, nie było otwarcie dostępu do broni samoczynnej dla osób fizycznych, w tym kolekcjonerów. Przy stosowaniu wykładni tych przepisów należy mieć na uwadze ich restrykcyjny charakter. Z tych przyczyn nie jest prawidłowy pogląd strony, że z treści przepisu art. 10 ust. 4 pkt 7 wynika, że ustawodawca wyłączył ze zbioru broni samoczynnej, określonej w art. 10 ust. 5 i zdefiniowanej, jako broń szczególnie niebezpieczna pistolety maszynowe o kalibrze od 6 mm do 12 mm oraz karabinki samoczynne o kalibrze od 5,45 mm do 7,62 mm (opisane w art. 10 ust. 4 pkt 2 lit. c i e tej ustawy). Tym samym zastosowanie w zaskarżonej decyzji wyłączenia dotyczącego broni szczególnie niebezpiecznej w żaden sposób nie ogranicza jej żądania, a jest jedynie konsekwencją obowiązujących przepisów prawa. Odnosząc się do przywołanego przez stronę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2015 r., sygn. akt. II OSK 524/14 wyjaśnił, że orzeczenie to ma moc wiążącą w tej konkretnej sprawie, w której zostało wydane, zaś przedmiotowa sprawa dotyczy innego stanu faktycznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T.L. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z [...] lipca 2018 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji w zaskarżonej części, a także zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy w zw. z art. 10 ust. 3 pkt 5, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że nie udokumentował istnienia ważnej przyczyny posiadania broni podczas, gdy jednym z warunków określonych w tych przepisach jest członkostwo w stowarzyszeniu dla celów kolekcjonerskich, które to członkostwo posiada, b) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że brak jest przestanek oraz ważnej przyczyny wskazującej na otrzymanie pozwolenia na broń do celów kolekcjonerskich, o której mowa w ust. 1-6 art. 10 ustawy, podczas gdy za ważne przyczyny zgodnie z ust. 3 pkt 5 ustawy uważa się udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim dla pozwolenia na broń do celów kolekcjonerskich, które to przepisy powinny być interpretowane wprost, c) art. 10 ust. 5 ustawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie i pominięcie odwołania do art. 29 ust. 2 ustawy oraz przyjęcie, że art 10 ust. 5 ustawy wprowadza określone wyłączenia w wydawaniu pozwoleń na broń, z tym, że wyłączenia te dotyczą broni szczególnie niebezpiecznej, ale bez względu na kaliber, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 2 tej ustawy w sytuacji, gdy art. 10 ust. 4 pkt 7 w zw. z art. 10 ust. 4 pkt 2 lit. c i e ustawy dokładnie precyzuje, na jakie konkretnie pistolety maszynowe i karabiny maszynowe mogą być wydawane pozwolenia na broń osobom fizycznym, d) art. 6 Dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. nr 91/447/EVVG w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na treść decyzji. 2. przepisów postępowania, tj.: a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz podjęcia wszelkich możliwych czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym również zignorowanie dotychczasowych jego działań w związku z nabytymi umiejętnościami i zdanymi egzaminami w zakresie posiadania broni, oraz pominięcie faktu, że posiada wszelkie możliwe uprawnienia, w tym również o charakterze kolekcjonerskim, b) art. 7 w zw. z art. 8 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela oraz działania sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, c) art. 80 K.p.a., poprzez dokonanie ustaleń faktycznych z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów bez należytego rozważenia całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, bowiem posiada wszystkie uprawienia pozwalające mu na wydanie pozwolenia na broń. Zaznaczył, że jest czynnym członkiem O. w W. