II SA/Wa 152/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-03-28

Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, posiadający dom w budowie, nieruchomość rolną, samochód, dwa rachunki bankowe z oszczędnościami oraz osiągający znaczące dochody, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie spełniają przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ ich sytuacja majątkowa, obejmująca znaczące dochody, oszczędności na rachunkach bankowych oraz posiadany majątek (dom w budowie, nieruchomość rolna, samochód), pozwala im na poniesienie kosztów postępowania sądowego, w tym wpisu od skargi w wysokości 300 zł, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy L. i R.P. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na uchwałę dotyczącą zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Wnioskodawcy wskazali na posiadanie domu w budowie, nieruchomości rolnej, samochodu, dwóch rachunków bankowych z oszczędnościami oraz dochody z wynagrodzeń i renty. Sąd analizował dochody i majątek wnioskodawców, w tym dochody z lat 2011-2012, średnie miesięczne dochody rodziny, stan środków na rachunkach bankowych oraz miesięczne wydatki.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy wnioskodawcom L. i R.P. w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. i R.P. z dnia 24 grudnia 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. i R. P. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawarcia umowy najmu oraz zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Toteż każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z koniecznością poniesienia na ten cel wydatków. Wyjątek zaś od tej zasady ustawodawca przewidział w rozdziale 3 działu V powołanej ustawy – "Zwolnienie od kosztów sądowych"- a zwłaszcza w przepisach regulujących instytucję prawa pomocy (art. 243 – 263). Jak wynika zaś z treści powołanego art. 246 § 1 P.p.s.a., dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające można wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Z treści wniosku skarżących wynika, że średni miesięczny dochód w ich gospodarstwie domowym, obejmującym cztery osoby (gospodarstwo domowe prowadzą wspólnie z dwójką pełnoletnich dzieci), wynosi łącznie 4.626, 51 zł brutto. Na kwotę tę składa się wynagrodzenie skarżącego, świadczenie rentowe jego żony oraz wynagrodzenie córki. W rubryce 7. formularza wniosku skarżący jako składnik majątku wymienili dom w budowie o pow. 91 m2 nieruchomość rolną o pow. 2,77 ha. Podali również, że ich córka posiada samochód osobowy marki Seat, rok produkcji 2002 r. o wartości 8.000 zł. Natomiast z treści dokumentów źródłowych, złożonych przez skarżących w wykonaniu wezwania z dnia 12 lutego 2014 r., wynika, że średnie miesięczne wynagrodzenie skarżącego za okres od 1 listopada 2013 r. do 31 stycznia 2014 r. wyniosło 2.979, 34 zł brutto (2.103, 98 zł netto), wynagrodzenie brutto jego córki, odpowiednio: listopad 2013 r. – 1660 zł, grudzień 2013 r. - 1.740 zł, styczeń 2014 r. 1.904 zł. Natomiast średnie miesięczne wynagrodzenie syna skarżących za ten okres wyniosło 2.223 zł brutto (1.568, 59 zł netto). Łącznie średni miesięczny dochód rodziny (wliczając kwotę świadczenia rentowego skarżącej) przekracza zatem kwotę 7.000 zł brutto. Skarżący w latach 2011 i 2012 osiągnęli łączny dochód w wysokości 49.097,47 zł (2011) i 57.703,40 zł (2012). Skarżący posiadają dwa rachunki bankowe w dwóch różnych bankach. Wedle przedstawionych wyciągów z tych rachunków, na rachunku skarżącego na dzień 21 grudnia 2013 r. znajdowała się kwota 4.694, 34 zł, a na rachunku skarżącej na dzień 19 grudnia 2013 r. wysokość zgromadzonych środków wynosiła 3.671, 88 zł. Dodatkowo z rachunku skarżącej wynika, że podana w formularzu wniosku kwota świadczenia rentowego jest kwota netto. Ze środków zgromadzonych na rachunkach skarżący pokrywają koszty podstawowego utrzymania (opłaty za energię elektryczną, gaz, ubezpieczenie, wypłaty gotówkowe w bankomatach). W kosztach tych partycypuje również córka skarżących (v. wyciąg z jej rachunku – w aktach). Średnie miesięczne wydatki związane pokryciem kosztów zużycia gazu, energii elektrycznej, opłat za zajmowany lokal, telefonami i lekami wynoszą ok. 1.000 zł. Oczywistym jest, że ponoszenie kosztów postępowania zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego i jego rodziny, ale nie uzasadnia to jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego strony i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Jednakże ustalona w niniejszej sprawie sytuacja majątkowa skarżącego oraz jego rodziny prowadzi do wniosku, że skarżący ma wystarczające środki, aby ponieść pełne koszty postępowania. Należy bowiem zauważyć, że koszt postępowania na obecnym jego etapie ogranicza się do obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 300 zł (§ 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 221, poz. 2193), a tym samym koszt ten w zestawieniu ze stałymi dochodami w gospodarstwie domowym i ich wysokością, a także wysokością zgromadzonych oszczędności, nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na aktualne możliwości płatnicze skarżących (ww. źródła stałego utrzymania) także i dalsze, potencjalne koszty postępowania w niniejszej sprawie (opłaty i wpisy o charakterze stałym, nieprzekraczające łącznie kwoty 250 zł) nie spowodują uszczerbku utrzymania koniecznego dla nich i ich rodziny, a osiągany w gospodarstwie domowym dochód i oszczędności będą w dalszym ciągu stanowić ich wielokrotność. Z tych względów na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 , postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło