II SA/Wa 152/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Asesor WSA, Janusz Walawski, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2006 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu zwaloryzowanej równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę w Wojskowej Akademii [...] w W. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego rozkazem nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., wydanym na podstawie art. 111 pkt 9 lit. a, art. 114 ust. 5 i 6 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz § 7 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 50, poz. 483), zwolnił [...] K. L. z dniem [...] lipca 2005 r. z zawodowej służby wojskowej, po upływie skróconego okresu wypowiedzenia i stwierdził, że żołnierz jest zobowiązany do zwrotu, zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby, równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę - po wydaniu odrębnej decyzji przez dowódcę jednostki wojskowej, w której pełnił zawodową służbę wojskową, zgodnie z art. 54 ust. 4 i 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W związku z tym rozkazem, Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., wydaną na podstawie art. 54 ust. 1 i 4 ustawy pragmatycznej, ustalił zwaloryzowaną równowartość kosztów poniesionych na naukę i utrzymanie w czasie studiów w Wojskowej Akademii [...] w W., podlegających obowiązkowi zwrotu przez K. L., na kwotę [...] zł. W uzasadnieniu wskazano, że [...] K. L. był słuchaczem [...] w okresie od [...] sierpnia 1999 r. do [...] sierpnia 2004 r., tj. przez okres 4 lat 11 miesięcy i 18 dni, natomiast od dnia [...] sierpnia 2004 r. do [...] lipca 2005 r. przez okres 11 miesięcy i 28 dni pełnił zawodową służbę wojskową. Ustalona przez Wojskową Akademię [...] równowartość kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę wynosi [...] zł, a po zwaloryzowaniu na dzień zwolnienia ze służby - [...] zł. Obowiązkowi zwrotu podlega kwota w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia, która wynosi [...] zł. Od powyższej decyzji K. L. złożył odwołanie do Dowódcy Wojsk Lądowych, w którym wnosił o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, iż nie zgadza się z wysokością ustalonej kwoty oraz "niejasnym" i zawierającym błędy uzasadnieniem. Zaskarżonej decyzji zarzucił ponadto, iż nie wskazano w niej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, na podstawie którego ustalona kwota została naliczona, uniemożliwiając jej weryfikację. Jednocześnie wskazał, iż sposób naliczenia powinien być dokonany w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 stycznia 2003 r. w sprawie zwrotu przez żołnierza zawodowego kosztów poniesionych na jego kształcenie w czasie studiów (Dz. U. Nr 7, poz. 83 i 84). Odwołujący się kwestionował także sposób wyliczenia czasu trwania jego służby wojskowej, twierdząc, że każdy rozpoczęty rok służby powinien być liczony jako rok pełny. Wskazywał też, że rzeczywisty czas pozostawania słuchaczem szkoły obejmował okres od [...] sierpnia 1999 r. do [...] czerwca 2003 r., a nie jak przyjął organ - do dnia [...] sierpnia 2004 r. Dowódca Wojsk Lądowych po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r., na podstawie art. 127 § 2, 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a także § 17 ust. 1, § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z ich nauką (Dz. U. Nr 138 poz. 1451), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ II instancji potwierdził prawidłowość przepisów, na które powołał się Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...]. Wskazał, iż konieczność ich zastosowania wynikała z faktu zwolnienia żołnierza w oparciu o przepisy nowej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z 2003 r. Koszty rzeczywiste poniesione w związku z nauką żołnierza zawodowego zostały określone w oparciu o § 15 i 17 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 24 maja 2004 r., które zestawiła i przesłała do Jednostki [...] - Wojskowa Akademia [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. L., zarzucił powyższej decyzji naruszenie przepisów art. 227, 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa i wnosił o jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...]