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1839, z późn. zm.), właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. W myśl zaś art. 10 ust. 5 ustawy pozwolenie na broń, o którym mowa w ust. 1, nie może być wydane z zastrzeżeniem art. 29 ust. 2, na broń szczególnie niebezpieczną w postaci samoczynnej broni palnej, zdolnej do rażenia na odległość. Norma z art. 29 ust. 2 ustawy nie ma zastosowania w stosunku do skarżącego, gdyż z akt sprawy nie wynika, by należał on do kręgu podmiotów wskazanych w jej treści. Niesporne jest także, że broń, na którą odmówiono skarżącemu pozwolenia mieści się w pojęciu broni palnej samoczynnej. Definicja tego pojęcia znajduje się w § 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2011 r. w sprawie rodzajów broni palnej odpowiadającej kategoriom broni palnej określonym w dyrektywie w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz. U. z 2011 r. poz. 1140). Rozporządzenie to broń palną samoczynną, zdolną do rażenia celów na odległość, zalicza do kategorii A. Tym samym pistolety maszynowe o kalibrze od 6 do 12 mm i karabinki samoczynne o kalibrze od 5,45 mm do 7,62 mm, jako broń palna samoczynna, zdolna do rażenia celów na odległość zaliczana do kategorii A nie może być posiadana przez osoby fizyczne. Dodatkowo należy podnieść, że przy interpretacji przepisów ustawy należy uwzględniać fakt, że posiadanie broni nie należy do konstytucyjnie chronionych praw obywatelskich, lecz jest określonym przez ustawodawcę atrybutem władztwa państwowego związanym z przywilejem posiadania broni, jako odstępstwa od generalnego zakazu jej posiadania. Tym samym, skoro prawo do broni jest reglamentowane, to wykładając przepisy ustawy o broni i amunicji interpretacja ich powinna zmierzać w kierunku zawężającym, a nie rozszerzającym. Ma to szczególne znaczenie wobec art. 38 Konstytucji RP, w myśl którego Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia. Ścisła, daleko idąca reglamentacja i kontrola dostępu do broni jest właśnie elementem tej ochrony, tym samym restrykcyjne rozumienie przepisów o dostępie do broni i amunicji wypływa z samej ustawy zasadniczej. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego należy uznać, że są one niezasadne. W ocenie Sądu, organy Policji nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego, bowiem przeprowadziły postępowanie dowodowe zgodnie z regułami określonymi w art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 K.p.a. i na tej podstawie ustaliły, że zachodzą przesłanki z art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy skutkujące odmową wydania pozwolenia na wnioskowaną broń. Odnośnie zaś powołanego przez skarżącego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 524/14 (dostępnego pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl.) w przedmiocie wydania pozwolenia na broń do celów kolekcjonerskich to należy zwrócić uwagę, że dotyczył on zastosowania trybu stwierdzenia nieważności decyzji, a nie kwestii stosowania przepisów prawa materialnego, wskazując na istnienie sprzecznych koncepcji interpretacji przepisów art. 10 ust. 4 i art. 10 ust. 5 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny wykładni takiej dokonał w wyroku z 29 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3223/14 (dostępny j.w.) wywodząc na gruncie ustawy o broni i amunicji tezę, że pozwolenie na broń, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy nie może być wydane na broń szczególnie niebezpieczną, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 2 ustawy, a w odniesieniu do kolekcjonerów broni wynika zakaz kolekcjonowania broni szczególnie niebezpiecznej, w tym ujętej w przepisach 10 ust. 4 pkt 2 lit. e omawianej ustawy. Skarżący ubiegał się o pozwolenie na posiadanie pistoletów maszynowych o kalibrze od 6 mm do 12 mm, a także karabinków samoczynnych o kalibrze od 5,45 mm do 7,62 mm, które mieszczą się w pojęciu broni szczególnie niebezpiecznej, a w odniesieniu do kolekcjonerów broni wynika zakaz kolekcjonowania broni szczególnie niebezpiecznej, w tym ujętej w przepisach 10 ust. 4 pkt 2 lit. c i e ustawy. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów postępowania, a także dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy o broni i amunicji mających zastosowanie wobec ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło