II SA/Wa 152/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. z dnia [...] stycznia 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla J.K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. J.K. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Sytuacja majątkowa oraz możliwości płatnicze skarżącej są znane z urzędu, bowiem były one przedmiotem oceny w ramach postępowania prowadzonego z wniosku skarżącej z dnia 7 kwietnia 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu (postanowieniem referendarza sądowego z dnia 9 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 433/11, ustanowiono dla skarżącej adwokata oraz oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów z uwagi na zwolnienie ustawowe). Ustalone wówczas okoliczności co do możliwości płatniczych skarżącej nie uległy zmianie, co oznacza, że oceniając wniosek złożony w niniejszej sprawie można oprzeć się na poprzednio złożonych oświadczeniach i dowodach. I tak, z treści złożonych wniosków oraz złożonych do akt dokumentów źródłowych w dalszym ciągu wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a źródłem utrzymania w tym gospodarstwie jest kwota przyznanego jej świadczenia rentowego w wysokości 888 zł netto (poprzednio 884,74 zł). Z kolei, średnie miesięczne wydatki w prowadzonym gospodarstwie domowym pozostają na poziomie co najmniej 500 zł, ponieważ na wskazane wydatki nadal składają się koszty utrzymania mieszkania i opłaty za media. Skarżąca jest osobą częściowo niezdolną do pracy oraz legitymuje się orzeczeniem stwierdzającym umiarkowany stopień niepełnosprawności. W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi J.K., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja dotycząca świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W tej części wniosku skarżąca wykazała, że przeszło połowę osiąganego dochodu netto przeznacza na podstawowe, bieżące wydatki, a w konsekwencji nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W związku z tym należało uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.