. W uzasadnieniu skargi powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu i stwierdził, że organ odwoławczy ich nie rozpatrzył. Przytoczone w uzasadnieniu decyzji dane dotyczące okresu studiów i służby wojskowej nie dość, że nie są zgodne z prawdą, to "jeszcze poświęcone są innej osobie". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że okres służby przyjęto zgodnie ze świadectwem służby, które skarżący otrzymał i nie wnosił do niego zastrzeżeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw jest w dużej części zasadna. Oczywiste w niniejszej sprawie jest uchybienie, którego dopuścił się organ I instancji, a które polegało na niezapoznaniu skarżącego z ustaloną przez Wojskową Akademię [...] w W. równowartością kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę. Należy tu podkreślić, że dane zawarte w nadesłanym Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...], a sporządzonym na 6 arkuszach zestawieniu kosztów zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia i świadczeń związanych z nauką, stanowią istotę wyliczenia należności i bez znajomości tych danych decyzja jest nieczytelna - nie wiadomo bowiem z jakich konkretnie wartości wynika przypisana do zwrotu kwota. Zatem wyliczenie to powinno stanowić część uzasadnienia decyzji, albo w formie powtórzenia jego treści w uzasadnieniu, albo jako związane integralnie z treścią tej decyzji załączniki. Brak tych załączników w decyzji doręczonej żołnierzowi, powoduje istotne braki w uzasadnieniu decyzji. Uchybienie to, z uwagi na rozliczeniowy charakter sprawy, pozbawia zainteresowanego możliwości weryfikacji wyliczonych kosztów. Doręczone stronie uzasadnienie, obarczone takim błędem, nie spełnia wymogów formalnych co do faktów (tu konkretnych danych) przewidzianych w art. 103 § 3 kpa, co narusza także zasady wyrażone w art. 7 i art. 10 § 1 kpa. Organ I instancji uchybił zatem obowiązkowi przedstawienia skarżącemu istotnych danych zawartych w załącznikach, zaś organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji nie ustosunkował się do zarzutów odwołania, czym także naruszył wspomniane wyżej zasady postępowania administracyjnego (art. 103 § 3, art. 7 i art. 10 § 1 kpa). Uzasadniając tę decyzję, organ wyjaśnił jedynie, dlaczego przy ustalaniu kosztów związanych z nauką w szkole wojskowej zastosowano przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką. Tymczasem pominięto pozostałe zarzuty skarżącego, w tym zarzut wadliwego liczenia okresu zawodowej służby wojskowej, w którym twierdził on, iż rozpoczęte lata służby należy liczyć jako pełne i że był słuchaczem [...] do [...] czerwca 2004 r., a nie, jak przyjmuje organ - do [...] sierpnia 2004 r. Obowiązek rzetelnego i wszechstronnego rozpatrywania sprawy przez organ II instancji naruszono tu w sposób mogący mieć wpływ na wynik postępowania co do wysokości należnej kwoty. Pozostałe zarzuty skargi są chybione. Do zarzutu niewłaściwego zastosowania do wyliczenia należności przepisów ustawy wskazanej w decyzji oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia organ ustosunkował się dwukrotnie - w uzasadnieniu decyzji i w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w całości podziela stanowisko organu w tej kwestii. Następny zarzut, w którym skarżący kwestionował sposób wyliczenia do potrzeb niniejszej sprawy czasu trwania jego zawodowej służby wojskowej, twierdząc, że każdy rozpoczęty rok tej służby powinien być liczony jako rok pełny, pozostaje w logicznej sprzeczności z treścią przepisów art. 54 ust. 1 i 5 ustawy pragmatycznej z dnia 11 września 2003 r. Przepisy te wysokość przypadającej do zwrotu kwoty uzależniają w sposób proporcjonalny do okresu zawodowej służby wojskowej danego żołnierza. Proponowany przez skarżącego sposób obliczania czasu trwania tej służby zakłócałby ten sposób rozliczenia. Nadto zagadnienie rozliczenia kosztów utrzymania i nauki w szkole wojskowej regulują obecnie przepisy art. 54 ustawy pragmatycznej z dnia 11 września 2003 r. i wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką. Przepisy te nie przewidują takiego sposobu określania czasu zawodowej służby wojskowej, jak przedstawia to skarżący. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, organ I instancji powinien przede wszystkim w całości ustosunkować się do wszystkich zarzutów skarżącego podniesionych dotychczas w postępowaniu administracyjnym w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.